ARGIA.eus

2021eko maiatzaren 14a

Historia > Kolonialismoa

Kolonialismoa kanaleko multimediak
Ekuador, XXI. mendean ere kolonialismoaren atzaparretan

Apirilaren 11n egingo diren presidentetzarako hauteskundeen bigarren erronda dela-eta, behe mailako titularren bat eskainiko zaio Mendebaldeko albistegietan Ekuadorreko Errepublikari –azkenak 2019ko matxinadari eman zitzaizkion–. Hautagai batek ala besteak irabazi, markatuegiak datoz kartak oraingoan ere joko horretan. Azpiratutako gehiengoarentzat ez dago esperantzarako tarte handirik. 


2021-03-28 | Leire Regadas
Maitane Arri Escudero. Aktibista ekofeminista
"Hidrogenoa irtenbide biribila da Petronorren negozioarentzat eta irudiarentzat"

Ekologistak Martxan taldeko kidea da Maitane Arri Escudero (1977, Areeta). Euskal filologian lizentziatu eta itzultzaile lanetan urte luzez jardun ondoren, M15 mugimenduak aktibismo ekosozialerako grina piztu zion. Norbanakoen arduran baino, politikan, kudeaketa publikoan eta enpresa transnazionalen jardunean jartzen du fokua, ekologismoaren ikuspegi feminista ardatz gisa hartuz.


2021-03-26 | Axier Lopez
Txurruka militar mutrikuarrari kalea kenduko diote Mallorcako Palman

Mutrikuko udaletxearen aurrean estatua duen eta Euskal Herriko herri askotako espazio publikoan presente den Cosme Damian Txurruka militarrak kale bat gutxiago izango du aurrerantzean. Mallorcako Palmako udalak berea eta beste hamaika pertsonei frankismo garaian eskainitako kale izenak aldatuko ditu. Eztabaida piztu du eta militarraren defentsa Mutrikuraino heldu da.


Ramses II.aren bidaia Parisera

Le Bourget (Île-de-France), 1976ko irailaren 26a. Ramses II.a faraoiaren momia zeraman hegazkin militarrak lur hartu zuen.


Askatasuna txirikordatan

Karibeko emakume esklaboek elkarri ilekordak egiten zizkieten buruan, plantazio inguruetako ibilaldietan ikusitako erliebea gogoan hartuta; eta marrazki haien bidez, ugazaben susmorik piztu gabe, iheslarientzako mapa osatzen zuten.


2021-01-31 | Thierry Amougou
Larrialdi ekologikoa, Mendebaldean zentratutako kontakizuna

Thierry Amougou ekonomialaria Kamerunen sortu zen eta Belgikan Lovainako unibertsitate katolikoan ari da irakasle. L’Esprit du capitalisme ultime: démocratie, marché et développement en mode kit [Amaierako kapitalismoaren izpiritua: demokrazia, merkatua eta garapena kit moduan](2019) liburuaren idazlea, pentsamendu antikolonialistan erreferentzia klasikoetakoa den Centre Tricontinental erakundeak plazaratzen duen Alternatives Sud aldizkarian plazaratu du 2020an... [+]


2021-01-31 | Malcom Ferdinand
"Mendebaldeko ekologismoa zabaldu da iragan koloniala ahaztearen truke"

Malcolm Ferdinand politogo eta Ingurumen ingeniaria Martinika uhartean sortu zen eta Frantziako CNRS Ikerketa Zientifikoen Zentro Nazionalean ari da ikerlari. 2019an plazaratu du Ekologia dekoloniala: ekologia pentsatu Karibeetatik liburua, mundu frankofonoan oihartzun puska bat eduki duena. Ezaguna da ere bananondoei jaurtitzen zaien klordekona pestizidak herritarrei eragin dizkien kalteen salaketan egin duen lanagatik. Sébastien Malok elkarrizketatu du 2020ko Giza Eskubideen FIFDH zine... [+]


2021-01-31 | ARGIA
Ekologismoak larruazala zergatik dauka zuri?

Munduaren Hego eta Ekialdeko gizarte eta jendeek nola ikusten ote dute klimaren aldeko gure mobilizazioa, alegia, Europan eta Ipar Amerikan klimaren zoratzearen ondorioek kezkaturik zabaldu den beroaldi soziala? Nola interpretatu behar dugu Greta Thunbergek abiatutako protestak gazteen artean eragindako zirrara, oro har klima larrialdiaren inguruko mugimendua bezala, nagusiki Ipar aberatseko mugen barruan geratu izana? Zertan aldatu beharko lirateke krisi ekologikoaren inguruko argudioak mundu... [+]


Estatuak eraistea
Mendeku ezjakina ala zilegi den errebeldia?

Pertsonen salerosketan edo kolonizatutako herrien ondasunen arpilatzean nabarmendu zen "gure" historiako pertsonaia asko. "Aurkitzaile", "abenturazale", "hiri sortzaile" eta "enpresa-gizon" haien izenez eta gorputzez josia dugu Euskal Herriko espazio publikoa. Haien ondare ideologikoari gorazarre egin eta esklabotzari, kolonialismoari eta inperialismoari esker "Lehen Mundua" garela oroitarazten digute. Artikulu honen egile eta... [+]


Lumumbaren azken arrastoa

1961eko urtarrilaren 17an hil zuten Patrice Lumumba buruzagi antikolonialista eta azidotan desegin zuten bere gorputza. 60 urte geroago, geratzen den arrasto bakarra itzuli diote familiari, hortz bat. Hala, Lumumbak bere hilobia izango du.