Egin ARGIAkoa

Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia

osteguna 2026ko apirilaren 23an

Historia > Efemerideen kanala

Iruñeko bi gazteri hamabi urteko kartzela zigorra ezarri zieten, soldadu bati deserta zezan aholkatu eta "abur” hitzarekin agurtzea egotzita

Duela

90

urte

1936ko azaroaren 3an,

Iruñeko bi gazteri hamabi urte eta egun bateko kartzela zigorra ezarri zieten, soldadu batekin izandako elkarrizketa batean honi deserta zezan aholkatu eta “abur” hitzarekin agurtu izana egotzita. Gazteek soldadu harekin egon izana ukatu zuten epaiketan, baina hala ere, soldaduaren deklarazioari fidagarritasun handiagoa eman zioten gerra kontseiluan, inorekiko etsaitasunik ez zuela argudiatuz. Bi gazteak bi urte beranduago fusilatu zituzten, 1938ko maiatzean, Ezkabako presondegiko ihesean parte hartzeagatik.

Egun hau historian

1481Frantzisko I.a Foixekoa, Nafarroako erregea, koroatu zuten Iruñean

1893Cabo Machichaco lurrunontzia lehertu zen Santanderren: 590 hildako, asko euskaldunak

1957Laika zakurra espaziora iritsi zen lehen izaki biziduna bilakatu zen sobietarren eskutik

1960Pozoituta hil zuten Kamerungo lider antikoloniala Genevan: Felix-Roland Moumié

1972Amerikar Indiarren Mugimenduak okupatu egin zuen Indiarren Gaietarako gobernuaren bulegoa

1985Jaurlaritzak "bortizkeriaren kausak aztertzeko" kontratatutako kideek NATOrentzako lan egiten zutela argitaratu zuen ARGIAk

Azoka

Urte hau historian: < >

Berrienetik Zaharrenetik

1936-01-20

50 egunez luzatuko zen greba orokorra abiatu zuten Sirian, Frantziaren okupazioaren aurka

1936-01-29

Firestone fabrika okupatu eta beso erorien greba hasi zuten langileek Ohion, AEBetan

1936-04-19

Arabiar Matxinada Handia hasi zuten palestinarrek, dominazio britainiarraren aurka

1936-05-23

Daniela Albizu jaio zen Urruñan, euskararen eta euskal kulturaren aldeko ekintzaile nekaezina

1936-05-28

35.000 langilek Parisko Renault lantegia okupatu zuten

1936-06-03

'Txirrita' bertsolaria hil zen, bertsolaritzako figura nabarmenetariko bat

1936-06-13

Besoa altxata keinu nazia egiteari uko egin zion August Landmesserrek, Hitler buru zuen ekitaldi batean

1936-06-28

AEBetako mugimendu anarkista gidatu zuen Berkman hil zen

1936-07-18

Estatu kolpe faxista eta hiru urteko gudaren hasiera Espainiako Estatuan

1936-07-19

Bartzelonan emakumeen kartzela bateko presoak askatu zituzten herritarrek

1936-07-20

Altsasu okupatu zuten frankistek, Nafarroan

1936-07-21

Felix Lasa atxilotu zuten erreketeek Iruñean, irratia entzuteagatik

1936-07-21

Marina Ginestà militante antifaxistari argazki ikonikoa atera zioten

1936-07-22

Hegazkin frankistek Otxandio ametrailatu eta bonbardatu zuten Santamañak ospatzen ari zirela

1936-07-24

Bartzelonatik atera zen Durrutik gidatutako zutabea faxisten esku zen Zaragozarantz

1936-07-26

Hegazkin errepublikar batek Loiolako kuartela bonbardatu zuen Donostian

1936-07-28

Antifaxisten garaipena Donostian: militar kolpistak errendiarazi zituzten Loiolako kuartelean

1936-08-03

Jesse Owens atleta beltzak urrezko domina lortu zuen Hitlerren Berlingo Joko Olinpikoetan

1936-08-08

Errepublikarrentzat armak lortzeko ezinbestekoa zen muga itxi zuen Frantziako Estatuak

1936-08-10

Camino Oskoz maistra iruindarra hil eta Urbasan amildegian behera jaurti zuten erreketeek

1936-08-11

Euskarazko liburuak erre zituzten frankistek Tolosako Plaza Zaharrean

1936-08-11

Errepublikaren aldeko hamahiru miliziano fusilatu zituzten Oiartzungo Pikoketan erreketeek

1936-08-13

Abiazio italiarrak Donostia bonbardatu zuen

1936-08-15

14 urteko Maravillas Lamberto hil zuten frankistek Larragan, taldean bortxatu ostean

1936-08-19

Irungo gudua fase erabakigarrian sartu zen

1936-08-19

Federico García Lorca olerkari granadarra fusilatu zuten frankistek

1936-08-23

52 preso errepublikar fusilatu zituzten frankistek Nafarroan, Cadreitako Valcalderan

1936-08-30

Juana Josefa Goñi eta bere sei seme-alaba Legarreko leizera jaurti zituzten, Gaztelun

1936-09-04

Irun ebakuatu zuten, tropa frankistak hiria hartzear zeudelako

1936-09-05

Robert Capak Miliziano baten heriotza argazkia egin zuen

1936-09-07

Tasmaniako azken tigrea edo otso marsupiala hil zen, Benjamin

1936-09-13

Elorrioko Felix Urtubi hegazkin pilotua hil zen, frankisten aeroplano bati propio jota

1936-09-13

Donostia hartu zuten frankistek

1936-09-18

Abiazio errepublikanoak Gasteizko lantegi eta artilleria kuartelak bonbardatu zituen

1936-09-21

Oñati, Elgoibar eta Zumaia frankisten eskuetan erori ziren, Gipuzkoan

1936-09-22

Bergara eta Deba erori ziren armada frankistaren eskuetan

1936-09-24

Eusko gudariak kantua abestu zuen lehen aldiz Euzko Gudarosteak

1936-09-25

Eusko Gudarostea osatu zuten armada frankistaren aurka borrokatzeko

1936-09-25

'Agur' hitza eta euskal kulturarekin loturiko edozein objektu debekatu zituen Lizarrako komandante militarrak

1936-09-26

Abiazio frankistak Bilbo bonbardatu zuen

1936-09-26

Frankistak sartu ziren Arrasaten

1936-09-27

Eibarko gudua hasi zen

1936-09-29

Lizarrako alkate abertzale Fortunato Agirre fusilatu zuten Taxoaren erreketeek

1936-10-01

Euskadiko Autonomia Estatutua onartu zuten Espainiako gorte errepublikanoek, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoarentzat

1936-10-02

Beren borondatearen kontra frankisten Sanjurjoren Tertzioan erreklutatutako ehunka ezkertiar espetxeratu zituzten Zaragozan

1936-10-06

Ondarroa hartu zuten frankistek eta frontea Elgeta-Eibarrekin lerroa osatuta egonkortu zen

1936-10-07

Lehenbiziko Euzko Jaurlaritza osatu zuten Gernikan

1936-10-15

Jose Ariztimuño Aitzol atxilotu zuten frankistek, ontziz Bilbora zihoala

1936-10-17

'Aitzol' fusilatu zuten frankistek, euskararen Pizkundean giltzarri izan zen militante abertzalea

1936-10-20

22 preso Ondarretako kartzelatik atera eta Hernaniko hilerriko horman fusilatu zituzten frankistek

1936-10-21

Amaia Aroma jaio zen Abadiñon, kontzertu batean jo zuen lehen emakume txistularia

1936-10-22

Bobby Seale jaio zen, Pantera Beltzen Alderdiaren sortzaileetako bat

1936-11-02

Errepublikarrentzat armaz beterik iritsi zen Bilboko portura lurrunontzi sobietar bat

1936-11-03

Iruñeko bi gazteri hamabi urteko kartzela zigorra ezarri zieten, soldadu bati deserta zezan aholkatu eta “abur” hitzarekin agurtzea egotzita

1936-11-13

Irlandar Brigadako 700 soldaduk frankistekin bat egin zuten

1936-11-15

Eusko Itsas Gudarostearen lehenbiziko borroka

1936-11-16

Wilhem Wakonigg espioi naziaren aurkako epaiketa hasi zuen Euzko Jaurlaritzak: fusilatu egingo zuten

1936-11-20

Buenaventura Durruti anarkista hil zen Madrilen

1936-12-05

Virgen del Carmen ontzi frankistaren eskifaia matxinatu eta ontzia Bilbora eraman arazi zuten

1936-12-20

Prim jeneral espainiarraren estatua eraitsi zuten Bartzelonan

1936-12-24

Euzko Gudarosteak eta erreketeek Eguberrietako su-etena adostu zuten Kalamuan, Elgoibarko frontean

1936-12-26

AEBetako 100 bat boluntario 1936ko Gerran faxismoaren aurka borrokatzeko itsasoratu ziren New Yorken

Hilabete honetako urteurrenak:
Borobilak bakarrik |
Berrienetik Zaharrenetik

Duela

10

urte

2016-11-25

Fidel Castro Kubako presidentea hil zen Habanan

Duela

10

urte

2016-11-17

Donostia 2016k euskal presoen lanak zentsuratu zituen arte erakusketa batean

Duela

10

urte

2016-11-14

Guardia Zibilak Altsasuko zortzi gazte atxilotu zituen eta Espainiaren justizia ezaren sinbolo bilakatu ziren

Duela

10

urte

2016-11-05

Bayer multinazionalaren Bruselako egoitzan egindako ekintzaren bideoa argitaratu zuten klimaren aldeko ekintzaileek

Duela

15

urte

2011-11-15

Bolivian aniztasun funtzionala zuten dozenaka lagunek martxa hasi zuten

Duela

25

urte

2001-11-24

Software Libreari Buruzko I. Euskal Mintegia antolatu zuten Eibarren

Duela

35

urte

1991-11-06

Kurdueraz mintzatu zen diputatu bat Turkiako parlamentuan lehen aldiz, irain artean

Duela

40

urte

1986-11-17

Irain artean lortu zuten ikasgeletara sartzea Bilboko Intxisu ikastolako ikasleek

Duela

40

urte

1986-11-06

Donostiako Bilintx liburu-dendaren aurkako eskuin muturraren atentatua lehergailuarekin

Duela

40

urte

1986-11-01

Desastre ekologikoa Suitzan, 30 tona produktu kimiko isuri zirenean Rin ibaira

Duela

45

urte

1981-11-14

Frankfurteko aireportua handitzearen aurkako protesta eta istilu handiak izan ziren Alemanian

Duela

50

urte

1976-11-26

Maialen Lujanbio bertsolaria jaio zen Hernanin, Gipuzkoan

Duela

50

urte

1976-11-07

'Xalbador' bertsolaria hil zen Urepelen, bere omenaldian

Duela

55

urte

1971-11-05

Picassoren hainbat lan suntsitu zituen eskuin muturreko talde batek Madrilen

Duela

60

urte

1966-11-30

Etxebarriko Laminación de Bandas lantegiko langileek greba historikoa hasi zuten

Duela

75

urte

1951-11-09

Resurreccion Maria Azkue hil zen Bilbon, euskaltzale nekaezina

Duela

80

urte

1946-11-23

Indotxinako Lehen Gerra hasi zen Frantziako Armadak milaka zibil vietnamdar hil zituenean Hai Phong portu-auzoan

Duela

90

urte

1936-11-20

Buenaventura Durruti anarkista hil zen Madrilen

Duela

90

urte

1936-11-16

Wilhem Wakonigg espioi naziaren aurkako epaiketa hasi zuen Euzko Jaurlaritzak: fusilatu egingo zuten

Duela

90

urte

1936-11-15

Eusko Itsas Gudarostearen lehenbiziko borroka

Duela

90

urte

1936-11-13

Irlandar Brigadako 700 soldaduk frankistekin bat egin zuten

Duela

90

urte

1936-11-03

Iruñeko bi gazteri hamabi urteko kartzela zigorra ezarri zieten, soldadu bati deserta zezan aholkatu eta “abur” hitzarekin agurtzea egotzita

Duela

90

urte

1936-11-02

Errepublikarrentzat armaz beterik iritsi zen Bilboko portura lurrunontzi sobietar bat

Duela

95

urte

1931-11-15

Parisen kanakiarrak giza-zoo batean ikusgai jarri zituen erakusketa amaitu zen

Duela

105

urte

1921-11-30

Marie-Jeanne Etcheverria jaio zen Saran, erresistentziako kidea

Duela

155

urte

1871-11-27

Zortzi medikuntza ikasle exekutatu zituzten espainiarrek Kuban, gezurretan oinarrituta

Duela

170

urte

1856-11-23

Manuela Sáenz hil zen deserrian, Hego Amerikako prozesu independentisten bultzatzaileetakoa

Duela

215

urte

1811-11-13

Ludditek oihal fabrika bateko 70 makina suntsitu zituzten Ingalaterran

Duela

260

urte

1766-11-01

Euskarazko argitalpenak debekatu zituzten Espainiako Estatuan

Duela

365

urte

1661-11-08

'Matalaz' plaza publikoan exekutatu zuen Frantziako armadak, zuberotarren altxamendua gidatu zuen erretorea

Duela

545

urte

1481-11-03

Frantzisko I.a Foixekoa, Nafarroako erregea, koroatu zuten Iruñean