ARGIA.eus

2022ko abenduaren 03a

Historia

Begoña Olabeaga. Gerratik ihesi gerrara

Ez du bizimodu erraza izan. Abertzale ziren etxean, eta 1936ko Espainiako Gerra Zibilak harrapatu zituen. Ihesi ibili ziren handik hona eta hemendik hara. Behin halako, on beharrez, Belgikara bidali zuten Begoña Olabeaga. Han zela, Bigarren Mundu Gerra. Handik ere ihesi, Francoren diktadura garaia bizi izan zuen, bizia berregin zuen, kolpez kolpe.

Historia kanaleko multimediak
2022-11-29 | ARGIA
Usurbilgo Udalari Sagardia plazari izena aldatzea exijitu dio Espainiako Gobernu Ordezkaritzak

Joxe Martin Sagardia errefuxiatua 1980an hil zuen Batallón Vasco Españolek Miarritzen. Gobernu Ordezkaritzak dio plazaren izenak Terrorismoaren Biktimen Legea urratzen duela; Gogora Memoriaren, Bizikidetzaren eta Giza Eskubideen Institutuak,aldiz, terrorismoaren... [+]


Zarauzko segada, 1976
Felipe Suarez eta Federico Astilleros langileak, Guardia Zibilak tirokatuak

1976an bi lagunen autoa tirokatu zuen Guardia Zibilak Zarautzen. Garaian betiko aitzakia eman zuen indar polizialak, autoa ez zela kontrolean gelditu, kontrola saltatu zuela. Handik bi egunera hila zen Felipe Suarez, buruan jasotako balaren eraginez. Artean, zauriturik baina... [+]


Brontzezko beste esku bat, xehe-xehe

Himyaritar Erresuma (egungo Yemen), K.o II-III. mendea. Wahab Ta'lab izeneko gizon batek brontzezko esku bat utzi zuen Zafar hiriko tenplu batean, Ta'lab jainkoari babesa eta ongizatea eskatzeko. 1983an aurkitu zuten eta British Museumeko bildumaren parte da egun... [+]


Irulegiko eskua erabiltzeko manuala

A ze astea lagunok. Frenesi hutsa. Zenbat pasio, zenbat ilusio, zenbat sukar. Egia izango da azkenean ez dakit nork esan zuen –eta mundu guztiak Lenini egozten dion– zera hura: batzuetan hamarkadak pasatzen direla ezer gertatu gabe, eta derrepente egun batzuetan... [+]


Euskara, brontzean idatzia

Hainbat urteko ibilbidea egin du Irulegiko proiektu arkeologikoak (Aranguren, Nafarroa), Aranzadi Zientzia Elkartearen eta erakunde publikoen elkarlanari esker. Berriki aurkeztu dute aztarnategiak eman duen azken sorpresa, Nafarroako Gobernuak egindako agerraldian: esku-itxurako... [+]


Zoru irradiatzailea Erromatar Inperioan

Cambodunum eromatar aztarnategia (Kempten, Alemania) ikertzeko azken kanpainan, arkeologoak etxebizitza partikular bat industen aritu dira.


2022-11-20
"Irulegiko eskua komunitate barnetik datorren ahots bat da"

Irulegiko aztarnategiko zuzendaria da 2017tik Mattin Aiestaran de la Sotilla (Tolosa, 1991). Aranzadiko kidea, iruritarra duela hamar urtez geroztik, historia ikasketak egin zituen EHUn, eta doktore tesiarekin ari da orain, Joxean Mujika irakasleak eta Jesús Sesma... [+]


Errautsetatik jaio zen odontologia forentsea

Parisen 1897an Karitate Bazarra antolatu zuten egurrezko barrakoi batean, sute baten ondorioz 126 lagun hil ziren, haietatik 120 emakumezkoak. Asko goi mailako jendartekoak izanik, kiskalitako gorputzetan geratutako haginen bidez identifikatu zituzten. Klasismoaren altzotik... [+]


Brontzezko beste esku bat, xehe-xehe

Himyaritar Erresuma (egungo Yemen), K.o II-III. mendea. Wahab Ta'lab izeneko gizon batek brontzezko esku bat utzi zuen Zafar hiriko tenplu batean, Ta'lab jainkoari babesa eta ongizatea eskatzeko. 1983an aurkitu zuten eta British Museumeko bildumaren parte da egun... [+]


Baskoiak, erromatarrek sarituak ala zigortuak?

Irulegiko indusketek, Antzinaroko euskarazko inskripzioak dituen eta mundu osoari bira eman dion brontzezko xaflaz gain, beste hamaika aztarna baliotsu azaleratu dituzte jadanik, eta, sarritan mitoekin bete izan dugun Euskal Herriko historiaren hutsune bat betetzen lagun... [+]