ARGIA.eus

2022ko irailaren 29a

Historia > Arkeologia

Himyar erresumak Arabiar Penintsulako hegoaldea kontrolatzen zuten VI. mendean, baina Axum erresumako etiopiarrek bereganatu zuten mende horretan izandako lehorte bortitz batek hango ureztatze sistema hankaz gora jarri zuenean. Egoera larri horretan, islamiarrek lur emankorrak konkistatu eta euren fedea zabaltzeko probestu zuten aukera hori.

Arkeologia kanaleko multimediak
Beijingeko jokoen ondorioa

Beijingeko neguko jokoetarako villa olinpikoa eraikitzen ari zirela, Jin dinastiako aztarnategi handi bat azaleratu zen.


Agoizko Zalurribar monasterioa
Arkeologia eta auzolana, herrigintzarako baliabide

Irati ibaiaren ertzean kokatuta dago Agoitz. 2.800 biztanle ingururekin, Nafarroako Pirinio aldeko eskualde zabal baten erdigunea osatzen du. Gainera, herri-mugimendu bizia ere badu, elkarlanean eta parte-hartzean trebatuta. Adibidez, pandemiako itxiera perimetral garaian Hidea... [+]


'Endeavour' aurkitu dute ala ez?

Berriki Australiako Itsas Museo Nazionalak (ANMM) jakinarazi du James Cook esploratzaileak Australia eta Zeelanda Berrira lehenengoz iristeko erabilitako itsasontzia aurkitu dutela.


Lastoekin edaten zuten duela 5.500 urte

1897an Nikolay Veselovsky arkeologo errusiarrak metro bat luze ziren metalezko hainbat hodi aurkitu zituen Maykop hirian, Kaukaso inguruan.


Antzinaroan ere Pirinioak ez ziren muga

Ibañetako lepoa, duela 2.000 urte inguru. Erromatarrek galtzada eraiki zuten, Pirinioak puntu horretatik igarotzeko. 2008an hasi zen Aranzadi Zientzia Elkartea antzinako iturriek aipatzen duten galtzadaren bila.


Zeltak, Alpeetatik Britainia Handira

York, Harvard eta Vienako unibertsitateetako genetisten arabera, Brontze Aroaren amaieran, duela 3.000 urte inguru iritsi ziren zelatak Britainiar irletara, eta ez beranduago, beste zenbait historialarik uste bezala.


Eszitiar jainko-jainkosak zilarretan

Errusiako Zientzia Akademiako arkeologoek Voronezh eskualdeko Devitsa V eszitiar nekropolian duela 1.700 urteko zilarrezko plaka bat aurkitu dute.


Mongoliar hiri galduaren bila

Alemaniar eta mongoliar arkeologo talde batek, eskaneatze magnetikoa eta topografikoa erabiliz Karakorum mongoliar inperioaren hiri zaharraren mapa egitea lortu du.


Heineken vs. Brasilgo ondarea

Brasilen, 11.000 urteko giza arrastoak aurkitu zituzten eremu batean lantegia eraikitzen ari da Heineken multinazional herbeheretarra, agintariek baimena eman eta gero, hango balio arkeologikoa kontuan eduki gabe. Eztabaida pil-pilean dago.


1.300 urteko eski parea

Norvegian K.o 750. urte inguruko eski parea topatu dute, klima aldaketaren ondorioz izotzak urtzerakoan agerian geratu den altxor arkeologikoa.