ARGIA.eus

2020ko maiatzaren 25a

JARRAIPENA | Euskal Herrian 2.019 hil dira orain arte, milioiko 636

  • Covid-19 gaitza kezka handia sortzen ari da batean eta bestean, ezin geratu ari baitira herrialdeak. Azken berrien jarraipena egingo dugu hemen.

ARGIA @argia
2020ko maiatzaren 12a
Gakoak
(Argazkia: Dani Blanco / ARGIA)
Zer etorkizun liburu-denda independenteentzat?

Konfinamenduaren eraginez liburu-dendak itxita daude. Ez ordea haiekin konpetentzia egiten duten saltoki digitalak. Egoera honi buruz hitz egin dugu Durangoko Hitz liburu-dendako eta Donostiako Tobacco Dayseko arduradunekin.

 

Biktima-kopuruak munduan: 50.255 hildako, 981.428 kutsatu, 206.272 sendatu

Apirilaren 2eko iluntzean, hona Covid-19 izurriak gaur arte eragin dituen biktimen kopuru nagusiak, Worldometers zerbitzuak 16:12ean zenbatuta:

- Hilak 50.255 . Herrialdeka: Italia 13.915, Espainia 10.003, AEB 5.345, Frantzia 5.387, Txina 3.318, Iran 3.160, Erresuma Batua 2.921, Holanda 1.339, Alemania 997, Belgika 1.011, Suitza 522, Suedia 282, Turkia 277, Brasil 252, Portugal 209, Indonesia 170, Hego Korea 169, Austria 158, Danimarka 123, Kanada 131...

- Kutsatuak 981.428. Herrialdeka: AEB 227.061, Italia 115.242, Espainia 110.238, Alemania 81.728, Txina 81.589, Frantzia 59.105 (gaur eguneratu gabe), Iran 50.468, Erresuma Batua 33.718, Suitza 18.475 , Turkia 15.679, Belgika 15.348, Holanda 14.697, Austria 11.027, 10.132 ... 

- Sendatuak 206.272.

Munduko estatistikak herrialdeka jarraian ikusteko:

Worldometers

Johns Hopkins Institute

Euskal Herrian gaur arte 555 hil dira, 10.022 kutsatu eta 3.087 daude ospitaleetan

Administrazioeko iturriek zabaldutako informazioen arabera, Euskal Herrian apirilaren 2ko arratsaldea arte 555 pertsona hil ditu Covid-19 izurriak, 10.022 kutsatu eta 3.087 dira ospitaleratuta daudenak. Agintariek sendatutzat eman dituzte orain arte 1.528 gaixo. Hona kopuruok lurraldeka:

- Hildakoak 555: Araban 167, Bizkaian 187, Gipuzkoan 58, Nafarroan 141, Iparraldean 3 (Zuberoan 1, Lapurdin 2). (Iparraldeko datuak agintariek berretsi gabekoak dira. Erreferentzia: Iparraldea gutxi gora behera Pirinio Atlantikoak departamenduaren erdia da biztanlez eta departamendu honetan agintariek 10 hildako aitortu dituzte, soilik ospitaleetakoak zenbatuta).

- Kutsatuta testeaturik positibotzat emandakoak 10.022: Araban 2.347, Bizkaian 3.682, Gipuzkoan 1.288 eta Nafarroan 2.682. Iparraldeko daturik ez dute ematen Frantziako agintariek (Erreferentzia gisa, Pirinio Atlantiko osorako 100 positibo aitortu ditute frantse agintariek. Iparraldekoak izan daitezke erdiak).

- Ospitaleratuta daudenak 3.087. Herrialdeka ez dugu ospitaleratuen zenbaketa osaturik aurkitu gaur.

Koronabirusari aurre egiteko materiala bidaltzen hasi dira Kios irlako errefuxiatuen kanpalekura

Moria edo Vial moduko errefuxiatuen kanpalekuetan, pilatuta bizi da jendea eta pandemia egoera honetan, migratzaileak bertatik atera ditzatela eta legeak dioena errespetatuz behar bezala artatu ditzatela eskatu dute. Baina halakorik egiten ez denez, maskarak eta bestelako materiala bidaltzen hasi dira errefuxiatuei.

 

Ardi esne ekoizleak kexu Iparraldean

Aste hastapenean, Ipar Euskal Herriko Chaumes esnetegiko laborariek jakin dute apirilean salduko duten esnea iazko apirilaren ekoiztu zuten %90era mugatuko dela; hau da, %10 soberan izango dute. Egoeraren aurrean elkartasuna eskatu diete ekoizleei.

“Zer elkartasun mota da laborariei hauturik gabe inposatzen zaielarik heien gain ezartzea egoeraren konponketa guzia?”, dio ELB sindikatuak prentsa oharrean. Eta egoeraren aurrean, ardi esne salmentan ari direnen arteko bilkura eskatzen dute, “interprofesione bat”, preseski holako egoeretan gogoetatzeko eta elkarrekin zerbaiten egiteko. “Zer egiten da urtero kanpotik sartzen diren 20 milioi litroekin? Ez ote da inportantago lekuko ekoizleei esne biltzea, eta kanpoko esne sartzeak gelditzea?”.

ELBren esanetan, gaur egun Chaumesko ekoizleek ez dakite nola aplikatuko den apirileko esnearen mugatzea: “Esnea bildua izanen da eta ez pagatua? Laborariek berek bota beharko dute? Argi baita ardiak ez direla esne ematetik geldituko egunetik biharamunerat. Zinezko elkartasuna behar da, kate honetako puntu batetik bestera, esnetegiek bakoitzak beren alde har litzaketen erabakien peko ez daitezen izan laborariak”.

On-line jokoen zale kopuruak gora egin du Espainiako Estatuan

Koronabirusaren krisiak behartuta, itxi egin dituzte apustu etxeak, baina bada norbere etxetik jokatzen segitzeko modurik. Konfinamendu garaian on-line jokoetan zaleak ugaritzen ari direla-eta, joko horien publizitatea mugatzea erabaki du Espainiako Gobernuak.

 

Droneen erabilera hedatzen ari da, herritarrei konfinamendua betearazteko

Erresuma Batuan poliziaren dronak herritarrek konfinamendua betetzen duten edo ez kontrolatzen daudela salatu dute. Dronek leku publikoetatik irudiak grabatzen dituzte, eta irudi horiek Twitterrera igo, egin behar ez diren gauzen adibide modura.

 

Ipar Euskal Herriko Elkartasun Sarea sortu dute

Covid-19 birusaren epidemia dela-eta bizi dugun isolamendu eta desinformazio egoerari aurre egiteko, Ipar Euskal Herriko Elkartasun Sarea jarri dute martxan hainbat gaztek, "zaintza eta elkartasuna" oinarri. Adierazpen baten bidez azaldu dutenez, koronabirusaren inguruko egia ezagutzea, osasunaren printzipio unibertsala, askatasun politikoaren bermea eta auto-antolakuntza aldarrikatzen dituzte.

 

Filipinetako presidenteak konfinamendua betetzen ez dutenak hiltzeko agindua eman du

Rodrigo Duterte Filipinetako presidenteak konfinamendua betetzen ez dutenei tiro egiteko agindu du. Herrialdeko biztanleria osoaren %16a pobrezian bizi da, eta kaleetan lan egitea da bizirauteko duten era bakarra.

 

Ez da kasualitatea Covid-19 izurriaren lehen fokoak inguru oso kutsatuetan egotea

Izurri honi dagokionez, ez da kasualitatea lehen fokoak egotea Txinan, Iranen eta Italiako iparraldean, ingurumen oso kutsatuetan kokatuak. Pandemiaren alderdi garrantzizko horretaz azken asteotan mintzatu diren zenbait iturri zientifikotara jo dugu azalpen bila: ToxicoWatch, Osasun Publikorako Europako Aliantza, Ugo Bardi, Italiako Ingurumen Medikuntza Elkartea, Frantziako Osasunaren eta Ikerketa Medikuaren Institutua...

 

EAEn irakasleen ordezkapenak berrezartzea onartu du Jaurlaritzak

Martxoaren 12an, baja edo baimenen bat hartzen duten irakasle titularrak ordezkatzeko prozedura eten zuen Eusko Jaurlaritzak. Presioa egin du hezkuntza komunitateak, ikasle guztien hezkuntza eskubidea bermatzeko ordezkapenak berriz martxan jartzea ezinbestekoa dela aldarrikatuz eta Jaurlaritzak orain dio ordezkapenak beteko direla bakarrik bi mailatan eta "ezinbesteko" direnean.

 

Inperioak eta kapitalak ez dute igandetan ixten

Ongi hornituta ez zeuden Europako herrialdeei koronabirusari aurre egiteko tresneriaz hornitzea izugarri kostatzen bazaie, irudikatu Iranek duen merkataritza enbargoarekin zer izan behar duen: hondamendia. Egoerari aurre egiteko enbargua altxatzea eskatu du baina Mike Pompeo AEBetako estatu idazkariak indartu egingo dela iragarri du. Eta berdintsu Kuba, Venezuela, Ipar Korea edo Siriarekin. “Testuinguru horretan hori terrorismo hutsa da”, diosku Rafael Poch kazetari ezagunak. Kalifornian espetxeak zabaltzen ari diren bitartean, Israelek bi milioi palestinar itxialdian ditu Gazan –60 ZIU eta 1.000 biztanleko 1,2 oherekin– oinarrizko hornidurarik gabe. Europan Alemaniak EBko gainerako kideei material medikua esportatzea ukatu zien eta, eskatutako laguntzari EBko gainerako herrialdeek uko egin ondoren, Italiak Txina, Kuba eta Venezuelari eskatu behar izan zien laguntza.

Bere ohiko estilo zorrotzarekin, Rafael Poch-ek koronabirusaren geopolitikaren erretratua egiten du Ctxt.es hedabide digitalaren artikulu honetan.

Denak ez du balio

Bilgune Feministako Osatze Taldeak idatzitako artikulua ekarri dugu, Bilgune Feministaren webgunetik.

 

Konfinamendua maiatzera arte luzatuko dela susmatzen du Andaluziako presidenteak

Hego Euskal Herrian apirilaren 12ra arte dago dekretatuta konfinamendua, Espainiako Gobernuaren aginduz. Hala ere, itxura guztien arabera, amaiera atzeratu egingo da, Espainiako Estatuan epidemiak zabaltzen jarraitzen baitu. Astearteko datuen arabera, estatu osoan 100.000 positibotik gora dauzkate kontabilizatuta, eta bosgarren egunez jarraian 800 pertsonatik gora hil dira azken 24 orduetan.

Andaluziako Juntako presidente Juan Manuel Moreno izan da lehena berbalizatzen gehienek susmatzen dutena. "Sentsazioa daukat alarma egoeran aste batzuk gehiago egongo garela. Konfinamendua apiril amaiera arte luza daiteke, maiatza hasiera inkluso", adieazi du Radio Sevilla irratian, eldiario.es-ek jaso duenez. Horrek esan nahi luke hamabost egun gehiago.

Hala ere, neurri hori Espainiako gobernuak proposatu behar du eta Diputatuen Kongresuak onartu.

Afrikako hiririk handienean ere konfinamendua abiatu denean, nigeriar askok goseari dio beldur

Nigeriako hiriburu Lagosen, asteartean hasi zen bi asterako iragarri duten konfinamendua. 21 milioi pertsona bizi dira bertan eta 135 positibo eta bi hildako detektatu dituzte Covid-19 birusagatik. Democracy Now gunean jaso dutenez, asko dira koronabirusari baino beldur handiagoa gosez hiltzeari diotela dioten herritarrak.

Omolara Adejokun izeneko emakumearen hitzak jaso dituzte: "Ez da batere erraza. Astebeteko jana erostea bera ere ez da erraza, beraz, imajinatu bi astekoa eskuratzea. Guk hiru seme-alaba ditugu eta amona ere gurekin bizi da. Erosketa egiteko baliatzen dugun dirua bera ere, oraintxe bertan ez daukagu".

BBCk norabide berean doan artikulua argitaratu du. Bertan 36 urteko Debby Ogunsolarekin hitz egin dute: "Nola garbituko ditugu eskuak, edateko urik ere ez badugu? Eta horrez gain, ez banaiz kalera joan eta fruituak eta barazkiak saltzeko gai, nola biziraungo dute nire haurrek?"

Africanews hedabideak zabaldu duen bideoan ikus daitezke normalean jendez lepo izan ohi diren kaleak hutsik, eta komertzioak itxita. Azpiko beste bideo honetan ere antzeko irudiak:

Indonesian droneak erabiltzen ari dira hiriak desinfektatzeko eta osasunean izan ditzakeen eraginak eztabaida piztu du

Indonesiako bigarren hiririk handienean, Surabayan, agintariek droneak baliatu dituzte asteartean covid19 birusaren aurkako desinfektantea spray moduan airean botatzeko. Reuters agentziak zabaldu duen albistean irakur daiteke neurriak eztabaida piztu duela. Batzuek neurria begi onez ikusi duten bezala, beste batzuek zalantzan jarri dute: "Birusak ez du airean denbora asko egiten, eta beste herrialdeetan buzoekin desinfektatzen duten langileen ordez, hemen herritarren gainetik produktu kimikoak botatzen ari dira, osasunean zer ondorio izango dituen jakin gabe".

Ikusi bideoa:

Correoseko zuzendaritzak posta zerbitzua areagotu nahi duela salatu du ELAk

ELA sindikatuak eskatu du "funtsezkoa ez den jarduera oro eteteko, eta, beraz, Correosen jarduera Posta Zerbitzu Unibertsalera mugatzea, ahalik eta langilerik txikienarekin, langileen %25ekin". Aldiz, Correosen zuzendaritza aurkako norabidean pausoak eman nahian ari dela salatu du sindikatuak, "Posta Zerbitzu Unibertsalaz gain, jakinarazpenak eta paketeak ere banatzen saiatzen da".

 

Airearen kutsadura jaitsi egin da Europan koronabirusaren krisiarekin

Europako Agentzia Espazialak (ESA) irudiak zabaldu ditu, iazko martxoan eta aurtengoan airean dagoen nitrogeno dioxidoa alderatuz. Irudiek kutsaduraren “murrizketa nabarmenak” erakusten dituzte.

 

Gorka Urtaranek ezetza eman dio Batera Zaindu sarearen elkarlan proposamenari

Gasteizko zaintza sare herritarrak bilera eskatu zion iragan astean Gasteizko udal gobernuari, baina alkateak ez du eskaera aintzat hartu. Gorka Urtaranek Eusko Jaurlaritzak zuzentzen duen sarera jotzea proposatu dio Baterari. “Komunitatean elkar zaintzen” jarraituko duela adierazi du sareak.

 

101 urteko emakumeak gainditu du koronabirusa Huescan

Zahar izatea garesti jarri du koronabirusak sasoi hauetan, ospitaletan moduan hedabideetan, baina zahar askok ere gainditzen dute gaixotasuna arazorik gabe, horietakoa da Encarnación emakumea, 101 urtekoa, urriaren 31n alta jaso zuena Hueskako (Espainia) San Jorge Ospitalea bi aste izan ondoren. Argazkian, bere alabarekin.

.   

Biktima-kopuruak munduan: 46.436 hildako, 926.381 kutsatu, 193.431 sendatu

Apirilaren 1eko iluntzean, hona Covid-19 izurriak gaur arte eragin dituen biktimen kopuru nagusiak, Worldometers zerbitzuak 20:06ean zenbatuta:

- Hilak 46.436 . Herrialdeka: Italia 13.155, Espainia 9.053, AEB 4.138, Frantzia 4.032, Txina 3.312, Iran 3.036, Erresuma Batua 2.352, Holanda 1.173, Alemania 848, Belgika 828, Suitza 532, Suedia 239, Turkia 214, Brasil 206, Portugal 187, Hego Korea 165, Indonesia 157, Austria 146, Kanada 108...

- Kutsatuak 926.381. Herrialdeka: AEB 191.193, Italia 110.574, Espainia 102.136, Txina 81.518, Alemania 75.754, Frantzia 56989, Iran 47.593, Erresuma Batua 29.474, Suitza 17.137, Belgika 13.964, Holanda 13.614, Turkia 13.531, Austria 10.585... 

- Sendatuak 193.431.

Munduko estatistikak herrialdeka jarraian ikusteko:

Worldometers

Johns Hopkins Institute

Erresuma Batuaren egunik txarrena asteazken hau: 563 hildako

Pandemiaren hasieratik izandako daturik txarrena da: egun bakarrean 563 hildako (guztira 2.352) eta aditu askoren ustez, Italiak eta Espainiak hartutako neurriak hartu ezean, haien bide beretik joango da. Dagoeneko 152.979 test egin dituzte eta horietatik 29.474 pertsonek positibo eman dute, baina azken orduetan kutsatutakoen kopurua goraka doa: egin diren azken 9.793 testetatik 4.324 positiboak izan dira.

Euskal Herrian gaur arte 501 hil dira, 9.358 kutsatu eta 3.028 daude ospitaleetan

Administrazioeko iturriek zabaldutako informazioen arabera, Euskal Herrian apirilaren 1eko arratsaldea arte 501 pertsona hil ditu Covid-19 izurriak, 9.358 kutsatu eta 3.028 dira ospitaleratuta daudenak. Agintariek sendatutzat eman dituzte orain arte 1.528 gaixo. Hona kopuruok lurraldeka:

- Hildakoak 501: Araban 149, Bizkaian 168, Gipuzkoan 52, Nafarroan 130, Iparraldean 3 (Zuberoan 1, Lapurdin 2). Iparraldeko datuak agintariek berretsi gabekoak dira.

- Kutsatuta testeaturik positibotzat emandakoak 9.358: Araban 2.250, Bizkaian 3.382, Gipuzkoan 1.206 eta Nafarroan 2.497. Iparraldeko daturik ez dute ematen Frantziako agintariek.

- Ospitaleratuta daudenak 3.028. Herrialdeka ez dugu ospitaleratuen zenbaketa osaturik aurkitu gaur.

Covid-19 testak zabaltzea: gure agintariek zor diguten gutxieneko neurria

Pello Zubiria Kamino: "Ulergarria baldin bada pandemia batean agintariek herritarren artean panikorik egon ez dadin ahaleginak egitea, onargarria ez dena da pandemia hori kontrolatzeko munduko osasun erakunde nagusiak behin eta berriro eskatutako neurri nagusietako bat ez betetzea: Covid-19 izurria eduki dezaketen guztiei test egokiak egitea. Eta gainera mezu lasaigarriekin herritarrak desmobilizatzea".

Irakurri iritzia osorik ARGIAn.

 

Urkulluk ostegunean emango ditu azalpenak oposizioaren aurrean

Iñigo Urkullu EAEko lehendakariak ostegun honetan azalduko du oposizioko alderdien aurrean nola ari den jokatzen bere exekutiboa Covid-19aren krisiaren aurrean. Bideokonferentzia bidez emango ditu azalpenak eta agerraldiak ez du izaera ofizialik izango, EAEko legebiltzarreko zerbitzu juridikoek adierazi dutelako baldintza hauetan diputazio iraunkorrak egindako bilerari ezin dela ofizialtzat hartu.

Aurreikustekoa denez, lehendakari jeltzaleak Jaurlaritzaren hipotesia defendatzeko baliatuko du agerraldia, alegia, EAEn egoera hobera egiten ari dela azken egunetan. Mezu hori zabaltzen ari dira Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako erakunde publikoak azken egunetan: koronabirusak kutsatutako pertsonen kopurua egonkortzen ari dela, nahiz eta azken 24 orduetako heriotz eta kutsadura datuek kontrakoa pentsarazi dezaketen, baita behar adina test ez egitearen ondorioz benetako egoeraren argazki fidagarri bat ez edukitzeak ere.

Naomi Kleinen ikuspegia koronabirusaren krisiaz

No Logo eta The Shock Doctrine bezalako liburuei esker, Naomi Klein mundu mailako erreferentea da ezkerreko mugimenduentzat. Koronabirusaren krisiari buruz hitz egin du El Salto hedabidean eta bertan kontatu dituenen laburpena egin dugu.

 

Jende-pilaketa handiak India eta Nepalen arteko mugan

Duela egun batzuk informatu genizuen moduan, Indian herritarren exodo masiboa eragin du hango gobernuak agindutako konfinamenduak, milaka herritar lanik eta etxerik gabe geratu direlako horren ondorioz. Egoera ez da xamurragoa Nepal eta Indiaren arteko mugan, albiste honetan kontatu dizugun moduan.

 

45 kantari eta musikari frantsesek grabatu dute "Xamurtasuna - Konfinamenduaren sinfonia"

Valentin Vander kantari frantseak 45 musikari eta kantari bildu ditu, nork bere konfinamendutik abestuz edo joz denen artean interpretatzeko Bourvil kantari eta aktore frantseak 1963an ezagutarazitako "La tendresse" (xamurtasuna, ternezia) abestia. Kantari edo/eta musikariotako bakoitzak –tartean bada dantzariren bat ere– nork bere txokoan antolatuta daukan tresneriarekin egin ditu grabazioak gero Vanderrek eta bere beste zenbait lagun teknikarik haiek ere nork bere isolamenduan muntatzeko. Denek ere hutsaren truke, prefosta.

Irakurri albistea osorik ARGIAn.

Italian umeak kalera irten daitezke, baldintza batzuk betez gero

Italiako Gobernuak zirkular batean esplikatu du gurasoetako bakarrak lagunduta eta etxetik gertu ibiltzekotan bada, haurrak kalera atera daitezkeela. Zehaztapen hori egin izana ez du begi onez ikusi mundu guztiak, koronabirusaren aurrean "guardia jaistea" dela iritziz. Beheko albistean esplikatu dizuegu.

 

Covid-19ak gehien zigortutako munduko herrialdeen artean dago Euskal Herria

Biztanleriaren proportzioa kontuan izanda, Euskal Herria da koronabirusa gehien pairatzen ari den munduko herrialdeetako bat. Laugarren postuan dago, 100.000 biztanleko 13 heriotzarekin. Eragin hori, ordea, ez da berdina nazio osoan. Hemen esplikatu dizuegu.

 

Maskara denok zergatik jantzi beharko dugun, konfinamendua arintzekotan

Konfinamenduak ezarri dira Europako hainbat herrialdetan eta AEBko zenbait estatutan. Galdera orain izango da noiz altxatu blokeo bat. Hamabi egun nahikoa balitz ere kasu berrien gorakada izugarri bat gelditzeko, litekeena da koronabirusaren olatua gelditzeko aski ez izatea. Ziurrenik, bi aste gehiagoko entzierroa beharko da. Horren ostean, murrizketak urratsez urrats altxatu beharko dira, kasu berrien kopuruak kudeatzeko modukoa izaten jarrai dezan.

Irakurri albistea osorik ARGIAn.

 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Koronabirusa

Koronabirusa kanaletik interesatuko zaizu...

Azkenak
EGILEA
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude