Egin ARGIAkoa

Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia

osteguna 2026ko apirilaren 23an

Historia > Efemerideen kanala

42 eusko gudari fusilatu zituzten tropa frankistek Santoñan

Duela

89

urte

Gudarien artxiboko argazki bat. Soulac sur mere - Pointe de Grave. Gernika Batailoia. J.A. Agirre / Kepa Ordoki. Apirilak 1945.

1937ko urriaren 28an,

Tropa frankistek 42 eusko gudari fusilatu zituzten Santoña herri kantabriarreko El Dueso espetxean. Hilabete pare bat lehenago, EAJko buruzagiek hitzarmena sinatu zuten Francoren aldeko italiar faxistekin: Eusko Gudarosteko batailoiak errenditu egingo ziren eta italiarren gerra-preso bihurtuta, bizia barkatuko zieten. Faxistek ez zuten hitza bete, ordea, hitzarmenaren berri izan zutenean operazioa geldiarazi eta gudariak El Duesoko kartzelara eraman zituzten.

Egun hau historian

1903Gerra egoera deklaratu zuten Bizkaian, meatzarien grebaren harira

1921Argentinako Patagonian langileek greba abiatu eta armak hartu zituzten

1938Milaka eta milaka pertsonak Brigada Internazionalei agur hunkigarria eskaini zieten Bartzelonan

1965Protesta artean, Galesen Llyn Celyn urtegia inauguratu zuen Liverpoolgo Udalak

1995Hitz Egin jaialdi erraldoia ospatu zen Oiartzunen

2013Errigora ekimena aurkeztu zuten jendaurrean lehen aldiz

Azoka

Urte hau historian: < >

Berrienetik Zaharrenetik

1937-01-01

Euskarazko historiako lehen egunkaria argitaratzen hasi ziren: Eguna

1937-01-02

Zaraitzuko ibarrean gutun bidezko korrespondentzia zibilari zentsura ezartzeko eskaera egin zuten

1937-01-04

Bilbo bonbardatu zuten hegazkin alemaniarrek eta bost pertsona hil

1937-01-05

Jostunen sindikatuko bost emakume hil zituzten falangistek Mallorcan

1937-01-06

Abraham Lincoln Batailoi Internazionalista osatu zuten AEBetan, Espainiako Estatura faxismoaren aurka borrokara joateko

1937-01-08

AEBetako Kongresuak Espainiako gudara materiala saltzea debekatu zuen

1937-02-07

Malaga-Almeria errepideko sarraskiaren bigarren eguna, 'Desbandá' izenez ere ezaguna

1937-02-11

AEBetako Flint hiriko General Motors autoen fabrikan beso erorien greba amaitu zen, langileen garaipenarekin

1937-02-17

Guda-trofeo gisa eramandako misil bat lehertu zen Bilboko Gazteria Komunista eta Sozialisten Batasunaren egoitzan

1937-02-19

Bi gazte eritrear Italiak Etiopian inposatutako Graziani erregeordea hiltzen saiatu ziren

1937-02-23

Kandido Saseta Eusko Gudarosteko komandante burua hil zuten frankistek Asturiasen, dozenaka gudarirekin batera

1937-03-05

Matxitxakoko gudua izan zen ontzi frankista baten eta gudarien artean

1937-03-21

Puerto Ricon hemeretzi independentista hil zituen AEBetako Poliziak manifestazio bati tiro eginda

1937-03-31

Azazetako sarraskia egin zuten frankistek, Arabako handiena

1937-03-31

Durango eta Elorrio bonbardatu zituzten, frankisten aginduz

1937-04-04

Otxandio tropa frankisten eskuetan erori zen

1937-04-06

Abadiñoko Saibigain mendian borroka latzak hasi ziren Eusko Gudarostearen eta armada frankistaren artean

1937-04-06

Francoren gobernuak Bilboren itsas blokeoa iragarri zuen

1937-04-07

Donostian euskara eta katalan asko entzuten zela salatu zuen Falangeren Unidad egunkariak

1937-04-09

Tropa frankistek Bilbo bonbardatu zuten

1937-04-23

Eibar bonbardatu zuen abiazio frankistak

1937-04-26

Hegazkin faxistek Gernika bonbardatu zuten Francoren aginduz eta 2.000 pertsona inguru hil zituzten

1937-04-29

Estepan Urkiaga Lauaxeta atxilotu zuten frankistek

1937-05-04

Euskararen aurkako ortografia arauak inposatu zituzten Hego Euskal Herrian

1937-05-04

Kurduen aurka Dersimgo sarraskia abiatu zuen armada turkiarrak

1937-05-12

Bilboko portua bonbardatu zuen abiazio italiarrak

1937-05-21

'Habana' ontzia atera zen Santurtzitik gerratik ihesi zihoazen 3.840 euskal haurrekin Erresuma Batura

1937-05-22

Sabino Aranaren gorpuzkiak Portugaletetik Baionara eraman zituzten

1937-05-29

Euskaraz hitz egitea debekatua zegoela jakinarazi zuten Donostiako agintari frankistek

1937-05-30

Hamar langile hil zituen Poliziak Chicagon, AEBetan

1937-05-31

Ertzaintzak eta Eusko Itsas Gudarosteak Espainiako bi ontzi konfiskatu zituzten

1937-06-13

Euskal agintariak Bilboko ebakuazioa prestatzen hasi ziren

1937-06-14

Mungia hartu zuten tropa frankistek, hilabete eta erdiz erasoan aritu ostean

1937-06-18

Euzkadi egunkariaren azken alea argitaratu zen

1937-06-19

Bilbo frankisten eskuetan erori eta errepresio gordina hasi zen

1937-06-23

Bizkaia eta Gipuzkoa “probintzia traidore” izendatu zituen Francok

1937-06-24

Euzkadiko futbol selekzioak Moskuko Lokomotiv taldearen aurka jokatu zuen

1937-06-25

‘Lauaxeta’ fusilatu zuten frankistek

1937-06-26

Alberto Espinosa Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburua fusilatu zuten frankistek Gasteizen

1937-07-08

Erresuma Batuak gerra-legea ezarri zuen Palestinan, beren aurkako altxamendua zapaltzeko

1937-07-10

Lehen euskal haur erbesteratuak Galesera iritsi ziren

1937-07-12

'Guernica' margolana jendaurrean erakutsi zuten lehenengoz, Parisen

1937-07-30

Donostiako Gobernu Zibilak isuna jarri zion Joaquim Rivera enpresariari “katalan dialektoz” hitz egiteagatik

1937-08-05

Juana Mir kazetari iruindarra fusilatu zuten frankistek, prentsan idazten zuen emakume bakanetakoa

1937-08-13

Tutera bonbardatu zuten hiru hegazkin errepublikarrek

1937-10-02

"Perrexilaren sarraskia" deiturikoa hasi zuen Trujillo diktadoreak Dominikar Errepublikan

1937-10-15

Frankistek hamalau euskal preso fusilatu zituzten El Duesoko espetxean, Santoñan

1937-10-28

42 eusko gudari fusilatu zituzten tropa frankistek Santoñan

1937-11-19

Sevillara esklabo lanak egitera bidalitako 57 euskal preso errepublikar hil ziren tren istripuan

1937-12-13

Nanking hiriko sarraskia abiatu zuen Japoniako armadak Txinan

1937-12-13

Garrote bidez exekutatu zuten frankistek Pedro Garmendia trapagarandarra

1937-12-15

Teruelgo Gudua hasi zen, 36ko Gerrako handienetakoa

Hilabete honetako urteurrenak:
Borobilak bakarrik |
Berrienetik Zaharrenetik

Duela

10

urte

2016-10-25

Elhadji Ndiaye senegaldarra hil zen Iruñeko polizia-etxean

Duela

10

urte

2016-10-15

Altsasuko gazte batzuek istilua izan zuten taberna batean kalez jantzitako bi guardia zibilekin, herriko jaietan

Duela

15

urte

2011-10-31

Munduko biztanleriak 7.000 milioi biztanleen langa gainditu zuen

Duela

15

urte

2011-10-27

Tartakada jo zioten Nafarroako lehendakari Barcinari AHTaren aurkako ekintzaileek

Duela

15

urte

2011-10-20

ETAk jarduera armatua behin-betiko amaitu zuela jakinarazi zuen

Duela

15

urte

2011-10-17

Aieteko Konferentzian goi mailako nazioarteko ordezkariek euskal gatazka armatua gainditzeko eskaera egin zuten

Duela

15

urte

2011-10-12

Benita Uribarrena Bollaín borrokalari antifaxista durangarra hil zen

Duela

15

urte

2011-10-03

Joseba Sarrionandiari Euskadi Literatur Sarien dirusaria behin-behinean ez ziola emango iragarri zuen PSOEren Eusko Jaurlaritzak

Duela

15

urte

2011-10-03

Tuvalu Estatuak larrialdi egoera deklaratu zuen ur eskasiagatik

Duela

15

urte

2011-10-01

Amiantoak kutsatuta hil zen Luisa Soraluze, senarraren arropak garbitzeagatik

Duela

20

urte

2006-10-23

Guardia Zibilak herriko tabernak miatu zituen

Duela

20

urte

2006-10-07

Anna Politkovskaia kazetari errusiarra hilda aurkitu zuten bere etxean

Duela

20

urte

2006-10-04

WikiLeaks sortu zuen Julian Assangek eta dokumentu sekretu kopuru erraldoia bistaratzeko aukera eman zion munduari

Duela

25

urte

2001-10-29

Sustatu sortu zuten, euskarazko lehen blog kolektiboa

Duela

25

urte

2001-10-26

'Patriot Act' onartu zuten AEBetan, herritarren bizitza pribatua zelatatzeko legea

Duela

25

urte

2001-10-19

Rumsfeldek Irak bonbardatu behar zuten militarrei: “Bi aukera ditugu, gu bizi garen modua aldatu edo besteak bizi diren modua aldatu”

Duela

25

urte

2001-10-14

Bidasoa ibaian dagoen Konpantzia (edo Faisaien) uhartea sinbolikoki okupatu zuen ekintzaile talde batek

Duela

25

urte

2001-10-07

Bilboko mendiaren 92.674 metro koadro erosi zituen Pagasarri Gurea elkarteak

Duela

45

urte

1981-10-04

Kanpaldi herrikoia egin zuten Belaguan gune militarraren aurka

Duela

45

urte

1981-10-03

Hamar hildako utzi zituen gose greba amaitu zuten preso irlandar errepublikarrek

Duela

50

urte

1976-10-17

Debekatua zen Ikurrina atera zuten Baskonia eta Askatuak saskibaloi taldeek, Gasteizko Mendizorrotzan

Duela

50

urte

1976-10-11

Durangoko jaietan eskuin muturreko inkontrolatuak jendearen aurka oldartu ziren

Duela

50

urte

1976-10-10

Francisco Alonso 24 urteko gaztea hil zuen tiroz Guardia Zibilak Burlatan

Duela

50

urte

1976-10-06

Thailandian ikasle eta langileen aurkako sarraskia abiatu zuen eskuin muturrak

Duela

55

urte

1971-10-13

Ipar eta Hego Irlanda batzen zituen errepideak suntsitu zituen Britainiar armadak

Duela

65

urte

1961-10-27

Tentsioa gorenean Berlingo 'Checkpoint Charlie' kontrol puntuan, tanke sobietar eta estatubatuarrak parez pare jarri ziren

Duela

65

urte

1961-10-17

Frantziako Poliziak 200 aljeriarretik gora hil zituen Parisen eta Sena ibaira jaurti

Duela

70

urte

1956-10-29

Israelek, Frantziak eta Erresuma Batuak eraso egin zioten Egiptori, sei eguneko gerra hasiz

Duela

85

urte

1941-10-09

Agirre lehendakariak klandestinitatetik atera eta Uruguaira iritsi zela aldarrikatu zuen

Duela

90

urte

1936-10-22

Bobby Seale jaio zen, Pantera Beltzen Alderdiaren sortzaileetako bat

Duela

90

urte

1936-10-21

Amaia Aroma jaio zen Abadiñon, kontzertu batean jo zuen lehen emakume txistularia

Duela

90

urte

1936-10-20

22 preso Ondarretako kartzelatik atera eta Hernaniko hilerriko horman fusilatu zituzten frankistek

Duela

90

urte

1936-10-17

'Aitzol' fusilatu zuten frankistek, euskararen Pizkundean giltzarri izan zen militante abertzalea

Duela

90

urte

1936-10-15

Jose Ariztimuño Aitzol atxilotu zuten frankistek, ontziz Bilbora zihoala

Duela

90

urte

1936-10-07

Lehenbiziko Euzko Jaurlaritza osatu zuten Gernikan

Duela

90

urte

1936-10-06

Ondarroa hartu zuten frankistek eta frontea Elgeta-Eibarrekin lerroa osatuta egonkortu zen

Duela

90

urte

1936-10-02

Beren borondatearen kontra frankisten Sanjurjoren Tertzioan erreklutatutako ehunka ezkertiar espetxeratu zituzten Zaragozan

Duela

90

urte

1936-10-01

Euskadiko Autonomia Estatutua onartu zuten Espainiako gorte errepublikanoek, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoarentzat

Duela

95

urte

1931-10-01

Emakumeek bozkatzeko eskubidea lortu zuten Hego Euskal Herrian, Espainiako Errepublikak hala onartu zuenean

Duela

100

urte

1926-10-31

Mussolini Italiako diktadorea hiltzear egon zen Anteo Zamboni anarkista gaztea

Duela

105

urte

1921-10-28

Argentinako Patagonian langileek greba abiatu eta armak hartu zituzten

Duela

125

urte

1901-10-29

AEBetako presidentea hiltzeagatik, Czolgosz anarkista exekutatu zuten

Duela

125

urte

1901-10-08

Eskola Modernoak ateak ireki zituen Bartzelonan, Francesc Ferrer hezitzaile anarkistaren eskutik

Duela

130

urte

1896-10-15

Euskara hutsez irakasten zuen historiako lehen eskola zabaldu zuten Bilbon, Ikastetxea izenarekin

Duela

135

urte

1891-10-31

500 preso askatu zituzten Tennesseeko meatzariek AEBetan

Duela

185

urte

1841-10-14

Jose Antonio Muñagorri atxilotu eta hil zuen Erasunen Lehen Karlistadan Liberalen teniente izandako batek

Duela

215

urte

1811-10-10

Agosti Xaho idazle eta kazetaria jaio zen Atharratzen

Duela

365

urte

1661-10-13

Matalaz atxilotu zuten tropa frantsesek

Duela

365

urte

1661-10-12

Matalaz buru zuten nekazariak garaitu zituzten Bordeletik bidalitako soldaduek Zuberoan

Duela

450

urte

1576-10-02

41 pertsona heriotzara zigortu zituzten Uztaritzen sorginkeria egotzita