Historia > Kolonialismoa

Kanal guztiak
  x Itxi
Ekonomia
Elizabeth Magie
English
Euskal Herria
Euskara
Gizartea
Herriko Etxea
Historia
Ingurumena
Iritzia
Komunikazioa
Konkordatu kartzela
Kultura
Nazioartea
Politika
Zientzia
Zizpa gaztetxea
Linda Burney

Kementasunaren adibide da Linda Burney (1957). Ama zuria eta aita aborigena zituen eta zurien landa-herri txiki batean jaio zen, Australian beltzak eta zuriak nahastea debekaturik zegoen garaian. Politikari eskaini dio bizitza eta bi aldiz egin du historia: 2003an, Hegoaldeko Gales Berriko Gobernuko lehen parlamentari aborigena izatea lortu zuenean, eta 2016an, Australiako Parlamentuko lehen emakume aborigen bihurtu zenean.

Kaxmirren borroka estalia

70 urte bete dira Indiako deskolonizazio prozesua burutu zela. Kaxmirreko biztanleentzat, ordea, data horrek beste zatiketa bat eragin zuen. Egun Pakistan, Txina eta Indiaren artan banatuta daude.


Amazoniako Ashaninkak kolonoei oldartu zaizkie, 1742ko guduak gogoan

Irail hasieran Biodiversidad en América Latina y el Caribe hedabideak titulatu zuen: “Ashaninka jendeak beren buruzagien kontrako heriotza mehatxuak salatu ditu”. Amazoniako indigenek oihanak eraistera doazkien konpainia eta kolonoekin dauzkaten liskarretako beste bat gehiago litzateke… ez balitz XXI. mendean erresistentzian diharduten ashaninkak direla duela 270 urte inbasore espainiarrei aurre egin eta geldiarazi zituzten haien odolekoak.


2017-07-07 | Iker Blas
Zergatik ez da Filipinetan gaztelera hitz egiten?

Espainiak 333 urtez (1565-1898 bitartean) Filipinak okupatu bazituen ere gaur egun filipinarrek ez dute gaztelera hitz egiten. Filipinar askoren izen-abizenak eta eguneroko hizketaldietan darabilten ehunka hitzen jatorria gazteleran egon arren hori filipinarren gehiengoarentzat oharkabean pasatzen den zerbait da.


Graça Samo, Emakumeen Mundu Martxako koordinatzailea
"Emakume guztiok matxinatu behar dugu, ez batzuk bakarrik"

Bada nazioarteko mugimendu bat, beren burua halakotzat jotzen duten herri guztiak onartzen dituena. Mugimendu bat, non maila berekoak baitira Quebec, Mozambike eta Kurdistan. Ibilian dabil gainera mugimendu hori, izenean bertan dakar: Emakumeen Mundu Martxa (EMM). Euskal Herrira etorri zen orain dela hilabete mugimenduaren nazioarteko idazkaritza koordinatzen duen Graça Samo, eta Bilgune Feministak maiatzaren 6an antolatu zituen topaketetan hitz egin genuen berarekin. Argi esan zigun:... [+]


Baketik gerrara, itzulpena medio

Etiopia, 1889. Tigray eta Amhara eskualdeak bereganatu ondoren, Menelik II.a Etiopiako enperadore izendatu zuten. Berehala neurri berritzaileak hartu zituen: esklabotza galarazi, derrigorrezko hezkuntza ezarri, burdinbidea eraikitzen hasi... Eta ez zuen ahaztu konkistetan Italiako Erresumaren laguntza izan zuela. Italiarrei Itsaso Gorriko kostaldea eman zien eta, hala, Eritrea izan zen Afrikako lehen kolonia italiarra. Gainera, 1889ko maiatzaren 2an enperadoreak eta Pietro Antonelli kondeak,... [+]


Widia Lariviere. Autoktonoa eta harro
"Kanada eta Quebeceko autoktonoon errealitateaz jakineza da nagusi"

Kolonizazio eta asimilazio basatiaren eraginez, Kanada eta Quebeceko herri autoktonoak krisi identitario sakonean direla deitoratzen du Widia Larivierek, aita quebectarra eta ama algonkindarra duen gazteak. Hala eta guztiz ere, azken urte hauetan harrotasun sentimendua berriro loratzen ari dela dio: “Egia da kolonizazioagatik eta arrazakeriagatik laidoztaturiko nortasunari bestela begiratzen hasi direla anitz”. Baikorki begiratzen dio etorkizunari Larivierek.


2016-10-28 | ARGIA
Gizarte mugimenduen formazio eta elkarlana, Hegoaren ikastaroen ardatz

Honduras, Kuba, Venezuela, Mozambike, Italia eta Euskal Herriko gizarte eragileek parte hartuko dute, besteren artean, Hegoa ikasketa institutuak Bilbon antolatu duen Gizarte mugimenduak eta burujabetze agendak ikastaroan.


2016-02-14 | Jabi Zabala
Jesus Ahedo. Arte galerista
"Gaur egun kolonialismoa askoz itogarriagoa da Afrikan"

Blues musikak eraman zuen Jesus Ahedo Afrikara, eta han ezagututako artearen lilurak Bilboko Kalao galeria sortzera. Oraintsu hamar urte bete ditu arte afrikar garaikidean berezitutako Euskal Herriko areto bakarrak. Arte afrikarra gutxietsita dagoela salatzen du Ahedok, aukera duenean. Hala ere, gutxiespen horri “esker”, kontinenteko lehen lerroko artistak ikus ditzakegu bertan, eta haien lanak askoz eskuragarriagoak zaizkigu.