ARGIA.eus

2020ko abuztuaren 03a

Historia > Denboraren makina

Jordaniako Kharaysin aztarnategian suharriz egindako dozenaka giza iruditxo topatu dituzte, duela 9.000 eta 10.000 urte ingurukoak, Juan José Ibañez buru duen Espainiako CSIC ikerketa agentziako arkeologo taldeak Antiquity aldizkarian jaso duenez.

Eduki hauek interesatzen zaizkizu? Kanal honen RSS jariora harpidetu zaitezke.

Denboraren makina
Urak soildu zuen Tikal

Tikal hiri maia (egungo Guatemala) duela 2.300 urte inguru sortu zen, IX. mendean lortu zuen loraldia, 70.000 biztanle ingurura iritsita, eta hurrengo mendean abandonatuta utzi zuten.


Emakumeak historian
Nitokris existitu zen?

Egipto, K.a 2162 edo 2191. Nitokris faraoiaren bi urteko erregealdia amaitu zen eta, hala, VI. dinastia amaitu eta Egiptoko lehen tarteko aroa hasi zen.


Zerua, burdina eta uteroa

Hiru kontzeptuok aztertu eta antzinako egiptoarren sinesmenekin lotu ditu Brown unibertsitateko (AEB) Victoria Almansa Villatoro egiptologoak (Journal of Egyptian Archaeology).


Txinatar jatetxeak ia mila urte zabalik

Txina, XI. mende amaiera. Kaifeng, Song dinastiaren garaian Txina iparraldeko hiriburua, goren aldian zegoen. Merkataritza eta industria gune garrantzitsua zen eta 600.000 edo 700.000 biztanle inguru zituen; une horretan munduko hiririk populatuena izango zen ziur aski.


2 cm-ko eta 13.000 urteko txoritxoa

Gizakiak egindako hiru dimentsiotako artelanik zaharrena 2007an Alemanian aurkitutako ia 4 cm-ko mamut baten eskulturatxoa da.


Potemkin, fikzio eta errealitatearen artean

Krimeako konkista zuzendu zuen militarrak, Ukrainako gobernadore Grigori Potemkinek (1739-1791) Katalina II.a erreginari aurkeztu zizkion herri idilikoak faltsuak omen ziren. Hortik dator “Potemkin herria” esamoldea.


Wilsonen arkua ala Herodesena?

Wilsonen arkua Erosten harresirako sarbide nagusietakoa da eta  Jerusalemeko paisaiaren parte izan da mende luzez. Baina zenbat mendez


Churchill arrazista zen

Bengala (India), 1943. Urte hartako arroz uzta ez zen txarra izan, eta elikagai soberakinak zeuden probintzian nahiz Indiako gainerako lurraldeetan. Eta, hala ere, goseteak 2 eta 4 milioi pertsona artean hil zituen britainiar koloniaren probintzian.


Hebrearrek ere kalamua erretzen zuten

1963an Tel Arad aztarnategian (Israel) duela 2.700 urteko bi aldare aurkitu zituzten, bata bestearen ondoan.


Epidemien aurkako hirigintza

Bartzelona, 1860. Hiriko harresi zaharrak bota eta sei urtera, Ildefons Cerdá (1815-1876) ingeniariak zabalgunea eraikitzeko plana prestatu zuen.