Egin ARGIAkoa

Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia

igandea 2026ko martxoaren 8an

Historia > Efemerideen kanala

Euskadiko Autonomia Estatutua onartu zuten Espainiako gorte errepublikanoek, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoarentzat

Duela

90

urte

1936ko urriaren 1ean,

Euskadiko Autonomia Estatutua onartu zuten Espainiako gorte errepublikanoek, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoarentzat. Ordurako Araba eta Gipuzkoa ia osoa frankisten esku eroriak ziren. Astebetera antolatu zuten bozketa, eta Fronte Popularreko alderdiek Agirreren aldeko botoa emango zutela adierazi zuten. Urriaren 7ko arratsaldean Gernikako Juntetxeko areto nagusian egin zuten botoen kontaketa, eta Jose Antonio Agirrek, botoen gehiengoarekin, lehendakari karguaren zina egin eta lehenbiziko Euzko Jaurlaritza osatu zuen. Egun berean, Francok bere lehen gobernua osatu zuen Salamancan.

Iturria:

Mikel Errazkin Agirrezabala eta Juantxo Agirre Mauleon, 1936ko Gerra Euskal Herrian: historia eta memoria (UEU).

Egun hau historian

1931Emakumeek bozkatzeko eskubidea lortu zuten Hego Euskal Herrian, Espainiako Errepublikak hala onartu zuenean

1943Aliatuak Napolesen sartu ziren, langileek jadanik askatua zuten hirian

1972Dozena bat antimilitaristak kontzientzia-eragozleentzako gizarte-zerbitzu alternatiboa eratu zuten Zuberoan, Frantziako Gobernua desobedituta

2004Rodríguez Galindo guardia zibil torturatzailea espetxetik atera zuten 75 urteko zigorretik bost beteta

2011Amiantoak kutsatuta hil zen Luisa Soraluze, senarraren arropak garbitzeagatik

2017Independentzia erreferenduma egin zuten Katalunian, Estatuaren biolentziaren gainetik

Azoka

Urte hau historian: < >

Berrienetik Zaharrenetik

1936-01-20

50 egunez luzatuko zen greba orokorra abiatu zuten Sirian, Frantziaren okupazioaren aurka

1936-01-29

Firestone fabrika okupatu eta beso erorien greba hasi zuten langileek Ohion, AEBetan

1936-04-19

Arabiar Matxinada Handia hasi zuten palestinarrek, dominazio britainiarraren aurka

1936-05-23

Daniela Albizu jaio zen Urruñan, euskararen eta euskal kulturaren aldeko ekintzaile nekaezina

1936-05-28

35.000 langilek Parisko Renault lantegia okupatu zuten

1936-06-03

'Txirrita' bertsolaria hil zen, bertsolaritzako figura nabarmenetariko bat

1936-06-13

Besoa altxata keinu nazia egiteari uko egin zion August Landmesserrek, Hitler buru zuen ekitaldi batean

1936-06-28

AEBetako mugimendu anarkista gidatu zuen Berkman hil zen

1936-07-18

Estatu kolpe faxista eta hiru urteko gudaren hasiera Espainiako Estatuan

1936-07-19

Bartzelonan emakumeen kartzela bateko presoak askatu zituzten herritarrek

1936-07-20

Altsasu okupatu zuten frankistek, Nafarroan

1936-07-21

Felix Lasa atxilotu zuten erreketeek Iruñean, irratia entzuteagatik

1936-07-21

Marina Ginestà militante antifaxistari argazki ikonikoa atera zioten

1936-07-22

Hegazkin frankistek Otxandio ametrailatu eta bonbardatu zuten Santamañak ospatzen ari zirela

1936-07-24

Bartzelonatik atera zen Durrutik gidatutako zutabea faxisten esku zen Zaragozarantz

1936-07-26

Hegazkin errepublikar batek Loiolako kuartela bonbardatu zuen Donostian

1936-07-28

Antifaxisten garaipena Donostian: militar kolpistak errendiarazi zituzten Loiolako kuartelean

1936-08-03

Jesse Owens atleta beltzak urrezko domina lortu zuen Hitlerren Berlingo Joko Olinpikoetan

1936-08-08

Errepublikarrentzat armak lortzeko ezinbestekoa zen muga itxi zuen Frantziako Estatuak

1936-08-10

Camino Oskoz maistra iruindarra hil eta Urbasan amildegian behera jaurti zuten erreketeek

1936-08-11

Euskarazko liburuak erre zituzten frankistek Tolosako Plaza Zaharrean

1936-08-11

Errepublikaren aldeko hamahiru miliziano fusilatu zituzten Oiartzungo Pikoketan erreketeek

1936-08-13

Abiazio italiarrak Donostia bonbardatu zuen

1936-08-15

14 urteko Maravillas Lamberto hil zuten frankistek Larragan, taldean bortxatu ostean

1936-08-19

Irungo gudua fase erabakigarrian sartu zen

1936-08-19

Federico García Lorca olerkari granadarra fusilatu zuten frankistek

1936-08-23

52 preso errepublikar fusilatu zituzten frankistek Nafarroan, Cadreitako Valcalderan

1936-08-30

Juana Josefa Goñi eta bere sei seme-alaba Legarreko leizera jaurti zituzten, Gaztelun

1936-09-04

Irun ebakuatu zuten, tropa frankistak hiria hartzear zeudelako

1936-09-05

Robert Capak Miliziano baten heriotza argazkia egin zuen

1936-09-07

Tasmaniako azken tigrea edo otso marsupiala hil zen, Benjamin

1936-09-13

Elorrioko Felix Urtubi hegazkin pilotua hil zen, frankisten aeroplano bati propio jota

1936-09-13

Donostia hartu zuten frankistek

1936-09-18

Abiazio errepublikanoak Gasteizko lantegi eta artilleria kuartelak bonbardatu zituen

1936-09-21

Oñati, Elgoibar eta Zumaia frankisten eskuetan erori ziren, Gipuzkoan

1936-09-22

Bergara eta Deba erori ziren armada frankistaren eskuetan

1936-09-24

Eusko gudariak kantua abestu zuen lehen aldiz Euzko Gudarosteak

1936-09-25

Eusko Gudarostea osatu zuten armada frankistaren aurka borrokatzeko

1936-09-25

'Agur' hitza eta euskal kulturarekin loturiko edozein objektu debekatu zituen Lizarrako komandante militarrak

1936-09-26

Abiazio frankistak Bilbo bonbardatu zuen

1936-09-26

Frankistak sartu ziren Arrasaten

1936-09-27

Eibarko gudua hasi zen

1936-09-29

Lizarrako alkate abertzale Fortunato Agirre fusilatu zuten Taxoaren erreketeek

1936-10-01

Euskadiko Autonomia Estatutua onartu zuten Espainiako gorte errepublikanoek, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoarentzat

1936-10-02

Beren borondatearen kontra frankisten Sanjurjoren Tertzioan erreklutatutako ehunka ezkertiar espetxeratu zituzten Zaragozan

1936-10-06

Ondarroa hartu zuten frankistek eta frontea Elgeta-Eibarrekin lerroa osatuta egonkortu zen

1936-10-07

Lehenbiziko Euzko Jaurlaritza osatu zuten Gernikan

1936-10-15

Jose Ariztimuño Aitzol atxilotu zuten frankistek, ontziz Bilbora zihoala

1936-10-17

'Aitzol' fusilatu zuten frankistek, euskararen Pizkundean giltzarri izan zen militante abertzalea

1936-10-20

22 preso Ondarretako kartzelatik atera eta Hernaniko hilerriko horman fusilatu zituzten frankistek

1936-10-21

Amaia Aroma jaio zen Abadiñon, kontzertu batean jo zuen lehen emakume txistularia

1936-10-22

Bobby Seale jaio zen, Pantera Beltzen Alderdiaren sortzaileetako bat

1936-11-02

Errepublikarrentzat armaz beterik iritsi zen Bilboko portura lurrunontzi sobietar bat

1936-11-03

Iruñeko bi gazteri hamabi urteko kartzela zigorra ezarri zieten, soldadu bati deserta zezan aholkatu eta “abur” hitzarekin agurtzea egotzita

1936-11-13

Irlandar Brigadako 700 soldaduk frankistekin bat egin zuten

1936-11-15

Eusko Itsas Gudarostearen lehenbiziko borroka

1936-11-16

Wilhem Wakonigg espioi naziaren aurkako epaiketa hasi zuen Euzko Jaurlaritzak: fusilatu egingo zuten

1936-11-20

Buenaventura Durruti anarkista hil zen Madrilen

1936-12-05

Virgen del Carmen ontzi frankistaren eskifaia matxinatu eta ontzia Bilbora eraman arazi zuten

1936-12-20

Prim jeneral espainiarraren estatua eraitsi zuten Bartzelonan

1936-12-24

Euzko Gudarosteak eta erreketeek Eguberrietako su-etena adostu zuten Kalamuan, Elgoibarko frontean

1936-12-26

AEBetako 100 bat boluntario 1936ko Gerran faxismoaren aurka borrokatzeko itsasoratu ziren New Yorken

Hilabete honetako urteurrenak:
Borobilak bakarrik |
Berrienetik Zaharrenetik

Duela

10

urte

2016-10-25

Elhadji Ndiaye senegaldarra hil zen Iruñeko polizia-etxean

Duela

10

urte

2016-10-15

Altsasuko gazte batzuek istilua izan zuten taberna batean kalez jantzitako bi guardia zibilekin, herriko jaietan

Duela

15

urte

2011-10-31

Munduko biztanleriak 7.000 milioi biztanleen langa gainditu zuen

Duela

15

urte

2011-10-27

Tartakada jo zioten Nafarroako lehendakari Barcinari AHTaren aurkako ekintzaileek

Duela

15

urte

2011-10-20

ETAk jarduera armatua behin-betiko amaitu zuela jakinarazi zuen

Duela

15

urte

2011-10-17

Aieteko Konferentzian goi mailako nazioarteko ordezkariek euskal gatazka armatua gainditzeko eskaera egin zuten

Duela

15

urte

2011-10-12

Benita Uribarrena Bollaín borrokalari antifaxista durangarra hil zen

Duela

15

urte

2011-10-03

Joseba Sarrionandiari Euskadi Literatur Sarien dirusaria behin-behinean ez ziola emango iragarri zuen PSOEren Eusko Jaurlaritzak

Duela

15

urte

2011-10-03

Tuvalu Estatuak larrialdi egoera deklaratu zuen ur eskasiagatik

Duela

15

urte

2011-10-01

Amiantoak kutsatuta hil zen Luisa Soraluze, senarraren arropak garbitzeagatik

Duela

20

urte

2006-10-23

Guardia Zibilak herriko tabernak miatu zituen

Duela

20

urte

2006-10-07

Anna Politkovskaia kazetari errusiarra hilda aurkitu zuten bere etxean

Duela

20

urte

2006-10-04

WikiLeaks sortu zuen Julian Assangek eta dokumentu sekretu kopuru erraldoia bistaratzeko aukera eman zion munduari

Duela

25

urte

2001-10-29

Sustatu sortu zuten, euskarazko lehen blog kolektiboa

Duela

25

urte

2001-10-26

'Patriot Act' onartu zuten AEBetan, herritarren bizitza pribatua zelatatzeko legea

Duela

25

urte

2001-10-19

Rumsfeldek Irak bonbardatu behar zuten militarrei: “Bi aukera ditugu, gu bizi garen modua aldatu edo besteak bizi diren modua aldatu”

Duela

25

urte

2001-10-14

Bidasoa ibaian dagoen Konpantzia (edo Faisaien) uhartea sinbolikoki okupatu zuen ekintzaile talde batek

Duela

25

urte

2001-10-07

Bilboko mendiaren 92.674 metro koadro erosi zituen Pagasarri Gurea elkarteak

Duela

45

urte

1981-10-04

Kanpaldi herrikoia egin zuten Belaguan gune militarraren aurka

Duela

45

urte

1981-10-03

Hamar hildako utzi zituen gose greba amaitu zuten preso irlandar errepublikarrek

Duela

50

urte

1976-10-17

Debekatua zen Ikurrina atera zuten Baskonia eta Askatuak saskibaloi taldeek, Gasteizko Mendizorrotzan

Duela

50

urte

1976-10-11

Durangoko jaietan eskuin muturreko inkontrolatuak jendearen aurka oldartu ziren

Duela

50

urte

1976-10-10

Francisco Alonso 24 urteko gaztea hil zuen tiroz Guardia Zibilak Burlatan

Duela

50

urte

1976-10-06

Thailandian ikasle eta langileen aurkako sarraskia abiatu zuen eskuin muturrak

Duela

55

urte

1971-10-13

Ipar eta Hego Irlanda batzen zituen errepideak suntsitu zituen Britainiar armadak

Duela

65

urte

1961-10-27

Tentsioa gorenean Berlingo 'Checkpoint Charlie' kontrol puntuan, tanke sobietar eta estatubatuarrak parez pare jarri ziren

Duela

65

urte

1961-10-17

Frantziako Poliziak 200 aljeriarretik gora hil zituen Parisen eta Sena ibaira jaurti

Duela

70

urte

1956-10-29

Israelek, Frantziak eta Erresuma Batuak eraso egin zioten Egiptori, sei eguneko gerra hasiz

Duela

85

urte

1941-10-09

Agirre lehendakariak klandestinitatetik atera eta Uruguaira iritsi zela aldarrikatu zuen

Duela

90

urte

1936-10-22

Bobby Seale jaio zen, Pantera Beltzen Alderdiaren sortzaileetako bat

Duela

90

urte

1936-10-21

Amaia Aroma jaio zen Abadiñon, kontzertu batean jo zuen lehen emakume txistularia

Duela

90

urte

1936-10-20

22 preso Ondarretako kartzelatik atera eta Hernaniko hilerriko horman fusilatu zituzten frankistek

Duela

90

urte

1936-10-17

'Aitzol' fusilatu zuten frankistek, euskararen Pizkundean giltzarri izan zen militante abertzalea

Duela

90

urte

1936-10-15

Jose Ariztimuño Aitzol atxilotu zuten frankistek, ontziz Bilbora zihoala

Duela

90

urte

1936-10-07

Lehenbiziko Euzko Jaurlaritza osatu zuten Gernikan

Duela

90

urte

1936-10-06

Ondarroa hartu zuten frankistek eta frontea Elgeta-Eibarrekin lerroa osatuta egonkortu zen

Duela

90

urte

1936-10-02

Beren borondatearen kontra frankisten Sanjurjoren Tertzioan erreklutatutako ehunka ezkertiar espetxeratu zituzten Zaragozan

Duela

90

urte

1936-10-01

Euskadiko Autonomia Estatutua onartu zuten Espainiako gorte errepublikanoek, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoarentzat

Duela

95

urte

1931-10-01

Emakumeek bozkatzeko eskubidea lortu zuten Hego Euskal Herrian, Espainiako Errepublikak hala onartu zuenean

Duela

100

urte

1926-10-31

Mussolini Italiako diktadorea hiltzear egon zen Anteo Zamboni anarkista gaztea

Duela

105

urte

1921-10-28

Argentinako Patagonian langileek greba abiatu eta armak hartu zituzten

Duela

125

urte

1901-10-29

AEBetako presidentea hiltzeagatik, Czolgosz anarkista exekutatu zuten

Duela

125

urte

1901-10-08

Eskola Modernoak ateak ireki zituen Bartzelonan, Francesc Ferrer hezitzaile anarkistaren eskutik

Duela

130

urte

1896-10-15

Euskara hutsez irakasten zuen historiako lehen eskola zabaldu zuten Bilbon, Ikastetxea izenarekin

Duela

135

urte

1891-10-31

500 preso askatu zituzten Tennesseeko meatzariek AEBetan

Duela

185

urte

1841-10-14

Jose Antonio Muñagorri atxilotu eta hil zuen Erasunen Lehen Karlistadan Liberalen teniente izandako batek

Duela

215

urte

1811-10-10

Agosti Xaho idazle eta kazetaria jaio zen Atharratzen

Duela

365

urte

1661-10-13

Matalaz atxilotu zuten tropa frantsesek

Duela

365

urte

1661-10-12

Matalaz buru zuten nekazariak garaitu zituzten Bordeletik bidalitako soldaduek Zuberoan

Duela

450

urte

1576-10-02

41 pertsona heriotzara zigortu zituzten Uztaritzen sorginkeria egotzita