ARGIA.eus

2021eko uztailaren 29a

Historia > Amerikaren konkista

Guanahani uhartea (Bahamak), 1492. Kolonen espedizioak "Mundu Berria" lehenengoz zapaldu zuenean, gero Amerika esango zitzaion kontinentean 60 milioi pertsona bizi ziren, gutxi gorabehera. Handik ehun urtera sei milioi ingurukoa zen biztanleria.

Amerikaren konkista kanaleko multimediak
Koronabirusaren arrasto koloniala

Fenomeno pandemiko bihurtu zaigun koronabirusaren gaitzak ez ditu pertsona eta herrialde guztiak berdin jotzen. Hasiera batean, agian inork pentsa izan zezakeen igualitarista zela, denei eragiten ziela berdin. Baina orain badakigu birusak badakiela diskriminatzen norberaren poltsikoaren, posizio sozialaren edo bizi den herrialdearen arabera. Hegoamerikako egoera ikusi besterik ez dago, eta zehazki Peru bizitzen ari direna, munduan heriotza-tasa handiena duen herrialdea bilakatu baita.


2020-09-18 | Axier Lopez
Kolonbiako misakek Belalcázar espainiar konkistatzailearen estatuari burua moztu diote, "torturatzaile eta genozidagatik"
Espainiar konkistatzaileen oldarra biziraun zuten Kolonbiako jatorrizko herrietako bat dira Misakak. Baina ez dute ahaztu haien egungo egoeraren jatorria non den, eta horregatik, herri epaiketa egin diote Popayan hirian Sebastián de Belalcázar konkistatzaileari. Epaia: genozidioa, bortxaketak, arpilatzea eta lurrak ebasteagatik haren omenezko estatua eraitsi eta burua moztea. Esan eta egin.

Euskal produktu ez hain gureen historia

Euskal Herrian bertakotzat dugun baratzegintza eredua produktu historiko modernoa da guztiz. Oraintxe landatuak izango dituzten Ezpeletako, Ibarrako eta Gernikako piperrak; Tolosako babarrunak; Arabako patata; edo Duzunaritzeko arto gorria; guztiak dira 1492tik Amerikako jatorrizko herriak arpilatzearen emaitza, globalizazioaren lehen ondorioa agian.


2019-10-09 | ARGIA
Urriaren 12an
Bertso ibilaldi historikoa, iragana ezagutu eta orainaren jabe egiteko

Donostian urriaren 12an ospatuko dugun ARGIAren Mendeurren Egunean ibilaldia egingo dugu eguerdiko 12:00etan Alde Zaharrean barrena, azalpen historiko eta bertso artean.


2019-08-22 | ARGIA
Genozidio aurreko munduko mapa interaktibo batek herri indigenen lurralde eta hizkuntzak agerian utzi ditu

Amerikako eta Ozeaniako herri indigena ugariren eremuak zein diren adierazten ditu mapak. Europarrek eragindako genozidioaren aurreko lurralde eta hizkuntzak zein ziren ikus daiteke bertan.


Basazabal eta historia

Urtarrilean ireki zuten Azpeitiko Zurbano-Basazabal jauregia zaharberrituta. Txukundu dute kanpo eta barru, eta erabilgarri jarri ere bai hainbeste urtez itxita egon ondoren. Turismo bulegoa bertan da, erabilera anitzeko hainbat gela martxa bizian hasita daude, eta beste zenbait ekimen ere (dela ezkontza, dela bestelako) hor egiten dira.


2019-06-20 | ARGIA
Kataluniako Gobernuak barkamena eskatu du Mexikoko konkistagatik

Hilketengatik eta kolonizazioaren ondorioengatik barkamena eskatu du Kataluniako Gobernuko Kanpo Harremanetarako Kontseilari Alfred Boschek, Mexikon Herri Indigenen Institutu Nazionalarekin batzartzean. Institutuko ordezkariek adierazpena eskertu eta Kataluniako autodeterminazio eskubidea babestu dute.


2018-12-14 | Axier Lopez
"Elkanoren balentria ikaragarria" ezagutzera eman nahi duen fundazio publikoa aurkeztu dute

Ostegunean aurkeztu dute Donostiako San Telmo museoan Elkano Fundazioa, “Elkano: Euskadi around the world, again" lelopean. Juan Sebastian Elkanoren mundu biraren 500. urteurrenaren harira egingo diren ekimen eta ospakizunak kudeatzea izango du helburu. Horretarako Eusko Jaurlaritza, Gipuzkoako Aldundia, Urola Kostako Elkartea eta Getariako Udalaren sustengo politiko eta ekonomikoa jaso du Fundazioak.


2018-12-09 | Santi Leoné
GAIZKI ERRANKA
Lau indiar eta desinfektatzaile pixka bat

Duela ez hainbertze, Espainiako telebistaz telebista ibili zen, nazionalismo katalanaren oinarri ahulak agerian uzten. Hala iragartzen zuten: “Josep Borrellek bi minutuan desegiten ditu independentismoaren argudioak”. Edo beharbada minutu batean zen: zenbaki horrekin adierazi nahi izaten zen lana erraza zela, eta, eraitsi beharreko argudioak, munta gutikoak.