ARGIA.eus

2020ko abenduaren 05a

Historia > Kolonialismoa

Dekolonialitatea. Mugimendu feministaren erronka

Dekolonialitatea, anti-arrazakeria, ez dira bart mahaigaineratutako terminoak Euskal Herriko mugimendu feministaren baitan; kontrara, eta orriotako hizlariek ñabartzen dutenez, bada denbora kide migratu eta arrazializatuek interpelazioak egiteari eta praktika dekolonialen beharra azpimarratzeari ekin ziotela. Zentzu horretan egindako lanketaren ondorio gisa ulertu behar da iazko azaroan Durangon burutu ziren Euskal Herriko V. Jardunaldi Feministetan dekolonialitatearen gaiari mahai... [+]

Kolonialismoa kanaleko multimediak
Independentzia erreferenduma Kanaky herrian
Kanakek urriaren 4an ukanen dute burujabetza berreskuratzeko aukera

“Nahi ote duzu Kaledonia-Berria burujabetza osora heltzea eta independente bilakatzea?”. Galdera horri erantzun beharko diote erreferendum bidez urriko lehen igandean Frantziaren menpe segitzen duen Kaledonia-Berriko herritarrek. 1853an indarrez kolonizatuak izan ziren eta orduz geroztik, kolonia izatetik estatutu bereziko kolektibitate izatera pasa arren, Frantziaren barne izaten segitzen du Pazifikoko irla multzoak. Erreferendumaren oinarrian dagoen gatazka politikoari begira... [+]


Koronabirusaren arrasto koloniala

Fenomeno pandemiko bihurtu zaigun koronabirusaren gaitzak ez ditu pertsona eta herrialde guztiak berdin jotzen. Hasiera batean, agian inork pentsa izan zezakeen igualitarista zela, denei eragiten ziela berdin. Baina orain badakigu birusak badakiela diskriminatzen norberaren poltsikoaren, posizio sozialaren edo bizi den herrialdearen arabera. Hegoamerikako egoera ikusi besterik ez dago, eta zehazki Peru bizitzen ari direna, munduan heriotza-tasa handiena duen herrialdea bilakatu baita.


2020-09-18 | Axier Lopez
Kolonbiako misakek Belalcázar espainiar konkistatzailearen estatuari burua moztu diote, "torturatzaile eta genozidagatik"
Espainiar konkistatzaileen oldarra biziraun zuten Kolonbiako jatorrizko herrietako bat dira Misakak. Baina ez dute ahaztu haien egungo egoeraren jatorria non den, eta horregatik, herri epaiketa egin diote Popayan hirian Sebastián de Belalcázar konkistatzaileari. Epaia: genozidioa, bortxaketak, arpilatzea eta lurrak ebasteagatik haren omenezko estatua eraitsi eta burua moztea. Esan eta egin.

Gisčle Halimi, Burgosko auzira lekuko ekarri genuen abokatu menderakaitz hura

Duela mende erdi, 1970eko abenduan, Burgosko Auziak sekulako indarra eman zion Euskal Herriaren alde eta Francoren diktaduraren kontra ETAk piztutako borrokari. Europako agenda politikoan sartu zuen euskal auzia, tartean uztailaren 28an 93 urterekin hil den Gisèle Halimi abokatuaren lanari esker. Aitzindaria izan da defenditzen Magrebeko askapen gerran eroritakoak, kolonialistek torturatuak, abortua egindako emakume kriminalizatuak…


2020-07-21 | ARGIA
Albert Memmi hil da, "Kolonizatuaren ezagugarriak" idatzi zuen soziologo antikolonialista

1960ko antikolonialismoaren erreferente ahaztuetako bat hil berri da 99 urterekin: Albert Memmi sortzez tunisiar Frantziaratua. Frankismo betean 1960an abertzaletasunari ezkerretik arnas berria ekarri zion belaunaldi gaztearen erreferenteetako bat izan zen Memmi, Franz Fanon, Ernesto Che Guevara eta abarren artean. Txillardegik euskaratu zion bere obra ezagunena, "Portrait du colonisé".


Borboiak S.A.
Ustelkeria zaharra, abiadura handian

Juan Carlos I.a Espainiako errege emerituaren azken eskandalua, Saudi Arabiako AHTren eraikuntzagatik jasotako eskupekoa, monarka espainiarrek aspaldi hasitako zerrenda luze baten enegarrena da. Borboi Etxearen ustelkeria sistematikoa, huts egin duen estatu ahul baten sintoma besterik ez da, eta garaian garaiko arduradun politikoen laguntza interesatua beharrezko izan dute horretarako.


PODCAST #32 | Esklabismoaren kalte-ordainak

Ekainaren 7an Bristoleko portuko uretara jaurti zuen jendetzak hiriaren historiako ongile handienaren fama daukan Edward Colstonen brontzezko estatua, mundu guztiak ikusi du bideoz. Bristoldarrek Colston esklabo-jabe filantropoa bereziki gorrotatzeko motiboak zeuzkaten, 2015era arte jauntxo honi kalte ordainak pagatu baitizkiote 1833an esklaboak libre uzteagatik. Pello Zubiriak artikulu honetan bildu duena kontatu digu.


2020-06-30 | Juan Mari Arregi
Kapitalismoaren negozio "nahasiak"

Azken asteotan, AEBetan poliziak pertsona beltz bat hil ostean sorturiko mobilizazio herrikoia bizitzen ari gara. Arrazismoaren aurkako manifestazioen ondoren, arraza beltzeko pertsonen esklabotzaren eta trafikoaren protagonista izan ziren pertsonaiei eskainitako estatuak eraitsi dira. Astekari honek zorrozki eskaini dio gai horri bere azken alea eta Larrun gehigarria, hain zuzen. 


Bristoldarrok: jauntxo honi kalte-ordainak pagatu dizkiozue 1833an esklaboak libre uzteagatik

Ekainaren 7an Bristoleko portuko uretara jaurti zuen jendetzak hiriaren historiako ongile handienaren fama daukan Edward Colstonen brontzezko estatua, mundu guztiak ikusi du bideoz. Egun batzuk lehenago AEBetan poliziak George Floyd herritar beltza hil izanaren kontrako protestan ari ziren munduko beste  hainbat hiritan bezala Bristolen ere, baina hemen Colston esklabo-jabe filantropoa bereziki gorrotatzeko motiboak zeuzkaten.


Esklabotza
Nola engainatu gaituen kapitalismoak

Hankaz gora jarri zaigu mundu borobil hau eta erantzun bila gabiltza edonon, larrialdi sanitarioari, egoera ekologiko jasanezinari eta ekonomia globalaren kolapsoari ezin neurria hartu. Nola iritsi gara honaino? Atzera begira, jabetu gara egungo sistemaren errak engainu historiografiko sakona duela jatorri: kapitalismoa bateraezina da demokraziarekin. Desberdintasunean eta indarkerian oinarritzen da, esklabotzan, azken batean.

Suge baten tankeran denboran zehar azala mudatu duen fenomeno... [+]