ARGIA.eus

Egin ARGIAkoa
Oparitu ARGIA
Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia
igandea 2026ko martxoaren 8an
Historia > Efemerideen kanala

Jose Ariztimuño Aitzol atxilotu zuten frankistek, ontziz Bilbora zihoala

Duela
90
urte

1936ko urriaren 15ean,

Jose Ariztimuño Aitzol atxilotu zuten frankistek, ontziz Bilbora zihoala. Pasaian lurreratu eta Ondarretako kartzelan sartu, torturatu eta bi egunen buruan fusilatu zuten Hernaniko hilerrian. Euskaltzale, apaiz, kazetari eta idazle tolosarra, Primo de Riveraren diktadura osteko euskal kulturaren pizkundearen sustatzaile nagusietako bat izan zen. Abertzalea eta ELAren ideologoetako bat izan zen, eta 1936ko Gerra hasi berritan Lapurdin babes hartu arren, nazionalekin su-etena negoziatzeko asmoz gurutzatu zuen muga bestaldera.

Iturria:

Eneko Aizpurua, Bidasoan gora (Elkar).

Egun hau historian
1896Euskara hutsez irakasten zuen historiako lehen eskola zabaldu zuten Bilbon, Ikastetxea izenarekin
1937Frankistek hamalau euskal preso fusilatu zituzten El Duesoko espetxean, Santoñan
1940Kataluniako presidente Companys fusilatu zuten frankistek Montjuïceko gazteluan
1987Thomas Sankara hil zuten, Burkina Fasoko presidentea, 37 urterekin
2016Altsasuko gazte batzuek istilua izan zuten taberna batean kalez jantzitako bi guardia zibilekin, herriko jaietan
Azoka

Urte hau historian: < >
Berrienetik Zaharrenetik

1936-01-20
50 egunez luzatuko zen greba orokorra abiatu zuten Sirian, Frantziaren okupazioaren aurka
1936-01-29
Firestone fabrika okupatu eta beso erorien greba hasi zuten langileek Ohion, AEBetan
1936-04-19
Arabiar Matxinada Handia hasi zuten palestinarrek, dominazio britainiarraren aurka
1936-05-23
Daniela Albizu jaio zen Urruñan, euskararen eta euskal kulturaren aldeko ekintzaile nekaezina
1936-05-28
35.000 langilek Parisko Renault lantegia okupatu zuten
1936-06-03
'Txirrita' bertsolaria hil zen, bertsolaritzako figura nabarmenetariko bat
1936-06-13
Besoa altxata keinu nazia egiteari uko egin zion August Landmesserrek, Hitler buru zuen ekitaldi batean
1936-06-28
AEBetako mugimendu anarkista gidatu zuen Berkman hil zen
1936-07-18
Estatu kolpe faxista eta hiru urteko gudaren hasiera Espainiako Estatuan
1936-07-19
Bartzelonan emakumeen kartzela bateko presoak askatu zituzten herritarrek
1936-07-20
Altsasu okupatu zuten frankistek, Nafarroan
1936-07-21
Felix Lasa atxilotu zuten erreketeek Iruñean, irratia entzuteagatik
1936-07-21
Marina Ginestà militante antifaxistari argazki ikonikoa atera zioten
1936-07-22
Hegazkin frankistek Otxandio ametrailatu eta bonbardatu zuten Santamañak ospatzen ari zirela
1936-07-24
Bartzelonatik atera zen Durrutik gidatutako zutabea faxisten esku zen Zaragozarantz
1936-07-26
Hegazkin errepublikar batek Loiolako kuartela bonbardatu zuen Donostian
1936-07-28
Antifaxisten garaipena Donostian: militar kolpistak errendiarazi zituzten Loiolako kuartelean
1936-08-03
Jesse Owens atleta beltzak urrezko domina lortu zuen Hitlerren Berlingo Joko Olinpikoetan
1936-08-08
Errepublikarrentzat armak lortzeko ezinbestekoa zen muga itxi zuen Frantziako Estatuak
1936-08-10
Camino Oskoz maistra iruindarra hil eta Urbasan amildegian behera jaurti zuten erreketeek
1936-08-11
Euskarazko liburuak erre zituzten frankistek Tolosako Plaza Zaharrean
1936-08-11
Errepublikaren aldeko hamahiru miliziano fusilatu zituzten Oiartzungo Pikoketan erreketeek
1936-08-13
Abiazio italiarrak Donostia bonbardatu zuen
1936-08-15
14 urteko Maravillas Lamberto hil zuten frankistek Larragan, taldean bortxatu ostean
1936-08-19
Irungo gudua fase erabakigarrian sartu zen
1936-08-19
Federico García Lorca olerkari granadarra fusilatu zuten frankistek
1936-08-23
52 preso errepublikar fusilatu zituzten frankistek Nafarroan, Cadreitako Valcalderan
1936-08-30
Juana Josefa Goñi eta bere sei seme-alaba Legarreko leizera jaurti zituzten, Gaztelun
1936-09-04
Irun ebakuatu zuten, tropa frankistak hiria hartzear zeudelako
1936-09-05
Robert Capak Miliziano baten heriotza argazkia egin zuen
1936-09-07
Tasmaniako azken tigrea edo otso marsupiala hil zen, Benjamin
1936-09-13
Elorrioko Felix Urtubi hegazkin pilotua hil zen, frankisten aeroplano bati propio jota
1936-09-13
Donostia hartu zuten frankistek
1936-09-18
Abiazio errepublikanoak Gasteizko lantegi eta artilleria kuartelak bonbardatu zituen
1936-09-21
Oñati, Elgoibar eta Zumaia frankisten eskuetan erori ziren, Gipuzkoan
1936-09-22
Bergara eta Deba erori ziren armada frankistaren eskuetan
1936-09-24
Eusko gudariak kantua abestu zuen lehen aldiz Euzko Gudarosteak
1936-09-25
Eusko Gudarostea osatu zuten armada frankistaren aurka borrokatzeko
1936-09-25
'Agur' hitza eta euskal kulturarekin loturiko edozein objektu debekatu zituen Lizarrako komandante militarrak
1936-09-26
Abiazio frankistak Bilbo bonbardatu zuen
1936-09-26
Frankistak sartu ziren Arrasaten
1936-09-27
Eibarko gudua hasi zen
1936-09-29
Lizarrako alkate abertzale Fortunato Agirre fusilatu zuten Taxoaren erreketeek
1936-10-01
Euskadiko Autonomia Estatutua onartu zuten Espainiako gorte errepublikanoek, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoarentzat
1936-10-02
Beren borondatearen kontra frankisten Sanjurjoren Tertzioan erreklutatutako ehunka ezkertiar espetxeratu zituzten Zaragozan
1936-10-06
Ondarroa hartu zuten frankistek eta frontea Elgeta-Eibarrekin lerroa osatuta egonkortu zen
1936-10-07
Lehenbiziko Euzko Jaurlaritza osatu zuten Gernikan
1936-10-15
Jose Ariztimuño Aitzol atxilotu zuten frankistek, ontziz Bilbora zihoala
1936-10-17
'Aitzol' fusilatu zuten frankistek, euskararen Pizkundean giltzarri izan zen militante abertzalea
1936-10-20
22 preso Ondarretako kartzelatik atera eta Hernaniko hilerriko horman fusilatu zituzten frankistek
1936-10-21
Amaia Aroma jaio zen Abadiñon, kontzertu batean jo zuen lehen emakume txistularia
1936-10-22
Bobby Seale jaio zen, Pantera Beltzen Alderdiaren sortzaileetako bat
1936-11-02
Errepublikarrentzat armaz beterik iritsi zen Bilboko portura lurrunontzi sobietar bat
1936-11-03
Iruñeko bi gazteri hamabi urteko kartzela zigorra ezarri zieten, soldadu bati deserta zezan aholkatu eta “abur” hitzarekin agurtzea egotzita
1936-11-13
Irlandar Brigadako 700 soldaduk frankistekin bat egin zuten
1936-11-15
Eusko Itsas Gudarostearen lehenbiziko borroka
1936-11-16
Wilhem Wakonigg espioi naziaren aurkako epaiketa hasi zuen Euzko Jaurlaritzak: fusilatu egingo zuten
1936-11-20
Buenaventura Durruti anarkista hil zen Madrilen
1936-12-05
Virgen del Carmen ontzi frankistaren eskifaia matxinatu eta ontzia Bilbora eraman arazi zuten
1936-12-20
Prim jeneral espainiarraren estatua eraitsi zuten Bartzelonan
1936-12-24
Euzko Gudarosteak eta erreketeek Eguberrietako su-etena adostu zuten Kalamuan, Elgoibarko frontean
1936-12-26
AEBetako 100 bat boluntario 1936ko Gerran faxismoaren aurka borrokatzeko itsasoratu ziren New Yorken

Hilabete honetako urteurrenak:
|
Berrienetik Zaharrenetik

Duela
10
urte
2016-10-25
Elhadji Ndiaye senegaldarra hil zen Iruñeko polizia-etxean
Duela
10
urte
2016-10-15
Altsasuko gazte batzuek istilua izan zuten taberna batean kalez jantzitako bi guardia zibilekin, herriko jaietan
Duela
15
urte
2011-10-31
Munduko biztanleriak 7.000 milioi biztanleen langa gainditu zuen
Duela
15
urte
2011-10-27
Tartakada jo zioten Nafarroako lehendakari Barcinari AHTaren aurkako ekintzaileek
Duela
15
urte
2011-10-20
ETAk jarduera armatua behin-betiko amaitu zuela jakinarazi zuen
Duela
15
urte
2011-10-17
Aieteko Konferentzian goi mailako nazioarteko ordezkariek euskal gatazka armatua gainditzeko eskaera egin zuten
Duela
15
urte
2011-10-12
Benita Uribarrena Bollaín borrokalari antifaxista durangarra hil zen
Duela
15
urte
2011-10-03
Joseba Sarrionandiari Euskadi Literatur Sarien dirusaria behin-behinean ez ziola emango iragarri zuen PSOEren Eusko Jaurlaritzak
Duela
15
urte
2011-10-03
Tuvalu Estatuak larrialdi egoera deklaratu zuen ur eskasiagatik
Duela
15
urte
2011-10-01
Amiantoak kutsatuta hil zen Luisa Soraluze, senarraren arropak garbitzeagatik
Duela
20
urte
2006-10-23
Guardia Zibilak herriko tabernak miatu zituen
Duela
20
urte
2006-10-07
Anna Politkovskaia kazetari errusiarra hilda aurkitu zuten bere etxean
Duela
20
urte
2006-10-04
WikiLeaks sortu zuen Julian Assangek eta dokumentu sekretu kopuru erraldoia bistaratzeko aukera eman zion munduari
Duela
25
urte
2001-10-29
Sustatu sortu zuten, euskarazko lehen blog kolektiboa
Duela
25
urte
2001-10-26
'Patriot Act' onartu zuten AEBetan, herritarren bizitza pribatua zelatatzeko legea
Duela
25
urte
2001-10-19
Rumsfeldek Irak bonbardatu behar zuten militarrei: “Bi aukera ditugu, gu bizi garen modua aldatu edo besteak bizi diren modua aldatu”
Duela
25
urte
2001-10-14
Bidasoa ibaian dagoen Konpantzia (edo Faisaien) uhartea sinbolikoki okupatu zuen ekintzaile talde batek
Duela
25
urte
2001-10-07
Bilboko mendiaren 92.674 metro koadro erosi zituen Pagasarri Gurea elkarteak
Duela
45
urte
1981-10-04
Kanpaldi herrikoia egin zuten Belaguan gune militarraren aurka
Duela
45
urte
1981-10-03
Hamar hildako utzi zituen gose greba amaitu zuten preso irlandar errepublikarrek
Duela
50
urte
1976-10-17
Debekatua zen Ikurrina atera zuten Baskonia eta Askatuak saskibaloi taldeek, Gasteizko Mendizorrotzan
Duela
50
urte
1976-10-11
Durangoko jaietan eskuin muturreko inkontrolatuak jendearen aurka oldartu ziren
Duela
50
urte
1976-10-10
Francisco Alonso 24 urteko gaztea hil zuen tiroz Guardia Zibilak Burlatan
Duela
50
urte
1976-10-06
Thailandian ikasle eta langileen aurkako sarraskia abiatu zuen eskuin muturrak
Duela
55
urte
1971-10-13
Ipar eta Hego Irlanda batzen zituen errepideak suntsitu zituen Britainiar armadak
Duela
65
urte
1961-10-27
Tentsioa gorenean Berlingo 'Checkpoint Charlie' kontrol puntuan, tanke sobietar eta estatubatuarrak parez pare jarri ziren
Duela
65
urte
1961-10-17
Frantziako Poliziak 200 aljeriarretik gora hil zituen Parisen eta Sena ibaira jaurti
Duela
70
urte
1956-10-29
Israelek, Frantziak eta Erresuma Batuak eraso egin zioten Egiptori, sei eguneko gerra hasiz
Duela
85
urte
1941-10-09
Agirre lehendakariak klandestinitatetik atera eta Uruguaira iritsi zela aldarrikatu zuen
Duela
90
urte
1936-10-22
Bobby Seale jaio zen, Pantera Beltzen Alderdiaren sortzaileetako bat
Duela
90
urte
1936-10-21
Amaia Aroma jaio zen Abadiñon, kontzertu batean jo zuen lehen emakume txistularia
Duela
90
urte
1936-10-20
22 preso Ondarretako kartzelatik atera eta Hernaniko hilerriko horman fusilatu zituzten frankistek
Duela
90
urte
1936-10-17
'Aitzol' fusilatu zuten frankistek, euskararen Pizkundean giltzarri izan zen militante abertzalea
Duela
90
urte
1936-10-15
Jose Ariztimuño Aitzol atxilotu zuten frankistek, ontziz Bilbora zihoala
Duela
90
urte
1936-10-07
Lehenbiziko Euzko Jaurlaritza osatu zuten Gernikan
Duela
90
urte
1936-10-06
Ondarroa hartu zuten frankistek eta frontea Elgeta-Eibarrekin lerroa osatuta egonkortu zen
Duela
90
urte
1936-10-02
Beren borondatearen kontra frankisten Sanjurjoren Tertzioan erreklutatutako ehunka ezkertiar espetxeratu zituzten Zaragozan
Duela
90
urte
1936-10-01
Euskadiko Autonomia Estatutua onartu zuten Espainiako gorte errepublikanoek, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoarentzat
Duela
95
urte
1931-10-01
Emakumeek bozkatzeko eskubidea lortu zuten Hego Euskal Herrian, Espainiako Errepublikak hala onartu zuenean
Duela
100
urte
1926-10-31
Mussolini Italiako diktadorea hiltzear egon zen Anteo Zamboni anarkista gaztea
Duela
105
urte
1921-10-28
Argentinako Patagonian langileek greba abiatu eta armak hartu zituzten
Duela
125
urte
1901-10-29
AEBetako presidentea hiltzeagatik, Czolgosz anarkista exekutatu zuten
Duela
125
urte
1901-10-08
Eskola Modernoak ateak ireki zituen Bartzelonan, Francesc Ferrer hezitzaile anarkistaren eskutik
Duela
130
urte
1896-10-15
Euskara hutsez irakasten zuen historiako lehen eskola zabaldu zuten Bilbon, Ikastetxea izenarekin
Duela
135
urte
1891-10-31
500 preso askatu zituzten Tennesseeko meatzariek AEBetan
Duela
185
urte
1841-10-14
Jose Antonio Muñagorri atxilotu eta hil zuen Erasunen Lehen Karlistadan Liberalen teniente izandako batek
Duela
215
urte
1811-10-10
Agosti Xaho idazle eta kazetaria jaio zen Atharratzen
Duela
365
urte
1661-10-13
Matalaz atxilotu zuten tropa frantsesek
Duela
365
urte
1661-10-12
Matalaz buru zuten nekazariak garaitu zituzten Bordeletik bidalitako soldaduek Zuberoan
Duela
450
urte
1576-10-02
41 pertsona heriotzara zigortu zituzten Uztaritzen sorginkeria egotzita
ARGIAren Fototeka martxan da
100.000 argazki jarri ditugu publiko lizentzia librean
1960ko hamarkadatik gaur egunera arteko 100.000 argazki baino gehiago bildu ditugu.
fototeka.argia.eus