ARGIA.eus

Egin ARGIAkoa
Oparitu ARGIA
Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia
asteartea 2026ko uztailaren 14an
Historia > Efemerideen kanala

Kondor Plana sinatu zuten sekretupean Hego Amerikako hainbat herrialdek, ezkerreko mugimenduak jazartzeko

Duela
51
urte

1975eko azaroaren 25ean,

Hego Amerikako hainbat herrialdek sekretupean Kondor Plana sinatu zuten. Estatu terrorismoaren bidez edozein matxinada ezkertiar zapaltzeko AEBek bultzatu eta finantzatua. Paraguain 1992ko abenduan aurkitu zuten dokumentazioa, agerian utziz zein ziren aliantzan partaide: Txile, Argentina, Uruguai, Paraguai, Brasil eta Bolivia, baita tarteka Peru, Venezuela, Ekuador eta Kolonbia ere. Diktaduren aurka ari ziren alderdi, sindikatu, ikasle mugimendu edo nolanahiko ekintzen aurka egiteko indar errepresiboek elkar laguntzea adostu zuten. Milaka pertsona torturatu, 50.000 hil, 30.000 desagerrarazi eta 400.000 espetxeratu zituztela kalkulatzen da.

Egun hau historian
1793Sarako biztanleak deportatzea planteatzen hasi ziren Frantziako agintariak
1960Santo Domingon Trujillo diktadorearen aurkako ekintzaile Minerva, Maria Teresa eta Patricia Mirabal ahizpak hil zituzten
1975Angel Esparza dimarra hil zuen Guardia Zibilak, Franco hil osteko lehenengoa
1999Itoizekin Solidarioek Hagako Nazioarteko Justizia Epaitegia sinbolikoki okupatu zuten
2016Fidel Castro Kubako presidentea hil zen Habanan

Urte hau historian: < >
Berrienetik Zaharrenetik

1975-01-07
Itxialdia hasi zuten Potasas de Navarrako meatzariek
1975-01-16
Debako Udalak estazio meteorologikoa eraikitzeko baimena ukatu zion Iberduerori
1975-01-17
Abortua despenalizatu zuten Ipar Euskal Herrian
1975-01-20
Victor Manuel Perez Elexpe hil zuen Guardia Zibilak Portugaleten
1975-03-06
Gerra kontseilua egin zuten Logroñon, hamabost euskal herritarren aurka
1975-03-21
Alfredo Valcarcel hil zen Espainiako Poliziaren torturen ondorioz
1975-03-29
José Díaz Linares polizia torturatzailea hil zuen ETA pm-k Donostian
1975-04-12
Joséphine Baker hil zen Parisen, munduko lehen super-izar beltza
1975-04-13
Libanon eskuin muturrak palestinarren autobus bati eraso egin eta Libanoko Gerra Zibila hasi zen
1975-04-22
Txikia mendekatu zuen ETA pm-k Getxon Morán polizia hilda
1975-04-24
Mikel Gardoki ETA pm-ko kidea hil zuen Astigarragan Espainiako Poliziak segada batean
1975-04-29
AEBek Vietnamgo bere enbaxada ebakuatu behar izan zuten, gerra galdu berritan
1975-05-14
Lau hildako Gernikan Guardia Zibilak ETAko bi kide gordeta zeuden etxearen aurka eginiko segadan
1975-05-24
Guardia Zibilak Koldo Arriola gaztea hil zuen Ondarroako kuartelean
1975-05-27
Bi turista alemaniarren autoa tirokatu zuen Donostian Espainiako Poliziak
1975-06-05
Gabriel Aresti hil zen, euskarazko poesia eta gai sozialak lotu zituen idazle aitzindaria
1975-06-06
Banku lapurreta bateko enfrentamenduan ETA pm-k polizia bat hil zuen Bartzelonan eta Txiki-ri egotzi zioten
1975-06-11
Otaegi eta Garmendia etakideen aldeko mobilizazio handiak Hego Euskal Herrian, gerra-kontseiluaren harira
1975-06-13
Gazte frantziar batek bere buruari su eman zion Euskal Herriaren egoera salatzeko
1975-06-16
Kalez jantzitako guardia zibilek Alfredo San Sebastian plentziarra hil zuten Mungian
1975-06-25
Mozambikek independentzia aldarrikatu zuen Portugaldik
1975-07-17
Johañe Pitrau hil zen, laborari menditarrak esnarazi zituen lider zuberotarra
1975-07-26
Salbuespen egoera altxa zuten, hiru hilabetean 2.000 lagun inguru atxilotu, gehienak torturatu, eta Poliziak sei pertsona hil ostean
1975-07-28
Eskuin muturrak hainbat lehergailu zartarazi zituen Zornotzan, jaien amaieran
1975-07-30
Poliziak Josu Mujika ETA pm-ko kidea hil zuen Madrilen
1975-08-04
Gatazka izan zen Espainiako eta Frantziako polizien artean mugan
1975-08-15
Polizia frankistak Hungariako atletismo taldearen autobusa tirokatu zuen Donostian
1975-08-28
Gerra kontseilua egin zuten Jose Antonio Garmendia Tupa eta Angel Otaegiren aurka Burgosen
1975-08-31
Jesus Mari Garcia hil zuen poliziak Donostian Garmendia eta Otaegiren heriotz zigorren aurkako protestan
1975-09-11
Euskal Herrian greba orokorra egin zuten heriotzara zigortutako ETAko militanteen askatasuna eskatzeko
1975-09-19
Heriotzara zigortu zuten Jon Paredes Manot 'Txiki' gerra kontseiluan
1975-09-24
Gerra kontseiluetan heriotzara zigortutako etakide eta espainiar militanteen aldeko protestak egin zituzten Donibane Lohizunen eta Parisen
1975-09-26
Europan protesta ugari etakide eta espainiar militanteei ezarritako heriotza zigorren aurka
1975-09-27
Txiki eta Otaegi ETAko kideak exekutatu zituen erregimen frankistak, FRAPeko hiru militanterekin batera
1975-09-28
Santanderko Racing futbol taldeko bi jokalari besoko beltzarekin atera ziren, Frankismoak bezperan exekutatutakoen omenez
1975-09-29
Lehen greba eguna egin zuten Hego Euskal Herrian, bi egun lehenagoko fusilaketen aurka
1975-09-30
Bigarren greba eguna Hego Euskal Herrian, Txiki eta Otaegiren fusilatzeen aurka
1975-10-03
Guardia Zibilak Kepa Josu Etxandi hil zuen, 38 urteko zurgin luzaidearra
1975-10-05
Elkartasun martxa feminista antolatu zuten Hendaia eta Behobia artean, irailaren 27ko exekuzioak salatzeko
1975-10-08
Juan Paredes Manot Nazioarteko Brigada izeneko taldeak Parisko Espainiako enbaxadako agregatu militarraren aurkako atentatua egin zuen
1975-10-18
Manuel López Treviño torturatzailea eta Zarauzko Guardia Zibilaren burua hil zuen ETA pm-k
1975-10-21
Javier Larrauri zauritu zuen Guardia Zibilak Legorretan Lan egiten zuen gasolindegian metrailatuta
1975-10-24
Islandiako emakumeen grebak herrialdea gerarazi zuten
1975-10-30
Franco diktadorea osasun egoera larrian ospitaleratu zuten
1975-11-04
Ultraeskuindarrek Jon Paredes Manot Txiki-ren familiari eraso egin zioten Zarautzen
1975-11-05
Carlota operazioa hasi zuen Kubak, Angolara laguntza militarra bidaltzeko
1975-11-06
Mendebaldeko Sahara okupatzeko martxa abiatu zuten ehunka milaka marokoarrek
1975-11-11
Angolak independentzia lortu zuen azkenean Portugalengandik
1975-11-20
Franco diktadorea hil zela jakinarazi zuten
1975-11-22
Juan Carlos Borboikoa izendatu zuten errege Espainiako Gorte frankistek
1975-11-25
Angel Esparza dimarra hil zuen Guardia Zibilak, Franco hil osteko lehenengoa
1975-11-25
Kondor Plana sinatu zuten sekretupean Hego Amerikako hainbat herrialdek, ezkerreko mugimenduak jazartzeko
1975-12-01
Donostiako Herri Ametsa ikastolari eraso egin zioten eskuin muturreko kideek
1975-12-02
Koldo Lopez de Gereñu etakidea hil zuen Guardia Zibilak Beasainen
1975-12-28
Bartzelonako Camp Nou futbol zelaia debekatutako Kataluniako banderaz josi zuten zaleek

Hilabete honetako urteurrenak:
|
Berrienetik Zaharrenetik

Duela
10
urte
2016-11-25
Fidel Castro Kubako presidentea hil zen Habanan
Duela
10
urte
2016-11-17
Donostia 2016k euskal presoen lanak zentsuratu zituen arte erakusketa batean
Duela
10
urte
2016-11-14
Guardia Zibilak Altsasuko zortzi gazte atxilotu zituen eta Espainiaren justizia ezaren sinbolo bilakatu ziren
Duela
10
urte
2016-11-05
Bayer multinazionalaren Bruselako egoitzan egindako ekintzaren bideoa argitaratu zuten klimaren aldeko ekintzaileek
Duela
15
urte
2011-11-15
Bolivian aniztasun funtzionala zuten dozenaka lagunek martxa hasi zuten
Duela
25
urte
2001-11-24
Software Libreari Buruzko I. Euskal Mintegia antolatu zuten Eibarren
Duela
35
urte
1991-11-06
Kurdueraz mintzatu zen diputatu bat Turkiako parlamentuan lehen aldiz, irain artean
Duela
40
urte
1986-11-17
Irain artean lortu zuten ikasgeletara sartzea Bilboko Intxisu ikastolako ikasleek
Duela
40
urte
1986-11-06
Donostiako Bilintx liburu-dendaren aurkako eskuin muturraren atentatua lehergailuarekin
Duela
40
urte
1986-11-01
Desastre ekologikoa Suitzan, 30 tona produktu kimiko isuri zirenean Rin ibaira
Duela
45
urte
1981-11-14
Frankfurteko aireportua handitzearen aurkako protesta eta istilu handiak izan ziren Alemanian
Duela
50
urte
1976-11-26
Maialen Lujanbio bertsolaria jaio zen Hernanin, Gipuzkoan
Duela
50
urte
1976-11-07
'Xalbador' bertsolaria hil zen Urepelen, bere omenaldian
Duela
55
urte
1971-11-05
Picassoren hainbat lan suntsitu zituen eskuin muturreko talde batek Madrilen
Duela
60
urte
1966-11-30
Etxebarriko Laminación de Bandas lantegiko langileek greba historikoa hasi zuten
Duela
75
urte
1951-11-09
Resurreccion Maria Azkue hil zen Bilbon, euskaltzale nekaezina
Duela
80
urte
1946-11-23
Indotxinako Lehen Gerra hasi zen Frantziako Armadak milaka zibil vietnamdar hil zituenean Hai Phong portu-auzoan
Duela
90
urte
1936-11-20
Buenaventura Durruti anarkista hil zen Madrilen
Duela
90
urte
1936-11-16
Wilhem Wakonigg espioi naziaren aurkako epaiketa hasi zuen Euzko Jaurlaritzak: fusilatu egingo zuten
Duela
90
urte
1936-11-15
Eusko Itsas Gudarostearen lehenbiziko borroka
Duela
90
urte
1936-11-13
Irlandar Brigadako 700 soldaduk frankistekin bat egin zuten
Duela
90
urte
1936-11-03
Iruñeko bi gazteri hamabi urteko kartzela zigorra ezarri zieten, soldadu bati deserta zezan aholkatu eta “abur” hitzarekin agurtzea egotzita
Duela
90
urte
1936-11-02
Errepublikarrentzat armaz beterik iritsi zen Bilboko portura lurrunontzi sobietar bat
Duela
95
urte
1931-11-15
Parisen kanakiarrak giza-zoo batean ikusgai jarri zituen erakusketa amaitu zen
Duela
105
urte
1921-11-30
Marie-Jeanne Etcheverria jaio zen Saran, erresistentziako kidea
Duela
155
urte
1871-11-27
Zortzi medikuntza ikasle exekutatu zituzten espainiarrek Kuban, gezurretan oinarrituta
Duela
170
urte
1856-11-23
Manuela Sáenz hil zen deserrian, Hego Amerikako prozesu independentisten bultzatzaileetakoa
Duela
215
urte
1811-11-13
Ludditek oihal fabrika bateko 70 makina suntsitu zituzten Ingalaterran
Duela
260
urte
1766-11-01
Euskarazko argitalpenak debekatu zituzten Espainiako Estatuan
Duela
365
urte
1661-11-08
'Matalaz' plaza publikoan exekutatu zuen Frantziako armadak, zuberotarren altxamendua gidatu zuen erretorea
Duela
545
urte
1481-11-03
Frantzisko I.a Foixekoa, Nafarroako erregea, koroatu zuten Iruñean
Badator udako 'Gakoak' zenbaki berezia
Euskal drag mugimendua
Euskal drag mugimenduari buruzko argazki-erreportajea, espetxean 30 urte egin zituen preso politiko kurdu batekin elkarrizketa, Elena Uriz eta Itziar Aizpuru aktore beteranoak elkartuta solasaldia, Atxarteko harrobiaren aurkako borroka ekologistaz erreportajea, kultur gomendioak, izarrak ikusteko ibilaldiak...
Etxean jaso nahi dut