ARGIA.eus

2021eko martxoaren 06a

Historia > Kolonialismoa

Karibeko emakume esklaboek elkarri ilekordak egiten zizkieten buruan, plantazio inguruetako ibilaldietan ikusitako erliebea gogoan hartuta; eta marrazki haien bidez, ugazaben susmorik piztu gabe, iheslarientzako mapa osatzen zuten.

Kolonialismoa kanaleko multimediak
Lumumbaren azken arrastoa

1961eko urtarrilaren 17an hil zuten Patrice Lumumba buruzagi antikolonialista eta azidotan desegin zuten bere gorputza. 60 urte geroago, geratzen den arrasto bakarra itzuli diote familiari, hortz bat. Hala, Lumumbak bere hilobia izango du.


Ikuspegi dekolonialetik ere salagarria da Black Friday izeneko kontsumo-orgia

Black Friday-rik ez litzateke bezperan ez balitz amerikarrek ospatzen duten Thanksgiving edo Esker Emate Egunik. Kapitalismoak bizirauteko ezinbestekoa duen muturreko kontsumoaren egun horri begiratzeaz gain, bezperakoari ere so egitea inportantea da. Ofizialki kolonoen eta amerindiarren arteko senidetasuna markatzeko unea baldin bada, errealitatean, bertako autoktonoen genozidioaren adibide historikoa dugu. Historia horren berri ematen dabiltza autoktonoak, Esker Emate Eguna 1970az geroztik... [+]


Dekolonialitatea. Mugimendu feministaren erronka
Nola askatu kolonialitatearen mataza, anti-arrazista den mugimendu feminista ehuntzeko?

Dekolonialitatea, anti-arrazakeria, ez dira bart mahaigaineratutako terminoak Euskal Herriko mugimendu feministaren baitan; kontrara, eta orriotako hizlariek ñabartzen dutenez, bada denbora kide migratu eta arrazializatuek interpelazioak egiteari eta praktika dekolonialen beharra azpimarratzeari ekin ziotela. Zentzu horretan egindako lanketaren ondorio gisa ulertu behar da iazko azaroan Durangon burutu ziren Euskal Herriko V. Jardunaldi Feministetan dekolonialitatearen gaiari mahai... [+]


2020-11-18 | Kanaldude.tv
Kolonizatua Euskal Herria?
MULTIMEDIA - solasaldia

Euskal Herriaren historia begiratzen denean sekula konpondu gabeko arazo baten aitzinean gaudela argi da, ziklikoki gerla eta gatazkez, okupazio eta oldartzez josia baita historia hori. “Euskal arazoa” deitua ez ote litzateke hobe “kolonizazio arazoa” deitzea? Kolonizatua ote da Euskal Herria? Galdera honen itzulian eztabaidatu dute Ane Ablanedok eta Eneko Bidegainek Baltsa Elkarteak antolatu hitzaldian Ziburun.


Haitzetan zizelkatutako kontaketa kontrajarriak

1941eko urriaren 31n, Mount Rushmore kolosala inauguratu zuten AEBetako Hego Dakotan, Black Hills mendien bihotzean. Washington, Jefferson, Roosvelt eta Lincoln presidenteak irudikatu zituen granitozko horma itzel batean, nazio baten sorrera eta garapenari gorazarre egin asmoz. Zazpi urte geroago, 20 kilometrora beste gogo bati erantzunez, Crazy Horse memoriala eraikitzeko lanei hasiera eman zieten, Thunderhead mendia aurrenekoz eztandaraziz. Erreserbetara indarrez mugiarazi arte, muino haien... [+]


2020-10-25 | Itxaro Borda
Colón

Urriaren 12an hispaniarrek jai dute. Baina herritar gero eta gehiagok besta-egun horren funtsa salatzen du, Ameriken “deskubritzea” baino, bostehun urte iraun duen lurralde ultramarinoen ustiaketa basatia baizik ez zela izan ondorioztatuz. Salatzaileen lehen lerroan, bistan dena, Mexiko, Peru edo Kolonbiako autoktonoak, hots gure haurride nahuatl, azteka eta mayak, besteak beste. Las Casasen eta Colónen berunezko tailuak kentzea xede dute, 1989tik hara Europa ekialdeko... [+]


Independentzia erreferenduma Kanaky herrian
Kanakek urriaren 4an ukanen dute burujabetza berreskuratzeko aukera

“Nahi ote duzu Kaledonia-Berria burujabetza osora heltzea eta independente bilakatzea?”. Galdera horri erantzun beharko diote erreferendum bidez urriko lehen igandean Frantziaren menpe segitzen duen Kaledonia-Berriko herritarrek. 1853an indarrez kolonizatuak izan ziren eta orduz geroztik, kolonia izatetik estatutu bereziko kolektibitate izatera pasa arren, Frantziaren barne izaten segitzen du Pazifikoko irla multzoak. Erreferendumaren oinarrian dagoen gatazka politikoari begira... [+]


Koronabirusaren arrasto koloniala

Fenomeno pandemiko bihurtu zaigun koronabirusaren gaitzak ez ditu pertsona eta herrialde guztiak berdin jotzen. Hasiera batean, agian inork pentsa izan zezakeen igualitarista zela, denei eragiten ziela berdin. Baina orain badakigu birusak badakiela diskriminatzen norberaren poltsikoaren, posizio sozialaren edo bizi den herrialdearen arabera. Hegoamerikako egoera ikusi besterik ez dago, eta zehazki Peru bizitzen ari direna, munduan heriotza-tasa handiena duen herrialdea bilakatu baita.