ARGIA.eus

2021eko urriaren 28a

Historia > Frankismoa

Espainiako gobernazio ministro izandakoa gizateriaren aurkako krimenengatik epaitu nahi du Argentinako justiziak. 1976ko martxoaren 3ko eta 1978ko Sanferminetako sarraskiengatik auzipetu du María Servini de Cubría epaileak, kereila argentinarraren barruan.

Frankismoa kanaleko multimediak
Irurita gotzainaren heriotzaren misterioa

Bartzelonako gotzain nafarraren heriotzaz agintari frankistek emandako errelatoa hankaz gora jarri du behin betiko Josep Maria Rafols historialariak La increible història del bisbe Irurita (Irurita gotzainaren historia harrigarria) liburuan.


2021-09-06 | Irutxuloko Hitza
Duela 42 urte Espainiako Poliziak hil zuen Iñaki Kijera gogoratu dute Donostian

42 urte bete dira Espainiako Poliziak Iñaki Kijera Antiguako gaztea hil zuenetik, eta haren omenezko lore eskaintza egin dute gaur Miramarreko monolitoan. Hainbat herritar bildu dira monolitoaren aurrean, eta Kijeraren omenezko aurresku bat dantzatu eta lore eskaintza egin diote.


Juan Mari Zulaika. Zamorako preso ohi, memoriaren eragile
“Argaia gotzainak gure torturen argazkiak ‘galdu’ zituen”

Urduria da Juan Mari Zulaika, eta urduri jardun du bizian. Fraide frantziskotar izana, apaiz langile, Zamorako preso, ETAko kide, auzo elkarteko partaide, militante eta ekintzaile… Apaiz kartzela film erakutsi berriak harekin hitz egiteko atea ireki digu.


3.000 nafarrek pairatu zuten frankismoaren ondasunen lapurreta

Memoriaren Institutuak Nafarroan frankismoaren errepresio ekonomikoa pairaturiko pertsonen errolda aurkeztu du. Errolda horrek Erantzukizun Politikoen Auzitegiak 1936tik 1966ra espedientaturiko 1.086 pertsonaren datuak biltzen ditu.


Francoren 'Azor' itsasontziak bost pertsona hil zituen Donostian duela 64 urte

1957ko abuztuaren 19an, diktadorearen itsasontziak Santa Klara uhartetik zetorren bidaiarientzako ontzi batekin talka egin zuen. Bost pertsona ito ziren, baina prentsa frankistak gertatua ezkutatu zuen. Bi gorpu itsaso hondoan utzi zituzten hainbat egunez; gero, izenik gabeko hobietan sartu zituzten familiei ezer esan gabe.


1938an Ezkabatik ihes egindako Emiliano Miguel Portugalen gorpuzkiak identifikatu ditu Memoriaren Institutuak

21 urteko Dueñaseko (Palentzia) bizilaguna zen eta Larrasoañan (Esteribar) hil zuten, ihesi zihoala. Gertakarien lekuko izan zen neskato baten testigantzari esker aurkitu ahal izan zuten hobia 2018an.


Francisco Sagarzazu Sagarzazu Hondarribiko alkatearen familiaren "dohaintzak" eztabaida piztu du

Sagarzazu Sagarzazuren hainbat dokumentu eta objektu udalarenak direla azaleratu zuen Abotsanitzek; «dohaintza» edo «itzulpena» ote den mahaigaineratu zuen udal taldeak.


Indusketa lanak egin dituzte Adunako hilerrian

1936ko urrian bide bazterrean tiroa emanda azaldu eta hilerrian lur emandako gorpu baten bila aritu dira Aranzadi Zientzia Elkarteko kideak herriko hilerrian. Saseta defentsa sistema ikertzeko lanketaren barruan kokatu dute indusketa.Adunako hezurtegitik ateratako hezurrak


2021-08-04 | Euskal Irratiak
Memoria historikoaren bulegoa aurkeztu dute Irunen

Oraindik, ez dago zabalik, baina irailaren 13tik aurrera, erabili ahal izango da.


2021-07-30 | Iban Gonzalez
Ama, nora goaz?
MULTIMEDIA - dokumentala

80 urtez isilpean mantendu den historia azalarazi nahi du Ama, nora goaz? dokumentalak. Emakume anonimoak ditu protagonista, eta agian horixe da isiltasun horren arrazoia.

1936ko udazkenean hasi zen guztia, frankistek Gipuzkoa bereganatu eta berehala. Gipuzkoako herrietan bando errepublikarreko herritarren kontrako neurriak hartu zituzten, eta Errepublikaren alde frontean borrokan ari ziren gizonen emazteak biktima zuzenak izan ziren. Senarrak frontetik itzuli ezean, Gipuzkoatik kanporatuko... [+]