Egin ARGIAkoa

Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia

asteartea 2026ko urtarrilaren 20an

Historia > Efemerideen kanala

Teruelgo Gudua hasi zen, 36ko Gerrako handienetakoa

Duela

89

urte

1937ko abenduaren 15ean,

Teruelgo Gudua hasi zen, 36ko Gerrako handienetakoa. Frankisten aurrerakadak Errepublika behartu zuen kontraerasoa jotzera, eta Teruel berreskuratzera bideratu zituen indarrak.

Errepublikanoak posizioak irabazten hasi ziren arren, Francok errefortzuak bidali zituen.

Errepublikaren armada izugarri higatu zen hiru hilabetez luzatu zen bataila hartan, eta gerraren balantza frankisten alde jarri zuen.

Iturria:

David Alegre Lorenz. La Batalla de Teruel, guerra total en España (La esfera de los libros)

Egun hau historian

1890Tatanka Iyotake Zezen Eseri hil zuten AEBetan, dakota herriaren buruzagia

1979Jesus Mari Leizaola Euskal Herrira itzuli zen, Erbesteko Jaurlaritzako lehendakaria

1985Mikel Zabaltzaren gorpua agertu zen Bidasoa ibaian, Guardia Zibilak torturatuta hila

1995Bilboko Kafe Antzokiak ateak zabaldu zituen, euskararen arnasgunea Bilboren bihotzean

2014Jone Amezagaren atxiloketa oztopatu asmoz bildutako herri harresiaren aurka oldartu zen Ertzaintza Gernika-Lumon

Azoka

Urte hau historian: < >

Berrienetik Zaharrenetik

1937-01-01

Euskarazko historiako lehen egunkaria argitaratzen hasi ziren: Eguna

1937-01-02

Zaraitzuko ibarrean gutun bidezko korrespondentzia zibilari zentsura ezartzeko eskaera egin zuten

1937-01-04

Bilbo bonbardatu zuten hegazkin alemaniarrek eta bost pertsona hil

1937-01-05

Jostunen sindikatuko bost emakume hil zituzten falangistek Mallorcan

1937-01-06

Abraham Lincoln Batailoi Internazionalista osatu zuten AEBetan, Espainiako Estatura faxismoaren aurka borrokara joateko

1937-01-08

AEBetako Kongresuak Espainiako gudara materiala saltzea debekatu zuen

1937-02-07

Malaga-Almeria errepideko sarraskiaren bigarren eguna, 'Desbandá' izenez ere ezaguna

1937-02-11

AEBetako Flint hiriko General Motors autoen fabrikan beso erorien greba amaitu zen, langileen garaipenarekin

1937-02-17

Guda-trofeo gisa eramandako misil bat lehertu zen Bilboko Gazteria Komunista eta Sozialisten Batasunaren egoitzan

1937-02-19

Bi gazte eritrear Italiak Etiopian inposatutako Graziani erregeordea hiltzen saiatu ziren

1937-02-23

Kandido Saseta Eusko Gudarosteko komandante burua hil zuten frankistek Asturiasen, dozenaka gudarirekin batera

1937-03-05

Matxitxakoko gudua izan zen ontzi frankista baten eta gudarien artean

1937-03-21

Puerto Ricon hemeretzi independentista hil zituen AEBetako Poliziak manifestazio bati tiro eginda

1937-03-31

Azazetako sarraskia eragin zuten frankistek, Araban egin zuten handiena

1937-03-31

Durango eta Elorrio bonbardatu zituzten, frankisten aginduz

1937-04-04

Otxandio tropa frankisten eskuetan erori zen

1937-04-06

Abadiñoko Saibigain mendian borroka latzak hasi ziren Eusko Gudarostearen eta armada frankistaren artean

1937-04-06

Francoren gobernuak Bilboren itsas blokeoa iragarri zuen

1937-04-07

Donostian euskara eta katalan asko entzuten zela salatu zuen Falangeren Unidad egunkariak

1937-04-09

Tropa frankistek Bilbo bonbardatu zuten

1937-04-23

Eibar bonbardatu zuen abiazio frankistak

1937-04-26

Hegazkin faxistek Gernika bonbardatu zuten Francoren aginduz eta 2.000 pertsona inguru hil zituzten

1937-04-29

Estepan Urkiaga Lauaxeta atxilotu zuten frankistek

1937-05-04

Euskararen aurkako ortografia arauak inposatu zituzten Hego Euskal Herrian

1937-05-04

Kurduen aurka Dersimgo sarraskia abiatu zuen armada turkiarrak

1937-05-12

Bilboko portua bonbardatu zuen abiazio italiarrak

1937-05-21

'Habana' ontzia atera zen Santurtzitik gerratik ihesi zihoazen 3.840 euskal haurrekin Erresuma Batura

1937-05-22

Sabino Aranaren gorpuzkiak Portugaletetik Baionara eraman zituzten

1937-05-29

Euskaraz hitz egitea debekatua zegoela jakinarazi zuten Donostiako agintari frankistek

1937-05-30

Hamar langile hil zituen Poliziak Chicagon, AEBetan

1937-05-31

Ertzaintzak eta Eusko Itsas Gudarosteak Espainiako bi ontzi konfiskatu zituzten

1937-06-13

Euskal agintariak Bilboko ebakuazioa prestatzen hasi ziren

1937-06-14

Mungia hartu zuten tropa frankistek, hilabete eta erdiz erasoan aritu ostean

1937-06-18

Euzkadi egunkariaren azken alea argitaratu zen

1937-06-19

Bilbo frankisten eskuetan erori eta errepresio gordina hasi zen

1937-06-23

Bizkaia eta Gipuzkoa “probintzia traidore” izendatu zituen Francok

1937-06-24

Euzkadiko futbol selekzioak Moskuko Lokomotiv taldearen aurka jokatu zuen

1937-06-25

‘Lauaxeta’ fusilatu zuten frankistek

1937-06-26

Alberto Espinosa Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburua fusilatu zuten frankistek Gasteizen

1937-07-08

Erresuma Batuak gerra-legea ezarri zuen Palestinan, beren aurkako altxamendua zapaltzeko

1937-07-10

Lehen euskal haur erbesteratuak Galesera iritsi ziren

1937-07-12

'Guernica' margolana jendaurrean erakutsi zuten lehenengoz, Parisen

1937-07-30

Donostiako Gobernu Zibilak isuna jarri zion Joaquim Rivera enpresariari “katalan dialektoz” hitz egiteagatik

1937-08-05

Juana Mir kazetari iruindarra fusilatu zuten frankistek, prentsan idazten zuen emakume bakanetakoa

1937-08-13

Tutera bonbardatu zuten hiru hegazkin errepublikarrek

1937-10-02

"Perrexilaren sarraskia" deiturikoa hasi zuen Trujillo diktadoreak Dominikar Errepublikan

1937-10-15

Frankistek hamalau euskal preso fusilatu zituzten El Duesoko espetxean, Santoñan

1937-10-28

42 eusko gudari fusilatu zituzten tropa frankistek Santoñan

1937-11-19

Sevillara esklabo lanak egitera bidalitako 57 euskal preso errepublikar hil ziren tren istripuan

1937-12-13

Nanking hiriko sarraskia abiatu zuen Japoniako armadak Txinan

1937-12-13

Garrote bidez exekutatu zuten frankistek Pedro Garmendia trapagarandarra

1937-12-15

Teruelgo Gudua hasi zen, 36ko Gerrako handienetakoa

Hilabete honetako urteurrenak:
Borobilak bakarrik |
Berrienetik Zaharrenetik

Duela

10

urte

2016-12-27

Zubietako erraustegia lizitatu zuen Gipuzkoako Hondakinen Kontsortzioak

Duela

10

urte

2016-12-16

Luhuson ETAren armak hausten saiatu ziren bost pertsona, estatuek eragindako blokeoa gainditzeko

Duela

20

urte

2006-12-30

Irakeko presidente Saddam Hussein hil zuten AEBek

Duela

25

urte

2001-12-06

Euskarazko Wikipediaren lehen artikulua argitaratu zuten: Lurra

Duela

25

urte

2001-12-03

'Corralitoa' lehertu zen Argentinan, izugarriako krisi ekonomiko, sozial eta politikoa

Duela

30

urte

1996-12-05

Bi abokatuk planto egin zuten epaiketa batean, euskaldun gisa hizkuntz eskubideak urratzen zizkietela salatzeko

Duela

35

urte

1991-12-21

Joxemiel Barandiaran hil zen, etnologo eta antropologo nekaezina

Duela

35

urte

1991-12-14

Iruñean Espainiako poliziak gazte bat larri zauritu zuen presoekin elkartasunez egindako manifestazioaren ostean

Duela

40

urte

1986-12-13

Iparretarrak-eko Maddi Hegi eta Gabi Mouescak Paueko espetxetik ihes egin zuten

Duela

45

urte

1981-12-09

Mumia Abu-Jamal kazetaria atxilotu zuten

Duela

50

urte

1976-12-28

‘Punto y Hora de Euskal Herria’ aldizkariko zuzendari Mirentxu Purroy atxilotu zuen Guardia Zibilak Iruñean

Duela

50

urte

1976-12-18

Guardia Zibilak gomazko pilotak eta gasa bota zituen euskal musika jaialdi baten aurka Arrasaten

Duela

50

urte

1976-12-10

Bost preso desagertu ziren Basauriko espetxetik

Duela

50

urte

1976-12-05

Reala eta Athletic futbol taldeek ikurrina atera zuten, hau debekatuta egon arren

Duela

50

urte

1976-12-04

Lehen manifestazio feminista egin zuten Bartzelonan, 40 urteren ostean

Duela

50

urte

1976-12-03

Bob Marley hiltzen saiatu zen CIA, bere etxean tirokatuta

Duela

65

urte

1961-12-31

Manuel Iradier Mendi Taldearen ekimen bat debekatu zuen Arabako Gobernu Zibilak

Duela

65

urte

1961-12-22

Bi urtean analfabetismoa erradikatu zutela jakinarazi zuten Kuban

Duela

65

urte

1961-12-16

Hegoafrikako Apartheidaren aurkako Umkhonto we Sizwe erakunde armatuak bere lehen ekintza egin zuen

Duela

70

urte

1956-12-31

Elizondo eta Irun lotzen zituen Bidasoako trenak azken bidaia egin zuen

Duela

70

urte

1956-12-02

Kubako kostaldera heldu zen Granma ontzia, iraultza hasiko zuten gerrillariekin

Duela

90

urte

1936-12-26

AEBetako 100 bat boluntario 1936ko Gerran faxismoaren aurka borrokatzeko itsasoratu ziren New Yorken

Duela

90

urte

1936-12-24

Euzko Gudarosteak eta erreketeek Eguberrietako su-etena adostu zuten Kalamuan, Elgoibarko frontean

Duela

90

urte

1936-12-20

Prim jeneral espainiarraren estatua eraitsi zuten Bartzelonan

Duela

90

urte

1936-12-05

Virgen del Carmen ontzi frankistaren eskifaia matxinatu eta ontzia Bilbora eraman arazi zuten

Duela

120

urte

1906-12-14

Patxi Unzurrunzaga jaio zen, frankismo betean euskarazko liburuak inprimatzen aritu zen donostiarra

Duela

130

urte

1896-12-30

Espainiarrek José Rizal lider independentista filipinarra fusilatu zuten Manilan

Duela

155

urte

1871-12-16

Parisko Komunaren liderretako bat zen Louise Michelen aurkako gerra kontseilua hasi zen

Duela

190

urte

1836-12-27

Espainiak Mexikoren independentzia onartu behar izan zuen

Duela

190

urte

1836-12-19

Tropa liberalak Lutxanako gudurako posizioak hartu zituen, Lehen Karlistaldian

Duela

195

urte

1831-12-25

Jamaikako Esklaboen Matxinada Handia hasi zen

Duela

205

urte

1821-12-19

Martin Larralde hil zen, galeretan

Duela

365

urte

1661-12-31

Sekretuan ehortzi zuten herritarrek frantziarrek Maulen zintzilikatu zuten Matalazen burua