ARGIA.eus

2023ko urtarrilaren 29a

Historia > 1936ko gerra

1936ko Gerran kartzela gisa erabili zen Tuterako San Frantzisko komentuaren eraikina Oroimen Historikoko Leku izendatzeko aukeraren aurrean, Rafael Moneok duela hogei urte egindako proiektua atera dute tiraderatik PSNk eta Navarra Sumak. Bitartean, Tuterako alde zaharreko bizilagunek “behin betiko” proposamen bat eskatu dute. 1936an ehunkadaka preso giltzapetu zituzten leku hartan eta erdia fusilatuak izan ziren.

1936ko gerra kanaleko multimediak
Pedro Asua galdakoztar milizianoaren desobiraketak bidea ireki du Jakan, beste 400 fusilatu aurkitzeko

1938an tribunal militar batek epaitu eta fusilatutako miliziano ezkertiarraren gorpuzkiak aurkitu ditu Jakako hilerrian Aranzadik. Galdakaoko eta Jakako udal eta elkarteek eta Asuaren senide batek egindako ikerlan eta elkarlanaren emaitza izan da aurkikuntza. Hainbat iturriren... [+]


Joxe Mari Muñoa. Katebegi bat katean
"Inoiz ez duzu ehuneko ehun lortuko zuk nahiko zenukeen hori"

Eusko Ikaskuntzako buru izan zen, Eusko Jaurlaritzako Lehendakariaren Kanpo Harremanetarako ordezkari, ingeniari, gerrako haurra ez izanagatik ere erbestean hazi eta bizia, Paris-Madril-Donostia bidea egina. Hizketan hasi eta Donostian lehen ikastola hura sortu zuen Migel... [+]


2022-09-26 | ARGIA
Luis Iriondo hil da 100 urterekin, Gernikako bonbardaketako azken lekukoetako bat

Astelehenean hil da, Gernikan, udaleko iturriek baieztatu dutenez. 14 urte zituen bere herria bonbardatu zutenean, eta aterpe batean babestu behar izan zuen. El chico de Guernica liburuan kontatu zuen bizitakoa.


Matrioxkak, gerrako neskatilak
MULTIMEDIA - dokumentala

Teresa, Alicia, Araceli eta Julia laurogeita hamar urteko lau emakume dira, itxuraz arruntak, deserrotzeak eta erbesteak markatutako bizitza bikainak ezkutatzen dituztenak: Espainiatik Errusiara eta, ondoren, Kubara joan ziren.

Bere kasa hazitako emakumeak dira, beraien... [+]


2022-09-19 | ARGIA
1936ko Gerran faxistek fusilatutakoak oroitu dituzte Usurbilen eta Maravillas Lamberto Deierrin

Usurbil 1936 elkarteak jaso dituen testigantzei esker jakin dute Espainiako Gerra Zibilean tropa faxistek lagun ugari hil eta hobiratu zituztela egungo N-634 errepide alboan, Irubiden.


Gerda Taro. Itzaletik argitara
Robert Caparen aurpegi ezezaguna

1937ko uztailaren 26a, El Escorial (Madril, Espainia). Goizaldea da, eta bezperan larri zaurituta eramandako emakume gazteak azken hatsa eman du El Goloso ospitale ingelesean. Historiara Espainiako 1936ko gerrako enfrentamendurik odoltsuenetakoa bezala pasako zen Bruneteko... [+]


2022-07-27 | Ahotsa.info
Desagerrarazikoen hezurren memoria: faxismoa zer den ahaztu ez daitezen
MULTIMEDIA - erreportajea

1936an fusilatutako hamar gorpuzki aurkitu dituzte Baternainen. Aranzadi zientzia elkarteak topatu ditu gorpuak. Nafarroako Gobernuak dio litekeena dela Ezkabatik eramandako presoen hilotzak izatea.


Lola Iturberen eskola

Bartzelona, 1902ko  abuztuaren 1a. Lola Iturbe Arizcuren anarkista eta feminista aitzindaria jaio zen. CNTko kidea eta Mujeres Libres erakundeko sortzaileetako bat, 1936ko Espainiako Gerra amaitzean Frantziara alde egin zuen eta han Erresistentzian parte hartu zuen. Franco... [+]


Andoni Iturrioz. Gure kulturaren mezenas
"Egiak eta euskal kulturak gidatu dute nire laguntza"

Artean iazko hazilean, Xilaba txapelketaren finala, Amets Arzalluz txapeldun. Hari txapela jartzen, berriz, Andoni Iturrioz, bertsozale eta laguntzaile fierra. Andoniren bidea, ordea, aitarenak markatua dator, Manuel Iturrioz. Borrokalari baten bizipenak (Alberdania, 2011)... [+]


Gerrako euskal haur bat berpiztu da Georgian

Tbilisi (Georgia), 1991. Martina Mintegui Bilbao hil zen, 65 urte zituela; senarrarekin, Guivi Goguichaishvili idazlearekin batera, hantxe dago ehortzita.