ARGIA.eus

2021eko apirilaren 22a

Historia > Historiaurrea

Prigglitz-Gasteil (Austria) kobre meatzeetan aurkitutako janari arrastoak aztertu berri ditu Austriako Zientzia Akademiako eta Arkeologia Institutuko ikerlari talde batek, eta Brontze Aroan –meatzea duela 3.100 eta 2.900 urte artean ustiatu zuten– meatzariek lanera aurrez prestatutako janaria eramaten zutela ondorioztatu dute.

Historiaurrea kanaleko multimediak
Espezieen desagerpena
Leize-hartzei etxea kendu genien

Amorotoko kobazulo batean leize-hartz baten erpe markak aurkitu dituzte. Espeziea iraungitzearen arrazoiari buruzko hipotesi nagusia klima izan da orain arte, baina azkenaldiko ikerketek DNA mitokondriala aztertu eta leize-hartzen gainbehera duela 50.000 urte hasi zela ondorioztatu dute, hau da, klima aldatu baino lehen. Horregatik lotu dute hartz horien iraungitzea gure espeziearen hedapenarekin.


7.300 urteko artaldea Pirinioetan

2009an Els Trocs kobazuloa aurkitu zuten Huescan, San Feliu de Veri-Bisaurri udalerrian. Besteak beste, sarraski baten ondorioak aurkitu zituzten bertan.


Hominidoek ere hibernatzen zuten?

Hibernatzen duten ugaztunen hezurrek lesio eta ezaugarri bereizgarriak izan ohi dituzte, neguko hilabeteetan metabolismoa mantsotzearen eta lotan egotearen ondorioz.


Hildakoak ehorzten bakarrak gara?

Gure espeziea (Homo sapiens sapiens) besteengandik bereizten duten ezaugarrietako bat hildakoak ehorztea da. Orain arte hala izan da behintzat.


Labar artea eta droga haluzinogenoak

Kaliforniako (AEB) Pinwheel Cave kobazuloan Datura wrightii landarearen arrastoak topatu dituzte eta landarearen lorea leizearen hormetan marraztuta ageri da gainera.


Neolitoko giza irudi "berriak"

Jordaniako Kharaysin aztarnategian suharriz egindako dozenaka giza iruditxo topatu dituzte, duela 9.000 eta 10.000 urte ingurukoak, Juan José Ibañez buru duen Espainiako CSIC ikerketa agentziako arkeologo taldeak Antiquity aldizkarian jaso duenez.


Noiz hasi ginen "pentsatzen"?

Hegoafrikako Ekialdeko Lurmuturrean hezurrez egindako gezi punta bat aurkitu zuten 60ko hamarkadan, baina oraintsu jakin da tresnaren datazioaren emaitza: piezak 60.000 urte dauzka.


Aurkikuntzak merezi du?

2011n Glacier Archeology Program ekimeneko lantaldeak 1.700 urteko tunika aurkitu zuen Norvegian, Lendbreen glaziarraren inguruetan.


Etxarri Aranatzeko Fagamendi dolmena suntsitu dute inguruko baso-lanek

Basoko zura lortzeko lanen erruz, suntsituta geratu da Fagamendi dolmena. Monumentu megalitiko hori duela milaka urte eraiki zuten, Etxarri Aranatzeko Dolmenen ibilbideko parte zen, eta horrela adierazita zegoen seinaleetan.


Neolitoa, pandemien pagotxa

Gökhem (Suedia), duela 4.900 urte. Frälsegården korridorean 20 urteko emakume gazte bat hil zen izurriak jota. 2018an Göteborgeko unibertsitateko ikerlari talde batek jakinarazi zuen emakume haren hortzetako DNA aztertu zutela eta bertan Yersinia pestis bakterioaren andui bat topatu zutela, gizakiengan izurri pneumonikoa eragiten duten aldagai genetiko berberak zituen anduia.