ARGIA.eus

2020ko urtarrilaren 26a

Historia > Kolonialismoa

2019-11-24 | Pauline Guelle

Kanakiar herrialdean autodeterminaziorako bigarren erreferenduma iragarri du Frantziako lehen ministro Edouard Philippek, Kaledonia Berrian alegia. Beraz, 2020ko irailaren 6an –bigarren aldiko– Kaledonia Berriko biztanleek bozkatuko dutenean, autodeterminatuko ote dira edo beren autodeterminaziorako eskubidea bozkatu ahalko dute?

Erreferendum hori 1988ko Évènements edo “gertakarien” ondotik erabaki zen. 1988an, FLNKS (Askatasunerako Fronte Kanakiar... [+]

Kolonialismoa kanaleko multimediak
Stanley, genozida baten konplizea gurean

Esploratzaile mitikoa Araban izan zela 150 urteakospatu dituzte egunotan Gasteizen eta Kanpezun. Kazetariak bertatik bertara ezagutu zuen Euskal Herria bidaia horretan, eta labanaz idatzita utzi zuen bere izena Gasteizko arbola batean. Belgikako Leopoldo II.a genozidaren zerbitzura Kongoko herritarrak odolusteko erabiliko zuen gero labana bera, “bide komertzial berriak” aurkitzeko aitzakian.


2019-06-21 | Axier Lopez
Espainiako Inperioarentzat Filipinak konkistatu zituenari gorazarre Zumarragan?

Miguel Lopez de Legazpi. Urrea, ohorea eta ebangelioa liburuxka aurkeztu dute ostegunean Balentin Tramon historia irakasleak eta KKinzona komunikazio taldeak. Filipinak Espainiako Inperioarentzat konkistatu zituen zumarragarraren figura desmitifikatzeko egindako lan bat da. Zumarragan konkistatzailearen omenez dagoen estatuaren azpian egin dute aurkezpena.


Basazabal eta historia

Urtarrilean ireki zuten Azpeitiko Zurbano-Basazabal jauregia zaharberrituta. Txukundu dute kanpo eta barru, eta erabilgarri jarri ere bai hainbeste urtez itxita egon ondoren. Turismo bulegoa bertan da, erabilera anitzeko hainbat gela martxa bizian hasita daude, eta beste zenbait ekimen ere (dela ezkontza, dela bestelako) hor egiten dira.


Kolonialismoaren logikaren menpe

“Antiespezismoak ezin dio eutsi mendebaldeko logikari; mugimendurik politizatuenak ere huts eginen du baldin eta bazter uzten ez baditu mendebaldeko logika horrek bere baitan dituen kolonialismoaren eta arrazakeriaren historiak”. Argi eta garbi mintzatu zen Daniela Cladera maiatzean, Hernanin, Euskal Herriko antiespezistek egindako topaketetan. Duela hamazazpi urte ailegatu zen Bartzelonara Bolivia sorterritik. Arte Ederrak ikasi zituen; feminismoaren inguruan eta arrazakeriaren... [+]


"Idai" eta "Kenneth" zikloiak: klima zoratuak hondoratu du zor ustelek itotako Mozambike

Klimaren aldaketa dagoenekoz hemen da eta herrialde txiroenak kolpatzen ditu gogorren. Afrika ekialdean batere ohikoak ez diren bi zikloi oso bortitz lurreratu dira Mozambike gainean, txikizio handiak eraginez mendeetako kolonialismoak, hamasei urteko gerra zibilak eta azkenaldian agintari ustelek herrialdearen bizkar sinatutako zor publiko izugarriak kinka larrian jarrita zeukaten herrialdean. Klimaren erotzeak baditu eragile irabazleak eta pairatzen duten galtzaileak.


2019-03-28 | Axier Lopez
Pablo Casado Mexikoren konkistaz
"Ez dugu barkamenik eskatuko eta Elkanoren mundu bira ospatuko dugu"

Federico Jiménez Losantos kazetari espainiar ultraeskuindarrak esRadio katean duen saioan elkarrizketa egin dio PPko buruzagiari. Mexikoko konkistarengatik barkamena ez dutela eskatuko harro adierazi du eta Hernan Cortesen eta Juan Sebastian Elkanoren espedizioen V. mendeurrenak ospatuko dituztela gehitu du agintari popularrak.


2019-03-11 | Axier Lopez
Filipinetako presidenteak herrialdeari izena aldatu nahi dio, "espainiar morrontzaren zantzuak" ezabatzeko

1543an Felipe II.a Espainiako Enperadorearen omenez inposatu zioten Filipinak izena uhartediari. 1521ean Magallanes eta Juan Sebastian Elkanoren espedizio militarrak hasi eta Zumarragako Lopez de Legazpi konskistatzaileak burutu zuen Espainiako Inperioaren morrontza Filipinetan, ia lau mendez uhartedia kolonia izatera zigortu zuena. Rodrigo Duterte presidente ultraeskuindarrak "zantzu kolonial hori ezabatzeko", Maharlika izena proposatu du herrialdearentzat, espainiarren etorreraren... [+]


Afrikar emakume gerrariak Oscar sarietan

Dahomey erresuma (Egungo Benin), 1724. Emakumez osatutako ejertzitoak Alladaren aurkako gerran parte hartu zuen.


Beren borondatearen aurka antzutu zituztela salatu dute Kanadako 60 emakume indigenak

1973az geroztik legez kanpokotzat jo izan da jendarteko kolektibo jakin batzuk antzutzera behartzea. Azaleratzen joan diren testigantzen arabera, ordea, praktikak bere horretan dirau.


Everestek berak ere ez zuen nahi

India, 1823. William Lambton Indiako topografia superintendentea hil zen. 1802an hasi zen hegoaldetik iparraldera azpi-kontinentearen azterketa topografikoa egin eta mapatan jasotzen.


?>