Egin ARGIAkoa

Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia

osteguna 2026ko urtarrilaren 22an

Historia > Efemerideen kanala

Mozambikek independentzia aldarrikatu zuen Portugaldik

Duela

51

urte

1975eko ekainaren 25ean,

Mozambikek independentzia aldarrikatu zuen Portugaldik. Hamaika urte igaroak ziren FRELIMO askapen fronteak botere kolonialaren aurkako borroka armatua abiatu zuenetik. Portugaleko 1974ko Krabelinen Iraultzak kolonia portugaldarrak askatzen lagundu zuen. Independentziak, ordea, gerra zibila ekarri zuen gobernuan zen FRELIMO eta inguruko herrialdeetako gobernu zuri supremazistek bultzatutako RENAMOren artean. Portugalek XV. mendearen amaieran kolonizatu zituen Mozambike eta Angola.

Iturria:

Alice Dinerman, Revolution, Counter-Revolution and Revisionism in Postcolonial Africa. The case of Mozambique, 1975-1994 (Routledge).

Egun hau historian

1635Lurra eguzkiaren inguruan mugitzen zela zioen teoriari uko egitera behartu zuen Galileo Galilei Eliza katolikoak

1876Lakota, Cheyenne eta Arapahoe herriek AEBetako armada garaitu zuten Montanan

1937‘Lauaxeta’ fusilatu zuten frankistek

1978Ortzadarraren bandera lehen aldiz erabili zuten LGTB kolektiboaren sinbolo gisa

1982Iruñeko LGTB Harrotasunaren Nazioarteko Eguneko lehen manifestazioa egin zuten

1990Irunberriko arroilan Guardia Zibilak bi etakide exekutatu eta beste bat larri zauritu zuen, froga nagusien arabera

Azoka

Urte hau historian: < >

Berrienetik Zaharrenetik

1975-01-07

Itxialdia hasi zuten Potasas de Navarrako meatzariek

1975-01-16

Debako Udalak estazio meteorologikoa eraikitzeko baimena ukatu zion Iberduerori

1975-01-17

Abortua despenalizatu zuten Ipar Euskal Herrian

1975-01-20

Victor Manuel Perez Elexpe hil zuen Guardia Zibilak Portugaleten

1975-03-06

Gerra kontseilua egin zuten Logroñon, hamabost euskal herritarren aurka

1975-03-21

Alfredo Valcarcel hil zen Espainiako Poliziaren torturen ondorioz

1975-03-29

José Díaz Linares polizia torturatzailea hil zuen ETA pm-k Donostian

1975-04-12

Joséphine Baker hil zen Parisen, munduko lehen super-izar beltza

1975-04-13

Libanon eskuin muturrak palestinarren autobus bati eraso egin eta Libanoko Gerra Zibila hasi zen

1975-04-22

Txikia mendekatu zuen ETA pm-k Getxon Morán polizia hilda

1975-04-24

Mikel Gardoki ETA pm-ko kidea hil zuen Astigarragan Espainiako Poliziak segada batean

1975-04-29

AEBek Vietnamgo bere enbaxada ebakuatu behar izan zuten, gerra galdu berritan

1975-05-14

Lau hildako Gernikan Guardia Zibilak ETAko bi kide gordeta zeuden etxearen aurka eginiko segadan

1975-05-24

Guardia Zibilak Koldo Arriola gaztea hil zuen Ondarroako kuartelean

1975-05-27

Bi turista alemaniarren autoa tirokatu zuen Donostian Espainiako Poliziak

1975-06-05

Gabriel Aresti hil zen, euskarazko poesia eta gai sozialak lotu zituen idazle aitzindaria

1975-06-06

Banku lapurreta bateko enfrentamenduan ETA pm-k polizia bat hil zuen Bartzelonan eta Txiki-ri egotzi zioten

1975-06-11

Angel Otaegi eta Jose Antonio Garmendia Tupa etakideen aldeko mobilizazio handiak Hego Euskal Herrian, gerra-kontseiluaren harira

1975-06-13

Gazte frantziar batek bere buruari su eman zion Euskal Herriaren egoera salatzeko

1975-06-16

Kalez jantzitako guardia zibilek Alfredo San Sebastian plentziarra hil zuten Mungian

1975-06-25

Mozambikek independentzia aldarrikatu zuen Portugaldik

1975-07-17

Johañe Pitrau hil zen, laborari menditarrak esnarazi zituen lider zuberotarra

1975-07-26

Salbuespen egoera altxa zuten, hiru hilabetean 2.000 lagun inguru atxilotu, gehienak torturatu, eta Poliziak sei pertsona hil ostean

1975-07-28

Eskuin muturrak hainbat lehergailu zartarazi zituen Zornotzan, jaien amaieran

1975-07-30

Poliziak Josu Mujika ETA pm-ko kidea hil zuen Madrilen

1975-08-04

Gatazka izan zen Espainiako eta Frantziako polizien artean mugan

1975-08-15

Polizia frankistak Hungariako atletismo taldearen autobusa tirokatu zuen Donostian

1975-08-28

Gerra kontseilua egin zuten Jose Antonio Garmendia Tupa eta Angel Otaegiren aurka Burgosen

1975-08-31

Jesus Mari Garcia hil zuen poliziak Donostian Garmendia eta Otaegiren heriotz zigorren aurkako protestan

1975-09-11

Euskal Herrian greba orokorra egin zuten heriotzara zigortutako ETAko militanteen askatasuna eskatzeko

1975-09-19

Heriotzara zigortu zuten Jon Paredes Manot 'Txiki' gerra kontseiluan

1975-09-24

Gerra kontseiluetan heriotzara zigortutako etakide eta espainiar militanteen aldeko protestak egin zituzten Donibane Lohizunen eta Parisen

1975-09-26

Europan protesta ugari etakide eta espainiar militanteei ezarritako heriotza zigorren aurka

1975-09-27

Txiki eta Otaegi ETAko kideak exekutatu zituen erregimen frankistak, FRAPeko hiru militanterekin batera

1975-09-28

Santanderko Racing futbol taldeko bi jokalari besoko beltzarekin atera ziren, Frankismoak bezperan exekutatutakoen omenez

1975-09-29

Lehen greba eguna egin zuten Hego Euskal Herrian, bi egun lehenagoko fusilaketen aurka

1975-09-30

Bigarren greba eguna Hego Euskal Herrian, Txiki eta Otaegiren fusilatzeen aurka

1975-10-03

Guardia Zibilak Kepa Josu Etxandi hil zuen, 38 urteko zurgin luzaidearra

1975-10-05

Elkartasun martxa feminista antolatu zuten Hendaia eta Behobia artean, irailaren 27ko exekuzioak salatzeko

1975-10-08

Juan Paredes Manot Nazioarteko Brigada izeneko taldeak Parisko Espainiako enbaxadako agregatu militarraren aurkako atentatua egin zuen

1975-10-18

Manuel López Treviño torturatzailea eta Zarauzko Guardia Zibilaren burua hil zuen ETA pm-k

1975-10-21

Javier Larrauri zauritu zuen Guardia Zibilak Legorretan Lan egiten zuen gasolindegian metrailatuta

1975-10-24

Islandiako emakumeen grebak herrialdea gerarazi zuten

1975-10-30

Franco diktadorea osasun egoera larrian ospitaleratu zuten

1975-11-04

Ultraeskuindarrek Jon Paredes Manot Txiki-ren familiari eraso egin zioten Zarautzen

1975-11-05

Carlota operazioa hasi zuen Kubak, Angolara laguntza militarra bidaltzeko

1975-11-06

Mendebaldeko Sahara okupatzeko martxa abiatu zuten ehunka milaka marokoarrek

1975-11-11

Angolak independentzia lortu zuen azkenean Portugalengandik

1975-11-20

Franco diktadorea hil zela jakinarazi zuten

1975-11-22

Juan Carlos Borboikoa izendatu zuten errege Espainiako Gorte frankistek

1975-11-25

Angel Esparza dimarra hil zuen Guardia Zibilak, Franco hil osteko lehenengoa

1975-11-25

Kondor Plana sinatu zuten sekretupean Hego Amerikako hainbat herrialdek, ezkerreko mugimenduak jazartzeko

1975-12-01

Donostiako Herri Ametsa ikastolari eraso egin zioten eskuin muturreko kideek

1975-12-02

Koldo Lopez de Gereñu etakidea hil zuen Guardia Zibilak Beasainen

1975-12-28

Bartzelonako Camp Nou futbol zelaia debekatutako Kataluniako banderaz josi zuten zaleek

Hilabete honetako urteurrenak:
Borobilak bakarrik |
Berrienetik Zaharrenetik

Duela

10

urte

2016-06-16

Felipe VI.a Espainiako erregeari ongietorria ematen zioten afixak agertu ziren Donostiako markesinetan

Duela

10

urte

2016-06-11

Zumaian lehen murala margotu zuen Kalea Guztiona Da ekimenak

Duela

10

urte

2016-06-03

Muhammad Ali boxeolaria hil zen

Duela

15

urte

2011-06-21

Dozenaka lagunek Aurore Martin Batasunako kidearen atxiloketa eragotzi zuten Baionan

Duela

20

urte

2006-06-17

Hogei bat antimilitarista Bilboko Gobernu Militarrera joan ziren, “armadaren aurka partida jokatzera”

Duela

25

urte

2001-06-14

Unibertsitatera sartzeko hautaprobari intsumitu zitzaizkion bi ikasle Bizkaian eta Gipuzkoan

Duela

25

urte

2001-06-06

Konpresak bidali zizkieten erakundeei, hauek doan behar zutela aldarrikatzeko

Duela

30

urte

1996-06-29

Libian presondegi bateko 1.200 preso hil zituzten

Duela

30

urte

1996-06-28

EHZ musika jaialdiaren lehen edizioa hasi zen Arrosan, Nafarroa Beherean

Duela

35

urte

1991-06-28

Greenpeace-ren bi zodiac zulatu zituen Santurtzin Espainiako armadak

Duela

35

urte

1991-06-14

Suitzan egindako greba feministan 500.000 emakume atera ziren kalera

Duela

40

urte

1986-06-10

Joseba Asensio etakidearen hilkutxa zeramaten lagunen aurka gogor kargatu zuen Espainiako Poliziak Bilbon

Duela

40

urte

1986-06-07

Istiluak izan ziren Madrilgo Malasaña auzoan, Kortatuk jo behar zuen kontzertua bertan behera utzi zutelako

Duela

45

urte

1981-06-19

Kepa Crespo preso komunista bizkaitarra hil zen gose greban hiru hilabete egin ostean

Duela

45

urte

1981-06-09

Lemoizen nuklearren kontrako ikur erraldoia ipini zuten zentralaren erreaktore baten kupulan

Duela

50

urte

1976-06-27

Palestinar talde batek Air France hegazkin bat bahitu zuen 248 bidaiari israeldarrekin

Duela

50

urte

1976-06-18

Etxarri Aranatzen bost lagun hil ziren Espainiako militarrek mendian utzitako lehergailu batek eztanda eginda

Duela

50

urte

1976-06-16

Sowetoko altxamendua hasi zen Hegoafrikan

Duela

50

urte

1976-06-12

Alberto Soliño Mazas pasaitarra hil zuen Eibarren kalez jantzitako guardia zibil batek

Duela

55

urte

1971-06-17

Eraikuntzako langileek uko egin zioten Australia hegoaldean luxuzko etxebizitzak eraikitzeari

Duela

60

urte

1966-06-06

'Beldurraren Aurkako Martxa' hasi zuten AEBetako beltzen eskubide zibilen alde

Duela

80

urte

1946-06-16

Ho Chi Minh Donibane Lohizune, Azkaine eta Saran izan zen

Duela

80

urte

1946-06-12

Vietnamgo heroi nazional bilakatuko zen Ho Chi Minh Euskal Herrira etorri zen

Duela

90

urte

1936-06-28

AEBetako mugimendu anarkista gidatu zuen Berkman hil zen

Duela

90

urte

1936-06-13

Besoa altxata keinu nazia egiteari uko egin zion August Landmesserrek, Hitler buru zuen ekitaldi batean

Duela

90

urte

1936-06-03

'Txirrita' bertsolaria hil zen, bertsolaritzako figura nabarmenetariko bat

Duela

95

urte

1931-06-27

Realak armarritik sinbolo monarkikoak ezabatu eta Donostia F.C. izena hartu zuen

Duela

95

urte

1931-06-14

Lizarrako Estatutua onartu zuten Hego Euskal Herriko udalek egindako batzarrean, aldeko 427 botorekin

Duela

95

urte

1931-06-12

Abertzaleen aurka egiteko sortutako Liga de Acción Monárquica alderdia disolbatu zen

Duela

100

urte

1926-06-01

Forrest River-eko sarraskia: Australian 300 aborigen baino gehiago hil zituen poliziak 18 egunetan

Duela

110

urte

1916-06-10

Emakumeen Bakearen aldeko Gurutzada abiatu zuten ehunka emakumek Eskozian

Duela

130

urte

1896-06-07

Bartzelonan Corpusaren prozesioaren aurkako atentatua egin zuen anarkistek eta hamabi hildako eragin

Duela

150

urte

1876-06-25

Lakota, Cheyenne eta Arapahoe herriek AEBetako armada garaitu zuten Montanan

Duela

275

urte

1751-06-23

Gregoria Apaza Nina jaio zen Bolivian, Aimara herri indigenako buruzagia

Duela

380

urte

1646-06-04

Zaldibiko hamar emakume espetxeratzeko agindu zuen alkateak, “jarrera desegokiak izateagatik”

Duela

505

urte

1521-06-30

Noaingo gudua nafarren eta gaztelarren artean, Nafarroako erresumaren azken aukera

Duela

950

urte

1076-06-04

Nafarroako errege Antso Gartzia IV.a hil zuen bere anaiak