ARGIA.eus

2020ko ekainaren 02a

Historia > Kolonialismoa

2020-05-30 | ARGIA

Printzipioz irailaren 6an egitekoa zen erreferenduma urriaren 4era atzeratzea adostu du Frantziako Gobernuak. Autonomia hein batekin bada ere, Frantziaren menpe izaten segitzen du independentistek Kanaky ere deituriko Kaledonia Berriak.

Kolonialismoa kanaleko multimediak
'Native Land' mapa interaktiboa
Norenak ziren ni bizi naizen lur hauek?

Kanadarrak ‘Native Land’ mapa interaktiboan etxeko helbidea sartu du eta tresnak esan dio Musqueam, Squamish eta Tsleil-Waututh komunitateak bizi zirela han. Victor Temprano programatzaileak ez du bitxikeria moduan abiatu halako mapa bat, munduko edozein biztanlek bere buruari galdera hau egitea nahiko luke: norena zen lur hau?


2019-10-15 | Imanol Epelde
Jango ez bagaituzte

Kultura eta hizkuntza arrotzak indarrez ezarri zizkiguten, guk geure hizkuntza propioa arbuiatu eta gutxiesteraino. Eta horrelaxe gaude: Debeku eta zigorrez hilzorira eraman duten hizkuntza bat eta kultura bat hauspotu nahian. Iparraldeko lagunak ulertzen ez ditugula. Maulen baino etxekoago sentitzen garela Jacan. Edo Logroñon. Edo Ezkarain.


2019-10-09 | Axier Lopez
Erresuma Batuak "deitoratu" du duela 250 urte Zeelanda Berrian maoriak hil izana

Inperio britainiarreko kapitain James Cook Zeelanda Berrira heldu zenetik 250 urte bete direla ospatzen ari dira. Urriaren hasieran Erresuma Batuko Gobernuko ordezkari batek lehen aldiz maoriak hil izana “deitoratu“ du. Hitz hutsak direla salatu dute maorien komunitateko zenbait kidek.


Stanley, genozida baten konplizea gurean

Esploratzaile mitikoa Araban izan zela 150 urteakospatu dituzte egunotan Gasteizen eta Kanpezun. Kazetariak bertatik bertara ezagutu zuen Euskal Herria bidaia horretan, eta labanaz idatzita utzi zuen bere izena Gasteizko arbola batean. Belgikako Leopoldo II.a genozidaren zerbitzura Kongoko herritarrak odolusteko erabiliko zuen gero labana bera, “bide komertzial berriak” aurkitzeko aitzakian.


2019-06-21 | Axier Lopez
Espainiako Inperioarentzat Filipinak konkistatu zituenari gorazarre Zumarragan?

Miguel Lopez de Legazpi. Urrea, ohorea eta ebangelioa liburuxka aurkeztu dute ostegunean Balentin Tramon historia irakasleak eta KKinzona komunikazio taldeak. Filipinak Espainiako Inperioarentzat konkistatu zituen zumarragarraren figura desmitifikatzeko egindako lan bat da. Zumarragan konkistatzailearen omenez dagoen estatuaren azpian egin dute aurkezpena.


Basazabal eta historia

Urtarrilean ireki zuten Azpeitiko Zurbano-Basazabal jauregia zaharberrituta. Txukundu dute kanpo eta barru, eta erabilgarri jarri ere bai hainbeste urtez itxita egon ondoren. Turismo bulegoa bertan da, erabilera anitzeko hainbat gela martxa bizian hasita daude, eta beste zenbait ekimen ere (dela ezkontza, dela bestelako) hor egiten dira.


Kolonialismoaren logikaren menpe

“Antiespezismoak ezin dio eutsi mendebaldeko logikari; mugimendurik politizatuenak ere huts eginen du baldin eta bazter uzten ez baditu mendebaldeko logika horrek bere baitan dituen kolonialismoaren eta arrazakeriaren historiak”. Argi eta garbi mintzatu zen Daniela Cladera maiatzean, Hernanin, Euskal Herriko antiespezistek egindako topaketetan. Duela hamazazpi urte ailegatu zen Bartzelonara Bolivia sorterritik. Arte Ederrak ikasi zituen; feminismoaren inguruan eta arrazakeriaren... [+]


"Idai" eta "Kenneth" zikloiak: klima zoratuak hondoratu du zor ustelek itotako Mozambike

Klimaren aldaketa dagoenekoz hemen da eta herrialde txiroenak kolpatzen ditu gogorren. Afrika ekialdean batere ohikoak ez diren bi zikloi oso bortitz lurreratu dira Mozambike gainean, txikizio handiak eraginez mendeetako kolonialismoak, hamasei urteko gerra zibilak eta azkenaldian agintari ustelek herrialdearen bizkar sinatutako zor publiko izugarriak kinka larrian jarrita zeukaten herrialdean. Klimaren erotzeak baditu eragile irabazleak eta pairatzen duten galtzaileak.


2019-03-28 | Axier Lopez
Pablo Casado Mexikoren konkistaz
"Ez dugu barkamenik eskatuko eta Elkanoren mundu bira ospatuko dugu"

Federico Jiménez Losantos kazetari espainiar ultraeskuindarrak esRadio katean duen saioan elkarrizketa egin dio PPko buruzagiari. Mexikoko konkistarengatik barkamena ez dutela eskatuko harro adierazi du eta Hernan Cortesen eta Juan Sebastian Elkanoren espedizioen V. mendeurrenak ospatuko dituztela gehitu du agintari popularrak.