ARGIA.eus

2021eko urriaren 28a

Historia > Kolonialismoa

Burkina Fasoko lehendakaria zena 1987an hil zuten estatu kolpe batean. “Estatu kolpearen alde materiala Burkina Fason gertatu zen, baina sustatzaileak kanpotarrak dira”, adierazi du Sankararen bikote ohi Halouna Traorék. Kolonialismoaren aurka eta iraultzaren alde mintzatu zen, eta erreforma ugari egin zituen bere agintaldian.

Kolonialismoa kanaleko multimediak
Independentziaren zorra: Haitiren miseriaren jatorria

Haitiren egungo miseria egoerak badu bere azalpena herrialdearen iragan iraultzailean: mendekuaren ondorio da. 1825ean Frantziak Haiti derrigortu zuen kolono-ohiei 150 milioi urrezko frankorekin konpentsatzera, lurretan eta esklabotan izandako galerengatik.


2021-07-13 | ARGIA
Beste 160 hilobi aurkitu dituzte Kanadako ume indigenentzako barnetegia izandakoan

Panelakut tribuak egin du oraingoan aurkikuntza: identifikatu eta dokumentatu gabeko 160 hilobi baino gehiago, 1890etik 1970era ume indigenak bortxaz eramaten zituzten barnetegi izandakoan, Kanadako golkoan. Halako barnetegietan 1.100 hilobitik gora aurkitu dituzte dagoeneko.


Abu Sittah zirujaua: “Gazan gaur osatu dituzun haur zaurituok hurrengo gerran berriz zaurituko dituzte”

Maiatzean, Gazan, hamaika eguneko azken guduan Israelgo armadaren bonba eta obusek 252 palestinar hil eta 1.900 zauritu dituzte. Umeak, horietako asko. Leherketetan eta etxeak gainera jausita zaurituak artatzen aritu diren medikuen artean ARGIAko irakurleek ezagutuko dute Ghassan Abu Sitta, 1987tik intifada edo borroka den bakoitzean Libanotik bertaratzen den kirurgialaria, gerrako zaurietan munduko erreferentzietakoa.


Ruandako genozidioa
Frantziak bere ardura onartu du

Emmanuel Macron Frantziako lehendakaria Ruandan izan zen iragan maiatzaren 27an eta 1994ko genozidioan bere herrialdeak izandako erantzukizuna onartu zuen. Hutu etniako muturreko gobernuak tutsi etniako 800.000 pertsonen hilketa antolatu zuen. Frantziako agintari nagusienen begiradapean gertatu zen guztia, eta Frantziak 27 urte behar izan ditu bere errua onartzeko. Oraindik, ostera, ez du barkamenik eskatu.


Kanadako ume autoktonoentzako barnetegiak: milaka hil zituzten, besteak traumatizatuta atera ziren

Lurperaturiko 215 umeren gorpuzki atzeman zituzten maiatzean Kanadako Kamloopseko eskola batean. “Zibilizatu beharreko basati” batzuenak dira, hots, kolonoen etorrera aitzin haien lurrean eta haien lurretik bizi ziren autoktonoenak. Asimilatzeko helburuz, eskola eta barnetegi sistema behartu bat antolatu zuten eskuz-esku Elizak eta Kanadako Estatuak. 1831tik 1996ra iraun zuten barnategiek eta orotara 150.000 haur pasa ziren bertatik. Etxeratu zirenak eraso kultural, emozional,... [+]


Samuel Morse New Yorkeko alkategai

New York, 1836. Samuel Morse (Boston, 1791 – New York, 1872) margolari eta asmatzailea hiriko alkate izateko aurkeztu zen. Garai hartan, ordura arte bizibide izan zuen pintura alde batera utzi eta asmakizunetan buru belarri aritzea erabaki zuen. Baina bere ideia politiko eta erlijioso muturrekoak ez zituen baztertu.


Kanakyren independentziari buruzko hirugarren erreferenduma ukanen dute abenduaren 12an

Aste bateko negoziazioen ondorioz finkatu dute agenda politikoa Kanakyko loialisten, independentisten eta Frantziako Gobernuko ordezkarien artean. Noumeako akordioei segi, independentziari buruzko hirugarren eta azken erreferenduma ukanen dute Kanaky edo Kaledonia-Berrian.

 


2021-05-14 | Hamaika Telebista
Elkanori bira: bazterketarik gabeko historia, kultura eta etorkizunaren alde
MULTIMEDIA - elkarrizketa

Elkanori Bira herri ekimena Getaria inguruko hainbat internazionalistak, historialarik, idazlek eta kazetarik sustatutako ekimena da, 2019ko uztailean sortua, ehun bat herri mugimendu eta eragileren babesarekin. Elkanoren eta historia eurozentristaren inguruan hausnarketa bultzatzeko asmoa du, orain arte historia ofizialak isilarazitakoak lehen lerrora ekartzeko: emakumeak, jatorrizko herriak eta inperialismoaren kalte zuzenak sufritu eta sufritzen dituztenak.

Axier Lopez Elkanori Bira... [+]