ARGIA.eus

2021eko irailaren 23a

Iritzia

2021-09-26 | Nekane Txapartegi

Azteka Inperioaren mendekotasun kolonialaren 500. urteurrenean, ordezkaritza zapatista bat Europa bisitatzen ari da. Helburua: mugaz gaindiko sareak sortzea eta ikuspegi orokorra izatea. 421 deituriko eskuadroia ez da sinbologiazko hizkietan gelditu. Lau emakumek, bi gizonek eta 'beste' batek (otroa, esaten dute zapatistek gazteleraz) osatutako taldeak, hainbat ikasgai eman dizkigu egun gutxi hauetan.

"Borroka berdinak egiten ari gara". Hitz horiekin agurtu gintuen... [+]

2021-09-26 | David Bou
Lurreratzen

Udako oporrak amaituta hasi da ikasturte berria, eta polemikaren erdigunean dago Bartzelonako El Prat aireportua handitzeko proiektua. Abuztuaren 2an Kataluniako eta Espainiako gobernuek akordioa lortu zuten, hedatze lanak Ricardako aintziraren gaineko eragin ekologikoa "minimizatuz" egiteko, baina horren ostean gidoiak ustekabeko norabide aldaketa izan du.

Raquel Sánchezek, PSOE-Unidas Podemoseko Garraio ministroa eta PSCko alkate ohia Gavako Udalean –terminalen... [+]


2021-09-26 | Ula Iruretagoiena
Lurraldea eta arkitektura
Nahi dugun hiria

Irudikatu ezazue areto handi bat arkitektoz betea, momentuko nazioarteko ahots esanguratsuen berbaldiak entzuten. Jakin ezazue agertoki hori berriki gorpuztu dela, irailaren 8tik 10era, gure etxeetatik oso hurbil, Iruñeko Baluarten. Arkitekturaren sustapenaz arduratzen den fundazio pribatu batek antolatu du, gaztelania eta ingelera nagusi eta euskararen presentziarik gabe.  


2021-09-26 | Diana Franco
Teknologia
Troiano berriak

2021eko abuztuaren 5ean Apple enpresak pedofiliaren praktika eragozteko berak sorturiko gailuetan argazkiak eta mezuak arakatzeko softwarea instalatu behar zuela iragarri zuen. Enpresa teknologiko erraldoiek euren hodeietan praktika hau egin izan dute, baina, gure gailuetan hau egitea aldaketa nabaria da.


Eskola-segregazioa eta euskara

Ikasturte berria. Hezkuntza sistemak zituen arazo “sistemikoak”, urtebetez estali dituen Covidaren uholdea igaro ahala, azaleratu egin dira berriz; gure lotsak eta hutsak: eskola-segregazioa eta euskararen ezagutza ez nahikoa. Biak gero eta nabarmenagoak eta, nire ustez, txanpon bereko bi aldeak.


2021-09-19 | Aritz Galarraga
HUMANITATEAREN UNE GORENAK
Hil aurretik

Tradizio bilakatu da honezkero, irailarekin, egin beharko genituzkeen, edo egin beharko ez genituzkeen gauzen zerrendaren bat publikatzea. 35 urtetik aurrera egin beharko ez genituzkeen hamar gauza izan ziren lehenik; 40 urteak baino lehen egin beharko genituzkeen bost gauza gero. Tradizio guztiak bezala, honek ere badu absurdutik, baina era berean kontsolagarri zaigu, sentiarazten gaitu ziklo baten barruan. Beraz, eta Georges Perec imitatuz oraingoan, hil aurretik egin beharreko gauzen... [+]


2021-09-19 | Diana Franco
Teknologia
Chromebook-a norentzat da tresna bat?

Koadernoak, arkatzak… ikasleentzako tresnak dira. Ordenagailuak ordea ez dira berdin ulertzen. Gainera, ikastetxe askorentzat aukera bakarra dago: Chromebook-a. Irakasle, ikastetxe eta Google-entzako tresna bezala diseinatu diren gailuak dira, ez ordea ikasleentzat. Chromebook-ek irakasleentzat konplexutasuna txikitzea dakar, ikastetxeentzat kontrola handitzea, arazoak eta kostuak murriztuz, eta Google-entzat bere negozio eredua dibertsifikatzeko aukerak handitzea. Baina gurasook bi... [+]


Leihoak, lumak eta ateak

Leihotik begira igaro dut arratsaldea. Hauxe topiko galanta, ezta? Presoa, bere sorterritik urrun, herriminak jota, burdin hesitik haraindian begirada galduta, ordu luzez zeru karratuari so, erlojuak tik-tak... Ez, ez. Ez nago hodeien formei begira, ez; gabaiaren zain nago. Arratsaldero dator, baina gaur berandu dabil. Noski, kalatxoriak ez dauka erlojurik, arima askea da bera; ez dio kartzelariari, edo nagusiari, edo senarrari, edo bankariari, edo jaungoikoari konturik eman behar. No, beha... [+]


Txikiagoak

Animalion uzkurtze betierekoez aritu ginen behin orriotan, eta bete da profezia. Ipar Atlantikoko baleak txikiagoak dira orain duela berrogei urte baino; gaur jaiotako balea batek 1980an jaiotakoak baino metro bat gutxiago hartuko du, bataz beste. Itsas-biologoen arabera, zenbait arrain espezie gain-esplotaturengan atzeman izan dira antzerako aldaketak, baina hau da ugaztun handi batengan halako zerbait erregistratzen den lehen aldia.

Animalia erraldoi, arnas luzeko eta mugimendu geldoko... [+]


2021-09-19 | Itxaro Borda
Mega-auzia

Parisen ireki da, irailaren 8an, 2015eko azaroaren 13an, ostiral gau terrible hartan, Saint Denisko kirol-zelaiaren aldamenean, XI arrondizamenduko tabernen terrazetan eta Bataclan kontzertu gelan gertatu sarraskien antolatzaile susmatuen kontrako mega-auzia: 1.800 parte zibil agertuko dira, 131 biktimen familiak eta beste hainbeste lekuko ere. Auziak bederatzi hilabete iraunen du eta denek espero dute hogei auzipetuek argituko dutela amesgaiztozko gau haren haritik zer zuzen pasatu zen eta... [+]