ARGIA.eus

2021eko uztailaren 27a

Historia > II. Mundu Gerra

2021-07-13 | ARGIA

Uztailaren 10ean Hanburgon hil da Esther Bejarano, 96 urteko rap abeslari antifaxista. Auschwitz-etik bizirik irtetea lortutako judutarrak, bizitza eman zuen arrazakeriaren, eskuin muturraren eta antisemitismoaren aurkako lanean eta Palestinako herriaren eskubideak ere defendatu zituen.

II. Mundu Gerra kanaleko multimediak
Companys Kataluniako presidentea oroituko dute Irungo Avenida zubian

Larunbatean ekitaldia egingo du Kepa Ordoki Memoria Historikoa Bidasoan elkarteak, naziek duela 80 urte politikari errepublikarra frankisten esku utzi zuten toki berean. 1940ko urriaren 15ean fusilatu zuten Companys Montjuic-en. 


Churchill arrazista zen

Bengala (India), 1943. Urte hartako arroz uzta ez zen txarra izan, eta elikagai soberakinak zeuden probintzian nahiz Indiako gainerako lurraldeetan. Eta, hala ere, goseteak 2 eta 4 milioi pertsona artean hil zituen britainiar koloniaren probintzian.


Dinamo operazioaren orbana

Dunkerque (Frantzia), 1940ko maiatzaren 26a. Dinamo operazioa abiatu zen ofizialki gaueko 23:30ean, hondartzetan zai zeuden milaka eta milaka soldadu aliatu itsasoz ebakuatzen hasi zirenean.


Ikusmenerako, azenarioak ala radarrak?

Londres, 1940ko irailaren 7a. Luftwaffe aireko indar alemaniarrak hiria eraso zuen eta, hala, Blitz delakoa abiatu zen, Bigarren Mundu Gerran alemaniarrek Britainia Handiko helburu zibilen aurka egindako aireko eraso sorta. Hiriburua jarraian 57 gauez bonbardatu zuen Luftwaffek.


75 urte askatu zutela
Mauthausen, euskal deportatuen hiltegia

75 urte dira Austriako Mauthausen kontzentrazio esparrua askatu zutela. Bigarren Mundu Gerran zeregin beldurgarria izan zuen: presoa akitu arte hiltzea. Euskal herritar gehien bildu zuen nazien esparrua izan zen eta hara joandako hirutik bakarrak baizik ez zuen bizirik ateratzea lortu: Marcelino Bilbao izan zen horietako bat.  Hau da zoritxarreko historia baten ahazturiko kapitulua, euskal deportazioarena.


2020-05-09 | ARGIA
Errusiak nazien gaineko garaipenaren 75. urteurren ospakizunak laburtuko ditu

Errusiak larunbat honetan, maiatzak 9, ospatzen du Armada Sobietarrak Alemania naziari gerra irabazi zioneko 75. urteurrena, baina koronabirus izurriaren hedatzeak behartu du ospakizunak murriztera.


75 urte askatu zutela
Mauthausen, euskal deportatuen hiltegia

75 urte dira Austriako Mauthausen kontzentrazio esparrua askatu zutela. Bigarren Mundu Gerran zeregin beldurgarria izan zuen: presoa akitu arte hiltzea. Euskal herritar gehien bildu zuen nazien esparrua izan zen eta hara joandako hirutik bakarrak baizik ez zuen bizirik ateratzea lortu: Marcelino Bilbao izan zen horietako bat.  Hau da zoritxarreko historia baten ahazturiko kapitulua, euskal deportazioarena.


Nazien kontzentrazio esparruetara 600 euskal deportatu baino gehiago eraman zituzten

75 urte beteko dira asteartean, Mauthausen askatu zutela. Eusko Jaurlaritzak ikerketa bat plazaratu du naziek gutxienez 253 euskal herritar deportatu zituztela esanez. Zerrenda horri, baina, Iparraldeko euskaldunen izen ugari falta zaizkio, eta ARGIAk egindako kontaketaren arabera 600 baino gehiago lirateke egiaz euskal deportatuak.


Mauthausengo deportatuen sarraskian erregimen frankistak izandako inplikazioa erakutsi du dokumental batek

Erbestean zeuden errepublikarrak nazien esku utzi zituen Francoren gobernuak eta gehienek kontzentrazio esparru hartan amaitu zuten. Los últimos españoles de Mauthausen dokumentalak bi erregimen faxisten arteko lotura eta deportatuen bizipenak jasotzen ditu. Bihar beteko dira 75 urte tropa aliatuek Mauthausen askatu zutela.


Zergatik gripe espainiarra?

Lehenengo Mundu Gerran Espainia neutral izan zen eta horrek prentsari askatasun handiagoa eman zion birusaz hitz egiteko, gatazkan lerratuta zeuden herrialdeetan baino. Hala izan zuten nazioartean birus zitala Europa osoan eragiten ari zen hondamendiaren berri.