ARGIA.eus

2020ko ekainaren 02a

Historia > Amerikaren konkista

Euskal Herrian bertakotzat dugun baratzegintza eredua produktu historiko modernoa da guztiz. Oraintxe landatuak izango dituzten Ezpeletako, Ibarrako eta Gernikako piperrak; Tolosako babarrunak; Arabako patata; edo Duzunaritzeko arto gorria; guztiak dira 1492tik Amerikako jatorrizko herriak arpilatzearen emaitza, globalizazioaren lehen ondorioa agian.

Eduki hauek interesatzen zaizkizu? Kanal honen RSS jariora harpidetu zaitezke.

Amerikaren konkista
Sakonean
2018-12-14 | Axier Lopez
"Elkanoren balentria ikaragarria" ezagutzera eman nahi duen fundazio publikoa aurkeztu dute

Ostegunean aurkeztu dute Donostiako San Telmo museoan Elkano Fundazioa, “Elkano: Euskadi around the world, again" lelopean. Juan Sebastian Elkanoren mundu biraren 500. urteurrenaren harira egingo diren ekimen eta ospakizunak kudeatzea izango du helburu. Horretarako Eusko Jaurlaritza, Gipuzkoako Aldundia, Urola Kostako Elkartea eta Getariako Udalaren sustengo politiko eta ekonomikoa jaso du Fundazioak.


2018-12-09 | Santi LeonÚ
GAIZKI ERRANKA
Lau indiar eta desinfektatzaile pixka bat

Duela ez hainbertze, Espainiako telebistaz telebista ibili zen, nazionalismo katalanaren oinarri ahulak agerian uzten. Hala iragartzen zuten: “Josep Borrellek bi minutuan desegiten ditu independentismoaren argudioak”. Edo beharbada minutu batean zen: zenbaki horrekin adierazi nahi izaten zen lana erraza zela, eta, eraitsi beharreko argudioak, munta gutikoak.


2018-08-24 | Info 7 irratia
"Euskalduna izanagatik ere, Elkano munduan zehar egin ziren sarraskien parte izan zen"

Lekeition dago egunotan Elkanoren Nao Victoriaren erreplika, baina guztiek ez dute begi onez ikusi bere lehorreratzea. Herritar talde batek protesta egin zuen asteartean barkuaren alboan “kolonialistei” omenaldirik ez zaiela egin behar aldarrikatzeko. Protesta horren zergatiaz gehiago jakiteko Gaizka Likona lekeitiarra elkarrizketatu dugu gaur, Karelean.


2018-08-16 | Axier Lopez
Elkanoren Nao Victoria itsasontzi-museoa ez dela ongi etorria salatuko dute Lekeition

Espainiako Fundación Nao Victoriak kudeatzen duen itsasontzi-museoa abuztuaren 21etik 26ra Lekeition izango da. Bere etorrerarekin bat herritar talde batek "txarto-etorria" antolatu du "inperialismo espainiarraren mertzenarioei, omenaldirik ez!" lelopean.


2018-08-03 | Axier Lopez
Getariara heldu da Espainiako Inperioaren krimenak zuritzen dituen Nao Victoria itsasontzi-museoa

Abuztuaren 7an ospatuko dute Getarian "Elkanoren lehorreratzea" eta data horrekin lotuta Espainiako Fundación Nao Victoriak kudeatzen duen itsasontzi-museoa ostegunean porturatu da Gipuzkoako herrira. Museoaren helburua da "Espainiako itsas-historiaren berri" ematea, "Europa, Amerika eta Asia elkarlotzen" egindakoak oinarri hartuta.


Zer minek hil zuen Higuemota?

Hispaniola, 1522. Guarocuya kazikea eta haren emazte Mencia de Guevarak konkistatzaileen aurka altxa ziren eta 11 urtez borrokan aritu ondoren bertakoen eta konkistatzaileen arteko lehen hitzarmena sinatzea lortu zuten. Menciak aita Hernando de Guevara euskal itsasgizona zuen, Kolonen lehen espediziotan uhartera iritsitakoa; ama, berriz, Higuemota printzesa, Jaraguako Anacaona buruzagiaren alaba.


Kolonen estatua desterratua
Ez nazazu deskubritu, deskubrituko naiz ni bakarrik

Kaliforniako San Jose hirian Kristobal Kolonen estatua bat desterratu dute, hango udalak hala erabakita.


RTVEko presidentea: "Espainiak ez zuen Amerika kolonizatu, zibilizatu baizik"

“Espainia ez zen inoiz kolonizatzailea izan, ebanjelizatzailea eta zibilizatzailea izan zen”.  José Antonio Sánchez RTVE korporazioaren buruak bota ditu aurreko hitzak, non eta Madrilgo Amerikako Etxean emandako hitzaldian.


Buffalo Bill-en kontraesanak

Iowa (AEB), 1846ko otsailaren 26a. William Frederick Cody esploratzaile eta ehiztaria, Buffalo Bill ezizenez ezaguna, jaio zen. 14 urte besterik ez zituela, Pony Express mezularitza enpresa sortu berrian hasi omen zen lanean, eta zaldizko eta ehiztari trebe bihurtu zen. Sezesio Gerran parte hartu zuen, Batasunaren aldean. Eta gerra amaitutakoan Far West-a (mendebalde urruna) esploratzeari ekin zion berriro, Kansas Pacific Railroad trenbide enpresarentzat. Curriculum horrek heroi eta mito... [+]


Espainiarren eta euskaldunen arteko gerra

Potosi (egungo Bolivia), 1622ko ekainaren 8a. Garai hartan Peruko Erregeorderriaren parte zen hirian, Juan Urbieta euskalduna hil zuten, eta bikuinen eta euskaldunen arteko gerra piztu zen. Bikuinak espainiarrak ziren, nagusiki gaztelarrak, andaluziarrak eta extremadurarrak; animalia horren ilez egindako txanoak eraman ohi zituztelako esaten zieten horrela.