Egin ARGIAkoa

Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia

ostirala 2026ko urtarrilaren 23an

Historia > Efemerideen kanala

Kondor Plana sinatu zuten sekretupean Hego Amerikako hainbat herrialdek, ezkerreko mugimenduak jazartzeko

Duela

51

urte

1975eko azaroaren 25ean,

Hego Amerikako hainbat herrialdek sekretupean Kondor Plana sinatu zuten. Estatu terrorismoaren bidez edozein matxinada ezkertiar zapaltzeko AEBek bultzatu eta finantzatua. Paraguain 1992ko abenduan aurkitu zuten dokumentazioa, agerian utziz zein ziren aliantzan partaide: Txile, Argentina, Uruguai, Paraguai, Brasil eta Bolivia, baita tarteka Peru, Venezuela, Ekuador eta Kolonbia ere. Diktaduren aurka ari ziren alderdi, sindikatu, ikasle mugimendu edo nolanahiko ekintzen aurka egiteko indar errepresiboek elkar laguntzea adostu zuten. Milaka pertsona torturatu, 50.000 hil, 30.000 desagerrarazi eta 400.000 espetxeratu zituztela kalkulatzen da.

Egun hau historian

1793Sarako biztanleak deportatzea planteatzen hasi ziren Frantziako agintariak

1960Santo Domingon Trujillo diktadorearen aurkako ekintzaile Minerva, Maria Teresa eta Patricia Mirabal ahizpak hil zituzten

1975Angel Esparza dimarra hil zuen Guardia Zibilak, Franco hil osteko lehenengoa

1999Itoizekin Solidarioek Hagako Nazioarteko Justizia Epaitegia sinbolikoki okupatu zuten

2016Fidel Castro Kubako presidentea hil zen Habanan

Azoka

Urte hau historian: < >

Berrienetik Zaharrenetik

1975-01-07

Itxialdia hasi zuten Potasas de Navarrako meatzariek

1975-01-16

Debako Udalak estazio meteorologikoa eraikitzeko baimena ukatu zion Iberduerori

1975-01-17

Abortua despenalizatu zuten Ipar Euskal Herrian

1975-01-20

Victor Manuel Perez Elexpe hil zuen Guardia Zibilak Portugaleten

1975-03-06

Gerra kontseilua egin zuten Logroñon, hamabost euskal herritarren aurka

1975-03-21

Alfredo Valcarcel hil zen Espainiako Poliziaren torturen ondorioz

1975-03-29

José Díaz Linares polizia torturatzailea hil zuen ETA pm-k Donostian

1975-04-12

Joséphine Baker hil zen Parisen, munduko lehen super-izar beltza

1975-04-13

Libanon eskuin muturrak palestinarren autobus bati eraso egin eta Libanoko Gerra Zibila hasi zen

1975-04-22

Txikia mendekatu zuen ETA pm-k Getxon Morán polizia hilda

1975-04-24

Mikel Gardoki ETA pm-ko kidea hil zuen Astigarragan Espainiako Poliziak segada batean

1975-04-29

AEBek Vietnamgo bere enbaxada ebakuatu behar izan zuten, gerra galdu berritan

1975-05-14

Lau hildako Gernikan Guardia Zibilak ETAko bi kide gordeta zeuden etxearen aurka eginiko segadan

1975-05-24

Guardia Zibilak Koldo Arriola gaztea hil zuen Ondarroako kuartelean

1975-05-27

Bi turista alemaniarren autoa tirokatu zuen Donostian Espainiako Poliziak

1975-06-05

Gabriel Aresti hil zen, euskarazko poesia eta gai sozialak lotu zituen idazle aitzindaria

1975-06-06

Banku lapurreta bateko enfrentamenduan ETA pm-k polizia bat hil zuen Bartzelonan eta Txiki-ri egotzi zioten

1975-06-11

Angel Otaegi eta Jose Antonio Garmendia Tupa etakideen aldeko mobilizazio handiak Hego Euskal Herrian, gerra-kontseiluaren harira

1975-06-13

Gazte frantziar batek bere buruari su eman zion Euskal Herriaren egoera salatzeko

1975-06-16

Kalez jantzitako guardia zibilek Alfredo San Sebastian plentziarra hil zuten Mungian

1975-06-25

Mozambikek independentzia aldarrikatu zuen Portugaldik

1975-07-17

Johañe Pitrau hil zen, laborari menditarrak esnarazi zituen lider zuberotarra

1975-07-26

Salbuespen egoera altxa zuten, hiru hilabetean 2.000 lagun inguru atxilotu, gehienak torturatu, eta Poliziak sei pertsona hil ostean

1975-07-28

Eskuin muturrak hainbat lehergailu zartarazi zituen Zornotzan, jaien amaieran

1975-07-30

Poliziak Josu Mujika ETA pm-ko kidea hil zuen Madrilen

1975-08-04

Gatazka izan zen Espainiako eta Frantziako polizien artean mugan

1975-08-15

Polizia frankistak Hungariako atletismo taldearen autobusa tirokatu zuen Donostian

1975-08-28

Gerra kontseilua egin zuten Jose Antonio Garmendia Tupa eta Angel Otaegiren aurka Burgosen

1975-08-31

Jesus Mari Garcia hil zuen poliziak Donostian Garmendia eta Otaegiren heriotz zigorren aurkako protestan

1975-09-11

Euskal Herrian greba orokorra egin zuten heriotzara zigortutako ETAko militanteen askatasuna eskatzeko

1975-09-19

Heriotzara zigortu zuten Jon Paredes Manot 'Txiki' gerra kontseiluan

1975-09-24

Gerra kontseiluetan heriotzara zigortutako etakide eta espainiar militanteen aldeko protestak egin zituzten Donibane Lohizunen eta Parisen

1975-09-26

Europan protesta ugari etakide eta espainiar militanteei ezarritako heriotza zigorren aurka

1975-09-27

Txiki eta Otaegi ETAko kideak exekutatu zituen erregimen frankistak, FRAPeko hiru militanterekin batera

1975-09-28

Santanderko Racing futbol taldeko bi jokalari besoko beltzarekin atera ziren, Frankismoak bezperan exekutatutakoen omenez

1975-09-29

Lehen greba eguna egin zuten Hego Euskal Herrian, bi egun lehenagoko fusilaketen aurka

1975-09-30

Bigarren greba eguna Hego Euskal Herrian, Txiki eta Otaegiren fusilatzeen aurka

1975-10-03

Guardia Zibilak Kepa Josu Etxandi hil zuen, 38 urteko zurgin luzaidearra

1975-10-05

Elkartasun martxa feminista antolatu zuten Hendaia eta Behobia artean, irailaren 27ko exekuzioak salatzeko

1975-10-08

Juan Paredes Manot Nazioarteko Brigada izeneko taldeak Parisko Espainiako enbaxadako agregatu militarraren aurkako atentatua egin zuen

1975-10-18

Manuel López Treviño torturatzailea eta Zarauzko Guardia Zibilaren burua hil zuen ETA pm-k

1975-10-21

Javier Larrauri zauritu zuen Guardia Zibilak Legorretan Lan egiten zuen gasolindegian metrailatuta

1975-10-24

Islandiako emakumeen grebak herrialdea gerarazi zuten

1975-10-30

Franco diktadorea osasun egoera larrian ospitaleratu zuten

1975-11-04

Ultraeskuindarrek Jon Paredes Manot Txiki-ren familiari eraso egin zioten Zarautzen

1975-11-05

Carlota operazioa hasi zuen Kubak, Angolara laguntza militarra bidaltzeko

1975-11-06

Mendebaldeko Sahara okupatzeko martxa abiatu zuten ehunka milaka marokoarrek

1975-11-11

Angolak independentzia lortu zuen azkenean Portugalengandik

1975-11-20

Franco diktadorea hil zela jakinarazi zuten

1975-11-22

Juan Carlos Borboikoa izendatu zuten errege Espainiako Gorte frankistek

1975-11-25

Angel Esparza dimarra hil zuen Guardia Zibilak, Franco hil osteko lehenengoa

1975-11-25

Kondor Plana sinatu zuten sekretupean Hego Amerikako hainbat herrialdek, ezkerreko mugimenduak jazartzeko

1975-12-01

Donostiako Herri Ametsa ikastolari eraso egin zioten eskuin muturreko kideek

1975-12-02

Koldo Lopez de Gereñu etakidea hil zuen Guardia Zibilak Beasainen

1975-12-28

Bartzelonako Camp Nou futbol zelaia debekatutako Kataluniako banderaz josi zuten zaleek

Hilabete honetako urteurrenak:
Borobilak bakarrik |
Berrienetik Zaharrenetik

Duela

10

urte

2016-11-25

Fidel Castro Kubako presidentea hil zen Habanan

Duela

10

urte

2016-11-17

Donostia 2016k euskal presoen lanak zentsuratu zituen arte erakusketa batean

Duela

10

urte

2016-11-14

Guardia Zibilak Altsasuko zortzi gazte atxilotu zituen eta Espainiaren justizia ezaren sinbolo bilakatu ziren

Duela

10

urte

2016-11-05

Bayer multinazionalaren Bruselako egoitzan egindako ekintzaren bideoa argitaratu zuten klimaren aldeko ekintzaileek

Duela

15

urte

2011-11-15

Bolivian aniztasun funtzionala zuten dozenaka lagunek martxa hasi zuten

Duela

25

urte

2001-11-24

Software Libreari Buruzko I. Euskal Mintegia antolatu zuten Eibarren

Duela

35

urte

1991-11-06

Kurdueraz mintzatu zen diputatu bat Turkiako parlamentuan lehen aldiz, irain artean

Duela

40

urte

1986-11-17

Irain artean lortu zuten ikasgeletara sartzea Bilboko Intxisu ikastolako ikasleek

Duela

40

urte

1986-11-06

Donostiako Bilintx liburu-dendaren aurkako eskuin muturraren atentatua lehergailuarekin

Duela

40

urte

1986-11-01

Desastre ekologikoa Suitzan, 30 tona produktu kimiko isuri zirenean Rin ibaira

Duela

45

urte

1981-11-14

Frankfurteko aireportua handitzearen aurkako protesta eta istilu handiak izan ziren Alemanian

Duela

50

urte

1976-11-26

Maialen Lujanbio bertsolaria jaio zen Hernanin, Gipuzkoan

Duela

50

urte

1976-11-07

'Xalbador' bertsolaria hil zen Urepelen, bere omenaldian

Duela

55

urte

1971-11-05

Picassoren hainbat lan suntsitu zituen eskuin muturreko talde batek Madrilen

Duela

60

urte

1966-11-30

Etxebarriko Laminación de Bandas lantegiko langileek greba historikoa hasi zuten

Duela

75

urte

1951-11-09

Resurreccion Maria Azkue hil zen Bilbon, euskaltzale nekaezina

Duela

80

urte

1946-11-23

Indotxinako Lehen Gerra hasi zen Frantziako Armadak milaka zibil vietnamdar hil zituenean Hai Phong portu-auzoan

Duela

90

urte

1936-11-20

Buenaventura Durruti anarkista hil zen Madrilen

Duela

90

urte

1936-11-16

Wilhem Wakonigg espioi naziaren aurkako epaiketa hasi zuen Euzko Jaurlaritzak: fusilatu egingo zuten

Duela

90

urte

1936-11-15

Eusko Itsas Gudarostearen lehenbiziko borroka

Duela

90

urte

1936-11-13

Irlandar Brigadako 700 soldaduk frankistekin bat egin zuten

Duela

90

urte

1936-11-03

Iruñeko bi gazteri hamabi urteko kartzela zigorra ezarri zieten, soldadu bati deserta zezan aholkatu eta “abur” hitzarekin agurtzea egotzita

Duela

90

urte

1936-11-02

Errepublikarrentzat armaz beterik iritsi zen Bilboko portura lurrunontzi sobietar bat

Duela

95

urte

1931-11-15

Parisen kanakiarrak giza-zoo batean ikusgai jarri zituen erakusketa amaitu zen

Duela

105

urte

1921-11-30

Marie-Jeanne Etcheverria jaio zen Saran, erresistentziako kidea

Duela

155

urte

1871-11-27

Zortzi medikuntza ikasle exekutatu zituzten espainiarrek Kuban, gezurretan oinarrituta

Duela

170

urte

1856-11-23

Manuela Sáenz hil zen deserrian, Hego Amerikako prozesu independentisten bultzatzaileetakoa

Duela

215

urte

1811-11-13

Ludditek oihal fabrika bateko 70 makina suntsitu zituzten Ingalaterran

Duela

260

urte

1766-11-01

Euskarazko argitalpenak debekatu zituzten Espainiako Estatuan

Duela

365

urte

1661-11-08

'Matalaz' plaza publikoan exekutatu zuen Frantziako armadak, zuberotarren altxamendua gidatu zuen erretorea

Duela

545

urte

1481-11-03

Frantzisko I.a Foixekoa, Nafarroako erregea, koroatu zuten Iruñean