Egin ARGIAkoa

Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia

ostirala 2026ko martxoaren 6an

Historia > Efemerideen kanala

Euskarazko eskola-liburuak debekatu zituen Primo de Rivera diktadoreak

Duela

101

urte

1925eko urriaren 13an,

Euskarazko eskola-liburuak debekatu zituen Primo de Rivera diktadoreak, baita gaztelania ez ziren beste hizkuntza guztietakoak ere.

Lehen Hezkuntzako ikuskatzaileek egindako bisitetan euskarazko edo “aberriaren batasunaren aurkako joerak” zituzten liburuak aurkitzen bazituzten, hauek erretiratzeko agindua izango zuten. Irakasleei, halakorik harrapatuz gero, espedientea zabaldu, soldata erdia kendu eta lanetik botako zituztela mehatxu egin zieten.

Euskarak bizi zuen berpizkundea eten eta hizkuntza atzeraldi indartsuan sartu zen aro honetan.

Iturria:

Joan Mari Torrealdai, Asedio al euskera. Más allá del libro negro (Txertoa).

Egun hau historian

1661Matalaz atxilotu zuten tropa frantsesek

1971Ipar eta Hego Irlanda batzen zituen errepideak suntsitu zituen Britainiar armadak

1977Turistaz beteriko Lufthansa hegazkin bat bahitu zuten Palestinako eta Alemaniako talde armatuek elkarlanean

2000Istiluak Angelun eta Baionan, Miarritzeko Europar Batasunaren goi-bileraren harira

Azoka

Urte hau historian: < >

Berrienetik Zaharrenetik

1925-01-07

9 eta 12 urte arteko haur langileek greba hasi zuten Bartzelonan

1925-05-19

Malcolm X jaio zen Nebraskan, AEBetan

1925-06-23

Britainiako armadak 52 pertsona hil zituen Txinako Shajin hirian

1925-07-02

Lumumba jaio zen Kongon, herrialdea independentziara eramango zuen lider antikoloniala

1925-07-11

Mercedes Colás jaio zen Argentinan, Lodosako familia errepresaliatu bateko kidea

1925-07-20

Frantz Fanon jaio zen Martinica kolonian, munduko zapalduen aldeko intelektuala

1925-10-13

Euskarazko eskola-liburuak debekatu zituen Primo de Rivera diktadoreak

1925-12-21

'Potemkin korazatua' filma estreinatu zuten Moskun, Errusiako Iraultzari buruzko film ikonikoa

Hilabete honetako urteurrenak:
Borobilak bakarrik |
Berrienetik Zaharrenetik

Duela

10

urte

2016-10-25

Elhadji Ndiaye senegaldarra hil zen Iruñeko polizia-etxean

Duela

10

urte

2016-10-15

Altsasuko gazte batzuek istilua izan zuten taberna batean kalez jantzitako bi guardia zibilekin, herriko jaietan

Duela

15

urte

2011-10-31

Munduko biztanleriak 7.000 milioi biztanleen langa gainditu zuen

Duela

15

urte

2011-10-27

Tartakada jo zioten Nafarroako lehendakari Barcinari AHTaren aurkako ekintzaileek

Duela

15

urte

2011-10-20

ETAk jarduera armatua behin-betiko amaitu zuela jakinarazi zuen

Duela

15

urte

2011-10-17

Aieteko Konferentzian goi mailako nazioarteko ordezkariek euskal gatazka armatua gainditzeko eskaera egin zuten

Duela

15

urte

2011-10-12

Benita Uribarrena Bollaín borrokalari antifaxista durangarra hil zen

Duela

15

urte

2011-10-03

Joseba Sarrionandiari Euskadi Literatur Sarien dirusaria behin-behinean ez ziola emango iragarri zuen PSOEren Eusko Jaurlaritzak

Duela

15

urte

2011-10-03

Tuvalu Estatuak larrialdi egoera deklaratu zuen ur eskasiagatik

Duela

15

urte

2011-10-01

Amiantoak kutsatuta hil zen Luisa Soraluze, senarraren arropak garbitzeagatik

Duela

20

urte

2006-10-23

Guardia Zibilak herriko tabernak miatu zituen

Duela

20

urte

2006-10-07

Anna Politkovskaia kazetari errusiarra hilda aurkitu zuten bere etxean

Duela

20

urte

2006-10-04

WikiLeaks sortu zuen Julian Assangek eta dokumentu sekretu kopuru erraldoia bistaratzeko aukera eman zion munduari

Duela

25

urte

2001-10-29

Sustatu sortu zuten, euskarazko lehen blog kolektiboa

Duela

25

urte

2001-10-26

'Patriot Act' onartu zuten AEBetan, herritarren bizitza pribatua zelatatzeko legea

Duela

25

urte

2001-10-19

Rumsfeldek Irak bonbardatu behar zuten militarrei: “Bi aukera ditugu, gu bizi garen modua aldatu edo besteak bizi diren modua aldatu”

Duela

25

urte

2001-10-14

Bidasoa ibaian dagoen Konpantzia (edo Faisaien) uhartea sinbolikoki okupatu zuen ekintzaile talde batek

Duela

25

urte

2001-10-07

Bilboko mendiaren 92.674 metro koadro erosi zituen Pagasarri Gurea elkarteak

Duela

45

urte

1981-10-04

Kanpaldi herrikoia egin zuten Belaguan gune militarraren aurka

Duela

45

urte

1981-10-03

Hamar hildako utzi zituen gose greba amaitu zuten preso irlandar errepublikarrek

Duela

50

urte

1976-10-17

Debekatua zen Ikurrina atera zuten Baskonia eta Askatuak saskibaloi taldeek, Gasteizko Mendizorrotzan

Duela

50

urte

1976-10-11

Durangoko jaietan eskuin muturreko inkontrolatuak jendearen aurka oldartu ziren

Duela

50

urte

1976-10-10

Francisco Alonso 24 urteko gaztea hil zuen tiroz Guardia Zibilak Burlatan

Duela

50

urte

1976-10-06

Thailandian ikasle eta langileen aurkako sarraskia abiatu zuen eskuin muturrak

Duela

55

urte

1971-10-13

Ipar eta Hego Irlanda batzen zituen errepideak suntsitu zituen Britainiar armadak

Duela

65

urte

1961-10-27

Tentsioa gorenean Berlingo 'Checkpoint Charlie' kontrol puntuan, tanke sobietar eta estatubatuarrak parez pare jarri ziren

Duela

65

urte

1961-10-17

Frantziako Poliziak 200 aljeriarretik gora hil zituen Parisen eta Sena ibaira jaurti

Duela

70

urte

1956-10-29

Israelek, Frantziak eta Erresuma Batuak eraso egin zioten Egiptori, sei eguneko gerra hasiz

Duela

85

urte

1941-10-09

Agirre lehendakariak klandestinitatetik atera eta Uruguaira iritsi zela aldarrikatu zuen

Duela

90

urte

1936-10-22

Bobby Seale jaio zen, Pantera Beltzen Alderdiaren sortzaileetako bat

Duela

90

urte

1936-10-21

Amaia Aroma jaio zen Abadiñon, kontzertu batean jo zuen lehen emakume txistularia

Duela

90

urte

1936-10-20

22 preso Ondarretako kartzelatik atera eta Hernaniko hilerriko horman fusilatu zituzten frankistek

Duela

90

urte

1936-10-17

'Aitzol' fusilatu zuten frankistek, euskararen Pizkundean giltzarri izan zen militante abertzalea

Duela

90

urte

1936-10-15

Jose Ariztimuño Aitzol atxilotu zuten frankistek, ontziz Bilbora zihoala

Duela

90

urte

1936-10-07

Lehenbiziko Euzko Jaurlaritza osatu zuten Gernikan

Duela

90

urte

1936-10-06

Ondarroa hartu zuten frankistek eta frontea Elgeta-Eibarrekin lerroa osatuta egonkortu zen

Duela

90

urte

1936-10-02

Beren borondatearen kontra frankisten Sanjurjoren Tertzioan erreklutatutako ehunka ezkertiar espetxeratu zituzten Zaragozan

Duela

90

urte

1936-10-01

Euskadiko Autonomia Estatutua onartu zuten Espainiako gorte errepublikanoek, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoarentzat

Duela

95

urte

1931-10-01

Emakumeek bozkatzeko eskubidea lortu zuten Hego Euskal Herrian, Espainiako Errepublikak hala onartu zuenean

Duela

100

urte

1926-10-31

Mussolini Italiako diktadorea hiltzear egon zen Anteo Zamboni anarkista gaztea

Duela

105

urte

1921-10-28

Argentinako Patagonian langileek greba abiatu eta armak hartu zituzten

Duela

125

urte

1901-10-29

AEBetako presidentea hiltzeagatik, Czolgosz anarkista exekutatu zuten

Duela

125

urte

1901-10-08

Eskola Modernoak ateak ireki zituen Bartzelonan, Francesc Ferrer hezitzaile anarkistaren eskutik

Duela

130

urte

1896-10-15

Euskara hutsez irakasten zuen historiako lehen eskola zabaldu zuten Bilbon, Ikastetxea izenarekin

Duela

135

urte

1891-10-31

500 preso askatu zituzten Tennesseeko meatzariek AEBetan

Duela

185

urte

1841-10-14

Jose Antonio Muñagorri atxilotu eta hil zuen Erasunen Lehen Karlistadan Liberalen teniente izandako batek

Duela

215

urte

1811-10-10

Agosti Xaho idazle eta kazetaria jaio zen Atharratzen

Duela

365

urte

1661-10-13

Matalaz atxilotu zuten tropa frantsesek

Duela

365

urte

1661-10-12

Matalaz buru zuten nekazariak garaitu zituzten Bordeletik bidalitako soldaduek Zuberoan

Duela

450

urte

1576-10-02

41 pertsona heriotzara zigortu zituzten Uztaritzen sorginkeria egotzita