Egin ARGIAkoa

Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia

asteazkena 2026ko apirilaren 15ean

Historia > Efemerideen kanala

Bergara eta Deba erori ziren armada frankistaren eskuetan

Duela

90

urte

1936ko irailaren 22an,

Bergara eta Deba erori ziren armada frankistaren eskuetan. Bi herriotan, atxiloketak eta jazarpena lehen unetik abiatu ziren. Horren adibide, fusilatze estrajudizialak. Arrazoi horregatik herriotatik ehunka pertsonak egin zuten ihes. Gehiegikeria handiak egin zituzten frankistek bi herriotan. Deban, adibidez, 53 eta 65 urteko Catalina Gascon eta Eugenia Galdonaren seme edota bikotea gudan zirenez, mendeku bezala, frankistek bi emakume hauei ilea moztu, errizino olioa edanarazi, herrian desfilarazi, umiliatu, atxilotu eta fusilatu egin zituzten.

Iturria:

Iraitz Arizabaleta. Deba 1936-1945 (Aranzadi).

Egun hau historian

1904Maurizia Aldeiturriaga Zabala jaio zen Zeberion

1918I. MG-n Bulgariako soldaduek frontea utzi zuten, gerraren bultzatzaileen aurka matxinatuta

1943Naziek Bielorrusian agintean jarritako Kube komisario jenerala hil zuten ohean lehergailua jarrita

1984Kanakyko Fronte Independentistaren disoluzio kongresua hasi zen, FLNKS Kanakiar Nazio Askapenerako Fronte Sozialista eratzeko

1986Damaso Intza hil zen, Zeruko Argia aldizkariaren sortzailea, Iruñeko Arrotxapeako komentuan

Azoka

Urte hau historian: < >

Berrienetik Zaharrenetik

1936-01-20

50 egunez luzatuko zen greba orokorra abiatu zuten Sirian, Frantziaren okupazioaren aurka

1936-01-29

Firestone fabrika okupatu eta beso erorien greba hasi zuten langileek Ohion, AEBetan

1936-04-19

Arabiar Matxinada Handia hasi zuten palestinarrek, dominazio britainiarraren aurka

1936-05-23

Daniela Albizu jaio zen Urruñan, euskararen eta euskal kulturaren aldeko ekintzaile nekaezina

1936-05-28

35.000 langilek Parisko Renault lantegia okupatu zuten

1936-06-03

'Txirrita' bertsolaria hil zen, bertsolaritzako figura nabarmenetariko bat

1936-06-13

Besoa altxata keinu nazia egiteari uko egin zion August Landmesserrek, Hitler buru zuen ekitaldi batean

1936-06-28

AEBetako mugimendu anarkista gidatu zuen Berkman hil zen

1936-07-18

Estatu kolpe faxista eta hiru urteko gudaren hasiera Espainiako Estatuan

1936-07-19

Bartzelonan emakumeen kartzela bateko presoak askatu zituzten herritarrek

1936-07-20

Altsasu okupatu zuten frankistek, Nafarroan

1936-07-21

Felix Lasa atxilotu zuten erreketeek Iruñean, irratia entzuteagatik

1936-07-21

Marina Ginestà militante antifaxistari argazki ikonikoa atera zioten

1936-07-22

Hegazkin frankistek Otxandio ametrailatu eta bonbardatu zuten Santamañak ospatzen ari zirela

1936-07-24

Bartzelonatik atera zen Durrutik gidatutako zutabea faxisten esku zen Zaragozarantz

1936-07-26

Hegazkin errepublikar batek Loiolako kuartela bonbardatu zuen Donostian

1936-07-28

Antifaxisten garaipena Donostian: militar kolpistak errendiarazi zituzten Loiolako kuartelean

1936-08-03

Jesse Owens atleta beltzak urrezko domina lortu zuen Hitlerren Berlingo Joko Olinpikoetan

1936-08-08

Errepublikarrentzat armak lortzeko ezinbestekoa zen muga itxi zuen Frantziako Estatuak

1936-08-10

Camino Oskoz maistra iruindarra hil eta Urbasan amildegian behera jaurti zuten erreketeek

1936-08-11

Euskarazko liburuak erre zituzten frankistek Tolosako Plaza Zaharrean

1936-08-11

Errepublikaren aldeko hamahiru miliziano fusilatu zituzten Oiartzungo Pikoketan erreketeek

1936-08-13

Abiazio italiarrak Donostia bonbardatu zuen

1936-08-15

14 urteko Maravillas Lamberto hil zuten frankistek Larragan, taldean bortxatu ostean

1936-08-19

Irungo gudua fase erabakigarrian sartu zen

1936-08-19

Federico García Lorca olerkari granadarra fusilatu zuten frankistek

1936-08-23

52 preso errepublikar fusilatu zituzten frankistek Nafarroan, Cadreitako Valcalderan

1936-08-30

Juana Josefa Goñi eta bere sei seme-alaba Legarreko leizera jaurti zituzten, Gaztelun

1936-09-04

Irun ebakuatu zuten, tropa frankistak hiria hartzear zeudelako

1936-09-05

Robert Capak Miliziano baten heriotza argazkia egin zuen

1936-09-07

Tasmaniako azken tigrea edo otso marsupiala hil zen, Benjamin

1936-09-13

Elorrioko Felix Urtubi hegazkin pilotua hil zen, frankisten aeroplano bati propio jota

1936-09-13

Donostia hartu zuten frankistek

1936-09-18

Abiazio errepublikanoak Gasteizko lantegi eta artilleria kuartelak bonbardatu zituen

1936-09-21

Oñati, Elgoibar eta Zumaia frankisten eskuetan erori ziren, Gipuzkoan

1936-09-22

Bergara eta Deba erori ziren armada frankistaren eskuetan

1936-09-24

Eusko gudariak kantua abestu zuen lehen aldiz Euzko Gudarosteak

1936-09-25

Eusko Gudarostea osatu zuten armada frankistaren aurka borrokatzeko

1936-09-25

'Agur' hitza eta euskal kulturarekin loturiko edozein objektu debekatu zituen Lizarrako komandante militarrak

1936-09-26

Abiazio frankistak Bilbo bonbardatu zuen

1936-09-26

Frankistak sartu ziren Arrasaten

1936-09-27

Eibarko gudua hasi zen

1936-09-29

Lizarrako alkate abertzale Fortunato Agirre fusilatu zuten Taxoaren erreketeek

1936-10-01

Euskadiko Autonomia Estatutua onartu zuten Espainiako gorte errepublikanoek, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoarentzat

1936-10-02

Beren borondatearen kontra frankisten Sanjurjoren Tertzioan erreklutatutako ehunka ezkertiar espetxeratu zituzten Zaragozan

1936-10-06

Ondarroa hartu zuten frankistek eta frontea Elgeta-Eibarrekin lerroa osatuta egonkortu zen

1936-10-07

Lehenbiziko Euzko Jaurlaritza osatu zuten Gernikan

1936-10-15

Jose Ariztimuño Aitzol atxilotu zuten frankistek, ontziz Bilbora zihoala

1936-10-17

'Aitzol' fusilatu zuten frankistek, euskararen Pizkundean giltzarri izan zen militante abertzalea

1936-10-20

22 preso Ondarretako kartzelatik atera eta Hernaniko hilerriko horman fusilatu zituzten frankistek

1936-10-21

Amaia Aroma jaio zen Abadiñon, kontzertu batean jo zuen lehen emakume txistularia

1936-10-22

Bobby Seale jaio zen, Pantera Beltzen Alderdiaren sortzaileetako bat

1936-11-02

Errepublikarrentzat armaz beterik iritsi zen Bilboko portura lurrunontzi sobietar bat

1936-11-03

Iruñeko bi gazteri hamabi urteko kartzela zigorra ezarri zieten, soldadu bati deserta zezan aholkatu eta “abur” hitzarekin agurtzea egotzita

1936-11-13

Irlandar Brigadako 700 soldaduk frankistekin bat egin zuten

1936-11-15

Eusko Itsas Gudarostearen lehenbiziko borroka

1936-11-16

Wilhem Wakonigg espioi naziaren aurkako epaiketa hasi zuen Euzko Jaurlaritzak: fusilatu egingo zuten

1936-11-20

Buenaventura Durruti anarkista hil zen Madrilen

1936-12-05

Virgen del Carmen ontzi frankistaren eskifaia matxinatu eta ontzia Bilbora eraman arazi zuten

1936-12-20

Prim jeneral espainiarraren estatua eraitsi zuten Bartzelonan

1936-12-24

Euzko Gudarosteak eta erreketeek Eguberrietako su-etena adostu zuten Kalamuan, Elgoibarko frontean

1936-12-26

AEBetako 100 bat boluntario 1936ko Gerran faxismoaren aurka borrokatzeko itsasoratu ziren New Yorken

Hilabete honetako urteurrenak:
Borobilak bakarrik |
Berrienetik Zaharrenetik

Duela

15

urte

2011-09-21

Kukutza III gaztetxea indarrez desalojatu zuen Ertzaintzak Bilboko Errekalde auzoan

Duela

15

urte

2011-09-20

Kukutza III gaztetxea indarrez hustu zuen Ertzaintzak Bilbon, istilu handiak eraginez

Duela

20

urte

2006-09-20

“Hemen sufre usaina dago”, Hugo Chavezek AEBen inperialismoa salatu zuen NBEren egoitzan

Duela

20

urte

2006-09-19

Hamaika Telebista sortu zuten

Duela

25

urte

2001-09-20

George W. Bush AEBetako presidenteak “terrorearen aurkako gerra” deklaratu zuen

Duela

25

urte

2001-09-11

Bi hegazkinek New Yorkeko World Trade Centerreko 'Dorre Bikien' aurka jo zuten atentatuan

Duela

25

urte

2001-09-11

Bi hegazkinek New Yorkeko World Trade Centerreko Dorre Bikien aurka jo zuten atentatuan

Duela

25

urte

2001-09-06

Espainiako Guardia Zibilak Unai Romano gasteiztarra atxilotu zuen

Duela

25

urte

2001-09-01

Zuzen Ekintza Taldeak Euskal Herrian autodeterminazio erreferenduma egiten ari zela irudikatu zuten Tuterako autobideko ordainlekuan

Duela

30

urte

1996-09-15

Gose grebak egiteko euskal presoen aldeko karabana Europara abiatu zen

Duela

30

urte

1996-09-08

26 emakume soto batetik atera eta Hondarribiko alardean sartu ziren

Duela

40

urte

1986-09-22

Damaso Intza hil zen, Zeruko Argia aldizkariaren sortzailea, Iruñeko Arrotxapeako komentuan

Duela

40

urte

1986-09-16

EAJ eta EAren arteko “batzokien gerra” hasi zen

Duela

40

urte

1986-09-10

ETAk Yoyes hil zuen Ordizian, ETA m-ko buruzagia izandakoa

Duela

40

urte

1986-09-07

Pinochet Txileko diktadorearen aurkako atentatua egin zuen FPMR talde armatuak

Duela

45

urte

1981-09-10

Picassoren Guernica New Yorkeko MoMa museotik Madrilera eraman zuten

Duela

45

urte

1981-09-07

Nafarroan Otsagabiko dantzariek militarren aurrean dantzatzeari uko egin zioten

Duela

50

urte

1976-09-28

Manifestazioa egin zuten Gernikan bezperako greba orokorrean atxilotutakoak askatzeko eskatzeko

Duela

50

urte

1976-09-25

Txiki eta Otaegiren fusilatzeen urteurrenerako deitutako greba debekatu zuten

Duela

50

urte

1976-09-09

Basaurin 11 emakume atxilotu zituzten: bederatzi abortatzeagatik, eta beste biak laguntzeagatik

Duela

50

urte

1976-09-09

Basaurin 11 emakume atxilotu zituzten abortatzea egotzita

Duela

50

urte

1976-09-08

Josu Zabala hil zuen Hondarribian Guardia Zibilak

Duela

50

urte

1976-09-05

Espainiako Poliziak balak egin zituen tiro Donostian, Kontxako estropaden ondorengo manifestazioaren aurka

Duela

50

urte

1976-09-02

Eskuin muturrak lehergailu bat zartarazi zuen Baionako Zabal liburu-dendaren aurka

Duela

55

urte

1971-09-15

Greenpeace sortu zuten Vancouver hirian, Kanadan

Duela

55

urte

1971-09-09

Attica kartzelako matxinada hasi zen AEBetan, 1.300 presok guardiak bahitu zituztenean

Duela

55

urte

1971-09-06

106 gerrillari eta bost preso sozialek egin zuten ihes Punta de Carretas espetxetik, Uruguaien

Duela

60

urte

1966-09-15

Gamizko abadeak meza emateari uko egin zion agintariek zeramatzaten Espainiako banderengatik

Duela

70

urte

1956-09-28

Valentziara iritsi ziren 1936ko gerratik ihes Sobietar Batasunera joandako 532 haur

Duela

70

urte

1956-09-23

Erbesteko Euzko Jaurlaritzak Nazioarteko Lehen Euskal Biltzarra antolatu zuen Parisen

Duela

85

urte

1941-09-08

878 egunez luzatuko zen Leningraden setioa hasi zuten naziek

Duela

90

urte

1936-09-29

Lizarrako alkate abertzale Fortunato Agirre fusilatu zuten Taxoaren erreketeek

Duela

90

urte

1936-09-27

Eibarko gudua hasi zen

Duela

90

urte

1936-09-26

Abiazio frankistak Bilbo bonbardatu zuen

Duela

90

urte

1936-09-26

Frankistak sartu ziren Arrasaten

Duela

90

urte

1936-09-25

Eusko Gudarostea osatu zuten armada frankistaren aurka borrokatzeko

Duela

90

urte

1936-09-25

'Agur' hitza eta euskal kulturarekin loturiko edozein objektu debekatu zituen Lizarrako komandante militarrak

Duela

90

urte

1936-09-24

Eusko gudariak kantua abestu zuen lehen aldiz Euzko Gudarosteak

Duela

90

urte

1936-09-22

Bergara eta Deba erori ziren armada frankistaren eskuetan

Duela

90

urte

1936-09-21

Oñati, Elgoibar eta Zumaia frankisten eskuetan erori ziren, Gipuzkoan

Duela

90

urte

1936-09-18

Abiazio errepublikanoak Gasteizko lantegi eta artilleria kuartelak bonbardatu zituen

Duela

90

urte

1936-09-13

Elorrioko Felix Urtubi hegazkin pilotua hil zen, frankisten aeroplano bati propio jota

Duela

90

urte

1936-09-13

Donostia hartu zuten frankistek

Duela

90

urte

1936-09-07

Tasmaniako azken tigrea edo otso marsupiala hil zen, Benjamin

Duela

90

urte

1936-09-05

Robert Capak Miliziano baten heriotza argazkia egin zuen

Duela

90

urte

1936-09-04

Irun ebakuatu zuten, tropa frankistak hiria hartzear zeudelako

Duela

95

urte

1931-09-17

Euskal Herriko historiako lehen gose greba egin zuten preso zeuden Bilboko Eusko Gaztediko kideek

Duela

100

urte

1926-09-15

Lazkao Txiki jaio zen, bertsolari mitikoa

Duela

115

urte

1911-09-14

Eskoziako milaka ikaslek greba hasi zuten zigor fisikoen aurka eta opor gehiago eskatzeko

Duela

115

urte

1911-09-01

Japoniako lehen literatur aldizkari feminista argitaratu zuten

Duela

125

urte

1901-09-06

AEBetako McKinley presidentea hil zuen tiroz Czolgosz anarkistak

Duela

125

urte

1901-09-02

Nafarroako gobernadore zibilaren euskaldunen aurkako zirkularra argitaratu zuen

Duela

140

urte

1886-09-04

Apatxeen buruzagi Geronimo errenditu egin zen

Duela

165

urte

1861-09-19

La Unión euskal itsasontzi esklabista hondoratu zen Mexikoko golkoan

Duela

235

urte

1791-09-21

Herritartasuna aitortu zien askeak ziren herritar beltz eta mulatoei Saint-Domingueko Batzar Kolonialak

Duela

250

urte

1776-09-29

Euskaldunak tarteko esklabo bahitutako zazpi emakume eta haurtxo bat aurkitu zituzten Tromelin irlan

Duela

250

urte

1776-09-07

Historiako lehen urpekari-erasoa egin zuen Turtle urpekari estatubatuarrak

Duela

265

urte

1761-09-07

Bautista Landa 'Tretatxu' bidelapurra hil zen, Valladolideko ziega batean preso