ARGIA.eus

Egin ARGIAkoa
Oparitu ARGIA
Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia
asteazkena 2026ko urriaren 14an
Historia > Efemerideen kanala

Euskarazko eskola-liburuak debekatu zituen Primo de Rivera diktadoreak

Duela
101
urte

1925eko urriaren 13an,

Euskarazko eskola-liburuak debekatu zituen Primo de Rivera diktadoreak, baita gaztelania ez ziren beste hizkuntza guztietakoak ere.

Lehen Hezkuntzako ikuskatzaileek egindako bisitetan euskarazko edo “aberriaren batasunaren aurkako joerak” zituzten liburuak aurkitzen bazituzten, hauek erretiratzeko agindua izango zuten. Irakasleei, halakorik harrapatuz gero, espedientea zabaldu, soldata erdia kendu eta lanetik botako zituztela mehatxu egin zieten.

Euskarak bizi zuen berpizkundea eten eta hizkuntza atzeraldi indartsuan sartu zen aro honetan.

Iturria:

Joan Mari Torrealdai, Asedio al euskera. Más allá del libro negro (Txertoa).

Egun hau historian
1661Matalaz atxilotu zuten tropa frantsesek
1971Ipar eta Hego Irlanda batzen zituen errepideak suntsitu zituen Britainiar armadak
1977Turistaz beteriko Lufthansa hegazkin bat bahitu zuten Palestinako eta Alemaniako talde armatuek elkarlanean
2000Istiluak Angelun eta Baionan, Miarritzeko Europar Batasunaren goi-bileraren harira

Urte hau historian: < >
Berrienetik Zaharrenetik

1925-01-07
9 eta 12 urte arteko haur langileek greba hasi zuten Bartzelonan
1925-05-19
Malcolm X jaio zen AEBetan, beltzen eskubideen aldeko ekintzaile karismatikoa
1925-06-23
Britainiako armadak 52 pertsona hil zituen Txinako Shajin hirian
1925-07-02
Lumumba jaio zen Kongon, herrialdea independentziara eramango zuen lider antikoloniala
1925-07-11
Mercedes Colás jaio zen Argentinan, Lodosako familia errepresaliatu bateko kidea
1925-07-20
Frantz Fanon jaio zen Martinica kolonian, munduko zapalduen aldeko intelektuala
1925-10-13
Euskarazko eskola-liburuak debekatu zituen Primo de Rivera diktadoreak
1925-12-21
'Potemkin korazatua' filma estreinatu zuten Moskun, Errusiako Iraultzari buruzko film ikonikoa

Hilabete honetako urteurrenak:
|
Berrienetik Zaharrenetik

Duela
10
urte
2016-10-25
Elhadji Ndiaye senegaldarra hil zen Iruñeko polizia-etxean
Duela
10
urte
2016-10-15
Altsasuko gazte batzuek istilua izan zuten taberna batean kalez jantzitako bi guardia zibilekin, herriko jaietan
Duela
15
urte
2011-10-31
Munduko biztanleriak 7.000 milioi biztanleen langa gainditu zuen
Duela
15
urte
2011-10-27
Tartakada jo zioten Nafarroako lehendakari Barcinari AHTaren aurkako ekintzaileek
Duela
15
urte
2011-10-20
ETAk jarduera armatua behin-betiko amaitu zuela jakinarazi zuen
Duela
15
urte
2011-10-17
Aieteko Konferentzian goi mailako nazioarteko ordezkariek euskal gatazka armatua gainditzeko eskaera egin zuten
Duela
15
urte
2011-10-12
Benita Uribarrena Bollaín borrokalari antifaxista durangarra hil zen
Duela
15
urte
2011-10-03
Sarrionandiari Euskadi Literatur Sarien dirusaria ez ziola emango esan zuen PSOEren Eusko Jaurlaritzak
Duela
15
urte
2011-10-03
Tuvalu Estatuak larrialdi egoera deklaratu zuen ur eskasiagatik
Duela
15
urte
2011-10-01
Amiantoak kutsatuta hil zen Luisa Soraluze, senarraren arropak garbitzeagatik
Duela
20
urte
2006-10-23
Guardia Zibilak herriko tabernak miatu zituen
Duela
20
urte
2006-10-07
Anna Politkovskaia kazetari errusiarra hilda aurkitu zuten bere etxean
Duela
20
urte
2006-10-04
WikiLeaks sortu zuen Julian Assangek eta dokumentu sekretu kopuru erraldoia bistaratzeko aukera eman zion munduari
Duela
25
urte
2001-10-29
Sustatu sortu zuten, euskarazko lehen blog kolektiboa
Duela
25
urte
2001-10-26
'Patriot Act' onartu zuten AEBetan, herritarren bizitza pribatua zelatatzeko legea
Duela
25
urte
2001-10-19
Rumsfeldek Irak bonbardatu behar zuten militarrei: “Bi aukera ditugu, gu bizi garen modua aldatu edo besteak bizi diren modua aldatu”
Duela
25
urte
2001-10-14
Bidasoa ibaian dagoen Konpantzia (edo Faisaien) uhartea sinbolikoki okupatu zuen ekintzaile talde batek
Duela
25
urte
2001-10-07
Bilboko mendiaren 92.674 metro koadro erosi zituen Pagasarri Gurea elkarteak
Duela
45
urte
1981-10-04
Kanpaldi herrikoia egin zuten Belaguan gune militarraren aurka
Duela
45
urte
1981-10-03
Hamar hildako utzi zituen gose greba amaitu zuten preso irlandar errepublikarrek
Duela
50
urte
1976-10-17
Debekatua zen Ikurrina atera zuten Baskonia eta Askatuak saskibaloi taldeek, Gasteizko Mendizorrotzan
Duela
50
urte
1976-10-11
Durangoko jaietan eskuin muturreko inkontrolatuak jendearen aurka oldartu ziren
Duela
50
urte
1976-10-10
Francisco Alonso 24 urteko gaztea hil zuen tiroz Guardia Zibilak Burlatan
Duela
50
urte
1976-10-06
Thailandiako ehunka ikasle eta langile hilko zituen sarraskia abiatu zuen eskuin muturrak
Duela
55
urte
1971-10-13
Ipar eta Hego Irlanda batzen zituen errepideak suntsitu zituen Britainiar armadak
Duela
65
urte
1961-10-27
Tentsioa gorenean Berlingo 'Checkpoint Charlie' kontrol puntuan, tanke sobietar eta estatubatuarrak parez pare jarri ziren
Duela
65
urte
1961-10-17
Frantziako Poliziak 200 aljeriarretik gora hil zituen Parisen eta Sena ibaira jaurti
Duela
70
urte
1956-10-29
Israelek, Frantziak eta Erresuma Batuak eraso egin zioten Egiptori, sei eguneko gerra hasiz
Duela
85
urte
1941-10-09
Agirre lehendakariak klandestinitatetik atera eta Uruguaira iritsi zela aldarrikatu zuen
Duela
90
urte
1936-10-22
Bobby Seale jaio zen, Pantera Beltzen Alderdiaren sortzaileetako bat
Duela
90
urte
1936-10-21
Amaia Aroma jaio zen Abadiñon, kontzertu batean jo zuen lehen emakume txistularia
Duela
90
urte
1936-10-20
22 preso Ondarretako kartzelatik atera eta Hernaniko hilerriko horman fusilatu zituzten frankistek
Duela
90
urte
1936-10-17
'Aitzol' fusilatu zuten frankistek, euskararen Pizkundean giltzarri izan zen militante abertzalea
Duela
90
urte
1936-10-15
Jose Ariztimuño Aitzol atxilotu zuten frankistek, ontziz Bilbora zihoala
Duela
90
urte
1936-10-07
Lehenbiziko Euzko Jaurlaritza osatu zuten Gernikan
Duela
90
urte
1936-10-06
Ondarroa hartu zuten frankistek eta frontea Elgeta-Eibarrekin lerroa osatuta egonkortu zen
Duela
90
urte
1936-10-02
Beren borondatearen kontra frankisten Sanjurjoren Tertzioan erreklutatutako ehunka ezkertiar espetxeratu zituzten Zaragozan
Duela
90
urte
1936-10-01
Euskadiko Autonomia Estatutua onartu zuten Espainiako gorte errepublikanoek, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoarentzat
Duela
95
urte
1931-10-01
Emakumeek bozkatzeko eskubidea lortu zuten Hego Euskal Herrian, Espainiako Errepublikak hala onartu zuenean
Duela
100
urte
1926-10-31
Mussolini Italiako diktadorea hiltzear egon zen Anteo Zamboni anarkista gaztea
Duela
105
urte
1921-10-28
Argentinako Patagonian langileek greba abiatu eta armak hartu zituzten
Duela
125
urte
1901-10-29
AEBetako presidentea hiltzeagatik, Czolgosz anarkista exekutatu zuten
Duela
125
urte
1901-10-08
Eskola Modernoak ateak ireki zituen Bartzelonan, Francesc Ferrer hezitzaile anarkistaren eskutik
Duela
130
urte
1896-10-15
Euskara hutsez irakasten zuen historiako lehen eskola zabaldu zuten Bilbon, Ikastetxea izenarekin
Duela
135
urte
1891-10-31
500 preso askatu zituzten Tennesseeko meatzariek AEBetan
Duela
185
urte
1841-10-14
Jose Antonio Muñagorri atxilotu eta hil zuen Erasunen Lehen Karlistadan Liberalen teniente izandako batek
Duela
215
urte
1811-10-10
Agosti Xaho idazle eta kazetaria jaio zen Atharratzen
Duela
365
urte
1661-10-13
Matalaz atxilotu zuten tropa frantsesek
Duela
365
urte
1661-10-12
Matalaz buru zuten nekazariak garaitu zituzten Bordeletik bidalitako soldaduek Zuberoan
Duela
450
urte
1576-10-02
41 pertsona heriotzara zigortu zituzten Uztaritzen sorginkeria egotzita
Kontsultatu Hemeroteka berria
1919tik gaur arteko aldizkari guztiak online
150.000 orrialdetik gora dira, euskaraz eta Euskal Herriari idatziak. Mende bat baino gehiagoz, Euskal Herriko historiaren lekuko eta euskal kazetaritzaren eragile izan da ARGIA. Ondare hori euskal komunitate osoaren zerbitzura jarri dugu lizentzia libreekin.
Bota begiratua