ARGIA.eus

Egin ARGIAkoa
Oparitu ARGIA
Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia
asteartea 2026ko urtarrilaren 13an
Historia > Efemerideen kanala

Walter Benjaminek bere buruaz beste egin zuen Portboun, Herrialde Katalanetan

Duela
86
urte

1940ko irailaren 26an,

Walter Benjaminek bere buruaz beste egin zuen Portboun, Herrialde Katalanetan. Alemaniako judu jatorriko pentsalari eta literatur-kritikari marxista zen, eta naziak boterera iristean abiatu zuten juduen aurkako jazarpenetik ihesean Frantziara joan zen. Hura naziek okupatu ostean, ordea, Espainiako Estatura muga gurutzatu zuen, kontzentrazio esparru batetik ateratzea lortu eta gero, Banyulsetik Portboura. AEBetara iritsi nahi zuen, eta bidean Espainia eta Portugalera igarotzeko baimena lortu zuen, baina ez, ostera, Frantziatik irtetekoa, eta bidea ezkutuan egin behar izan zuen. Espainiako Poliziari paperak aurkeztean, Frantziara itzuliko zutela esan zioten. Itzuliz gero zain zuen deportazio mehatxuaren aurrean, bere buruaz beste egitea deliberatu zuen, etsipenez.

Iturria:

Aritz Galarraga, Walter Benjaminen azken orduak (ARGIA, 2020ko urriak 15).

Egun hau historian
1932Pierre Degeyter hil zen, 'Internazionala' abestiaren doinuaren egilea
1936Frankistak sartu ziren Arrasaten
1936Abiazio frankistak Bilbo bonbardatu zuen
1975Europan protesta ugari etakide eta espainiar militanteei ezarritako heriotza zigorren aurka
2000Istilu handiak Pragan, Nazioarteko Diru Funtsaren gailurraren aurka
2014Ayotzinapako 43 ikasle bahitu zituen Mexikoko Poliziak, droga trafikatzaileen laguntzaz
Azoka

Urte hau historian: < >
Berrienetik Zaharrenetik

1940-02-24
Ricardo Zabalza nafarra fusilatu zuten Madrilen
1940-04-04
Gurseko kontzentrazio eremura lehen euskaldunak iritsi ziren
1940-05-14
Emma Goldman hil zen, anarkista eta emakumeen emantzipazioaren aldeko ekintzailea
1940-05-22
Agirre lehendakaria naziengandik ihesi hasi zen
1940-05-24
Tropa alemaniarrek erasoaldia eten zuten Dunkerque inguruetan, Frantzia iparraldean
1940-06-17
Naziengandik ihesean ari zirenei bisak banatzen hasi zen Portugalek Frantzian zuen kontsula
1940-06-23
Giza-zoo moduko bat ireki zuten Lisboan
1940-07-24
Alemania naziko armada Ipar Euskal Herrira iritsi zen, lurraldea bitan zatitu eta okupatu zuen
1940-08-06
Lehen euskaldun deportatuak iritsi ziren Mauthausen kontzentrazio esparrura
1940-08-13
Kataluniako presidente Lluís Companys atxilotu zuen Bretainian Gestapok
1940-08-21
Leon Trotski hil zuen piolet batekin Ramon Mercader kataluniarrak
1940-09-26
Walter Benjaminek bere buruaz beste egin zuen Portboun, Herrialde Katalanetan
1940-10-15
Kataluniako presidente Companys fusilatu zuten frankistek Montjuïceko gazteluan
1940-10-23
Hitler eta Franco Euskal Herrian bildu ziren, Hendaiako tren geltokian
1940-12-02
Zornotzako euskarazko hilarriak kenduarazi eta gaztelaniazkoak inposatu zituzten agintari frankistek

Hilabete honetako urteurrenak:
|
Berrienetik Zaharrenetik

Duela
15
urte
2011-09-21
Kukutza III gaztetxea indarrez desalojatu zuen Ertzaintzak Bilboko Errekalde auzoan
Duela
15
urte
2011-09-20
Kukutza III gaztetxea indarrez hustu zuen Ertzaintzak Bilbon, istilu handiak eraginez
Duela
20
urte
2006-09-20
“Hemen sufre usaina dago”, Hugo Chavezek AEBen inperialismoa salatu zuen NBEren egoitzan
Duela
20
urte
2006-09-19
Hamaika Telebista sortu zuten
Duela
25
urte
2001-09-20
George W. Bush AEBetako presidenteak “terrorearen aurkako gerra” deklaratu zuen
Duela
25
urte
2001-09-11
Bi hegazkinek New Yorkeko World Trade Centerreko 'Dorre Bikien' aurka jo zuten atentatuan
Duela
25
urte
2001-09-11
Bi hegazkinek New Yorkeko World Trade Centerreko Dorre Bikien aurka jo zuten atentatuan
Duela
25
urte
2001-09-06
Espainiako Guardia Zibilak Unai Romano gasteiztarra atxilotu zuen
Duela
25
urte
2001-09-01
Zuzen Ekintza Taldeak Euskal Herrian autodeterminazio erreferenduma egiten ari zela irudikatu zuten Tuterako autobideko ordainlekuan
Duela
30
urte
1996-09-15
Gose grebak egiteko euskal presoen aldeko karabana Europara abiatu zen
Duela
30
urte
1996-09-08
26 emakume soto batetik atera eta Hondarribiko alardean sartu ziren
Duela
40
urte
1986-09-22
Damaso Intza hil zen, Zeruko Argia aldizkariaren sortzailea, Iruñeko Arrotxapeako komentuan
Duela
40
urte
1986-09-16
EAJ eta EAren arteko “batzokien gerra” hasi zen
Duela
40
urte
1986-09-10
ETAk Yoyes hil zuen Ordizian, ETA m-ko buruzagia izandakoa
Duela
40
urte
1986-09-07
Pinochet Txileko diktadorearen aurkako atentatua egin zuen FPMR talde armatuak
Duela
45
urte
1981-09-10
Picassoren Guernica New Yorkeko MoMa museotik Madrilera eraman zuten
Duela
45
urte
1981-09-07
Nafarroan Otsagabiko dantzariek militarren aurrean dantzatzeari uko egin zioten
Duela
50
urte
1976-09-28
Manifestazioa egin zuten Gernikan bezperako greba orokorrean atxilotutakoak askatzeko eskatzeko
Duela
50
urte
1976-09-09
Basaurin 11 emakume atxilotu zituzten: bederatzi abortatzeagatik, eta beste biak laguntzeagatik
Duela
50
urte
1976-09-09
Basaurin 11 emakume atxilotu zituzten abortatzea egotzita
Duela
50
urte
1976-09-08
Josu Zabala hil zuen Hondarribian Guardia Zibilak
Duela
50
urte
1976-09-05
Espainiako Poliziak balak egin zituen tiro Donostian, Kontxako estropaden ondorengo manifestazioaren aurka
Duela
50
urte
1976-09-02
Eskuin muturrak lehergailu bat zartarazi zuen Baionako Zabal liburu-dendaren aurka
Duela
55
urte
1971-09-15
Greenpeace sortu zuten Vancouver hirian, Kanadan
Duela
55
urte
1971-09-09
Attica kartzelako matxinada hasi zen AEBetan, 1.300 presok guardiak bahitu zituztenean
Duela
55
urte
1971-09-06
106 gerrillari eta bost preso sozialek egin zuten ihes Punta de Carretas espetxetik, Uruguaien
Duela
60
urte
1966-09-15
Gamizko abadeak meza emateari uko egin zion agintariek zeramatzaten Espainiako banderengatik
Duela
70
urte
1956-09-28
Valentziara iritsi ziren 1936ko gerratik ihes Sobietar Batasunera joandako 532 haur
Duela
70
urte
1956-09-23
Erbesteko Euzko Jaurlaritzak Nazioarteko Lehen Euskal Biltzarra antolatu zuen Parisen
Duela
85
urte
1941-09-08
878 egunez luzatuko zen Leningraden setioa hasi zuten naziek
Duela
90
urte
1936-09-29
Lizarrako alkate abertzale Fortunato Agirre fusilatu zuten Taxoaren erreketeek
Duela
90
urte
1936-09-27
Eibarko gudua hasi zen
Duela
90
urte
1936-09-26
Abiazio frankistak Bilbo bonbardatu zuen
Duela
90
urte
1936-09-26
Frankistak sartu ziren Arrasaten
Duela
90
urte
1936-09-25
Eusko Gudarostea osatu zuten armada frankistaren aurka borrokatzeko
Duela
90
urte
1936-09-25
'Agur' hitza eta euskal kulturarekin loturiko edozein objektu debekatu zituen Lizarrako komandante militarrak
Duela
90
urte
1936-09-24
Eusko gudariak kantua abestu zuen lehen aldiz Euzko Gudarosteak
Duela
90
urte
1936-09-22
Bergara eta Deba erori ziren armada frankistaren eskuetan
Duela
90
urte
1936-09-21
Oñati, Elgoibar eta Zumaia frankisten eskuetan erori ziren, Gipuzkoan
Duela
90
urte
1936-09-18
Abiazio errepublikanoak Gasteizko lantegi eta artilleria kuartelak bonbardatu zituen
Duela
90
urte
1936-09-13
Elorrioko Felix Urtubi hegazkin pilotua hil zen, frankisten aeroplano bati propio jota
Duela
90
urte
1936-09-13
Donostia hartu zuten frankistek
Duela
90
urte
1936-09-07
Tasmaniako azken tigrea edo otso marsupiala hil zen, Benjamin
Duela
90
urte
1936-09-05
Robert Capak Miliziano baten heriotza argazkia egin zuen
Duela
90
urte
1936-09-04
Irun ebakuatu zuten, tropa frankistak hiria hartzear zeudelako
Duela
95
urte
1931-09-17
Euskal Herriko historiako lehen gose greba egin zuten preso zeuden Bilboko Eusko Gaztediko kideek
Duela
100
urte
1926-09-15
Lazkao Txiki jaio zen, bertsolari mitikoa
Duela
115
urte
1911-09-14
Eskoziako milaka ikaslek greba hasi zuten zigor fisikoen aurka eta opor gehiago eskatzeko
Duela
115
urte
1911-09-01
Japoniako lehen literatur aldizkari feminista argitaratu zuten
Duela
125
urte
1901-09-06
AEBetako McKinley presidentea hil zuen tiroz Czolgosz anarkistak
Duela
125
urte
1901-09-02
Nafarroako gobernadore zibilaren euskaldunen aurkako zirkularra argitaratu zuen
Duela
140
urte
1886-09-04
Apatxeen buruzagi Geronimo errenditu egin zen
Duela
165
urte
1861-09-19
La Unión euskal itsasontzi esklabista hondoratu zen Mexikoko golkoan
Duela
235
urte
1791-09-21
Herritartasuna aitortu zien askeak ziren herritar beltz eta mulatoei Saint-Domingueko Batzar Kolonialak
Duela
250
urte
1776-09-29
Euskaldunak tarteko esklabo bahitutako zazpi emakume eta haurtxo bat aurkitu zituzten Tromelin irlan
Duela
250
urte
1776-09-07
Historiako lehen urpekari-erasoa egin zuen Turtle urpekari estatubatuarrak
Duela
265
urte
1761-09-07
Bautista Landa 'Tretatxu' bidelapurra hil zen, Valladolideko ziega batean preso
BERRIKUNTZA | Hezkuntza kanala
Ikas-komunitatearen jarraipen berezia, Mikel Garciaren eskutik
Hezkuntzari egiten diogun jarraipenak koska bat egingo du gora, bai edukiz bai diseinuz berrituta datorren Hezkuntza kanalaren eskutik. Bi sail berri estreinatu ditu kanalak: ikastetxeetako esperientzia onen bideo-erreportajeak eta eztabaida sustatzea helburu duen podcasta.
Ezagutu Hezkuntza kanala