Nafarroa 1515, bost mende erabaki gabe

Gaztelak Nafarroako erreinua militarki konkistatu ondoren, juridikoki anexionatu zuela 500 urte igaro dira. Urtero egiten den Noaingo martxan oso presente eduki zuten data hori.

Periko Solabarria hil da, ezker abertzaleko militante historikoa

Periko Solabarria hil da, ezker abertzaleko militante historikoa ARGIAk baieztatu ahal izan duenez. Azken asteetan ahul zegoen eta ospitalera joan behar izan zuen hainbat aldiz. Neumonia hartu zuen orain egun gutxi eta ospitalean zendu da.

Heriotzaren triangelua: eskuin-muturraren atzaparkada Franco hil osteko urteetan

Dokumentala estreinatuko dute Hernanin, urte horietan eskualdean gertatu ziren hilketak gogora ekarriz.

Luftwaffek 650 bonbardaketa egin zituen Euskal Herrian esperimentatzeko

Xabier Irujo historialari eta gaian adituak egindako ikerketen arabera Mola jeneralak “egunero” agintzen zien naziei bonbak jaurtitzeko. Larunbatean hitzaldia emango du Lekeition, Kondor Legioak eragindako suntsipenari buruzko jardunaldietan.

Txupinazoa eta arropa zuria: Ezkerrak sortu eta eskuinak bereganatua

Iruñeko Peñek eta Memoriaren Autobusak Juanito Etxepareren historia berreskuratu dute, 1931n txupinazoa lehendabizikoz bota zuen iruindarrarena. Baita zuriz janzten lehenak izan ziren Veleta peñako kideena ere. Omenaldi gisa, Udalari aurtengo txupinazoa La Veleta peñako ondorengoek bota dezatela proposatu diote. Txupinazoa nork bota herritarrek hautatu behar dutela aldarrikatu dute Info7k eginiko elkarrizketan.

Amerindiarrak eta euskaldunak, burdinazko historia harrigarri bat

Jauzarreak IV. Kongresua egingo du ostiralean Irungo Ficoban. Bertako eta kanpoko ikerlariak ariko dira, tartean Ron Williamson, Kanadako Ontario aintziran "euskal aizkora" bat aurkitu zuen arkeologoa. Zer dago historia horren atzean?

Justizia printza gutxi batzuk Victor Jararen hilketan

1973ko irailaren 11ko goizean Santiagon, Salvador Allende Txileko presidentea Estatuko Unibertsitate Teknikoan hitzaldi bat ematekoa zen. Allendek plebiszitu batera deitzeko asmoa zuen, boterean jarraitzen zuen ala ez erabaki zezaten herritarrek.

Euskadi euskararen aurka?

Arabako Iruina-Veleia aztarnategi arkeologikoan, besteak beste, euskarazko idazkunak dauzkaten pieza batzuk agertu ziren 2005ean. Arkeologoek III-V mendeetakotzat jo zituzten. Euskal Herriko aurkikuntzarik handiena izan arren, Arabako Foru Aldundiak, Euskal Herriko Unibertsitatearen laguntzan, 2008an idazkunak faltsutuak zirela ebatzi eta arkeologoak aztarnategitik bota zituen. Gero 2009an Gasteizko Epaitegian haien aurkako kereila aurkeztu zuen.

Pirinioetako "Andereñoen gerla", laborarien disidentzia XIX. mendean

Izenburu horrekin ez naiz Seaskako irakaslegoaren protesta mugimendu batetaz mintzo baizik eta Ariège [Frantziako Estatuaren hegoaldean, Foix dauka hiri ezaguna] partean XIX. mendean izan zen laborarien oldartzeaz.

“Herri memoria josteko tresna homologatua sortu nahi dugu”

Jadanik sarean erabilgarri dago Euskal Memoria fundazioaren dokumentazio gunea. Oraingoz, gatazkaren eta errepresioaren ondorioz hildako 500 pertsonaren espedienteak daude kontsultagai. Memoria historikoa berreskuratzeko “tresna iraunkorra” dela esan digute.

Frankismo garaiko barnetegietan umeek jasandako torturak argitara atera dituzte

Montse Armengou eta Ricard Belis kazetariek Els internats de la por (Beldurraren barnetegiak) dokumentala egin dute. Frankismoan haurrek barnetegietan jasandako tortura eta tratu txarren testigantzak jasotzen ditu.

Armeniako Parlamentuak genozidioa aitortzeko eskatu dio nazioarteari

Israelek, AEBek eta Turkiak uko egiten diote duela mende bat otomandarrek 1,5 milioi armeniar sarraskitu izanari “genozidio” deitzea.

Islandiarren eta euskaldunen arteko berradiskidetzea, baleazaleen sarraskiaren IV. mendeurrenean

1615ean baleak harrapatzera joandako 32 euskaldun hil zituzten Islandian. Gaur hasiko da hori gogoratzeko kongresua eta, besteak beste, haien ondorengoek berradiskidetze ekitaldia egingo dute.

1615eko euskal baleazaleen triskantzaz dokumentala egingo dute

Datorren irailean 400 urte beteko dira Islandian 32 gipuzkoar baleazale sarraskitu zituztenetik. Gertaera horien inguruan oraindik dauden inkogniten atzetik, dokumental bat grabatzeko asmotan dira Suhar arkeologia taldea eta Gogoan ekoiztetxea, eta horretarako dirua biltzen ari dira.

Navarrismoaren aberastasuna: 36ko Gerratik datorren haria

Liburuaren tesia ez da edonolakoa: gaur egun Nafarroako sare ekonomiko eta politikoa kontrolatzen duten pertsona eta familien boterea 36ko Gerrarekin hasitako frankismoaren gainean eraikia da.

Kepa Ordoki eta Gernika Batailoia: 1988ko elkarrizketa LARRUNen

Joan den asteko ARGIAn “Gernika Batailoia: Euzkadiren askatasuna amets, nazien kontra borrokan” erreportaje ederra eskaini digu Haritz Rodriguezek. Gai horri lotutako lekukotza bat da hemen orain aurkezten duguna: LARRUN aldizkarian 1988ko udazkenean Ordoki komandanteari egindako elkarrizketa luzea.

Eibar, Bigarreneko lehena

1931ko apirilaren 14a Eibarren, arratsaldez. Udaletxe aurrealdean xafla bat jarri zuten plazaren izena aldatzeko:Alfonso XIII izatetik Errepublikaren Enparantza izatera pasa zen.

Nafarroako 3.452 fusilatuei omenaldia egingo diete Iruñean

Apirilaren 11n ekitaldia egingo dute fusilatuen senideek Iruñeko Gazteluko Ingurubidean.

93 urterekin hil da nazi bilatuenetako bat, epailearen aurretik pasa gabe

Søeren Kam ofizial nazia Danimarkan jaio zen eta Alemanian hil da martxoaren 23an Copenhagen Post egunkariak azaldu duenez. Hamar nazi bilatuenetako bat zen AEBetako Simon Wiesenthal zentroak egindako zerrendaren arabera. 93 urte zituen.

NBE: “Espainia behartuta dago kargu frankistak estraditatzera”

NBEren Giza Eskubideen Goi Komisioak komunikatua atera du Espainiako Gobernuak erregimen frankistako hamazazpi akusatu estraditatzeari ezezkoa eman eta gero, Argentinako justiziak eskatu bezala.

Espainiako Poliziaren Twitter kontuak goraipatu egin du Frankismoan "grisek" emandako "zerbitzua"

Espainiako Poliziaren Twitter kontu ofizialak astelehen gauean bidalitako mezua zeresana ematen ari da.

Alemaniako senar-emazteek bere zor zatia itzuli diote Greziari, 875 euro

Greziarrek asko zor dietela alemaniarrei azken kiebraren ostean? Egia alderantziz dela sinetsita, Ludwig Zacaro eta Nina Lahge senar-emazte alemaniarrek 875 euro ordaindu dizkiote Nafplio herriko udalari: II. Mundu Gerraz geroztik Alemaniak kalte-ordainetan Greziari zor dion dirutzaren beren zatia.

Frankismoan emakumeek jasandako eskubide urraketen inguruko dokumentala aurkeztuko dute Arrasaten

Atzoko enborrak, gaurko ezpalak filma estreinatuko dute martitzenean, hilak 17, Arrasateko Kulturaten, 19:00etan.

'Kampen om tungtvannet' telesaila, urteko lehen harribitxia

Martxoan gaude oraindik,  baina badaukagu urteko telesaila izan litekeena, edo behintzat urte amaieran onenen artean egongo dena. Ez da amerikarra, ezta Ingelesa ere. 6 atalez osaturiko miniserie norvegiarra baizik.

Milaka emakumek Euskal Herriko karrikak hartu dituzte euren eskubideak aldarrikatzeko

“Euskal Herria feminismotik eraikitzen” lelopean milaka pertsona bildu dira mugimendu feministek deitutako mobilizazioetan. Ekintza ugari antolatuak izan dira Euskal Herri osoan Emakume Langileen Nazioarteko Egunaren harira: hitzaldiak, tailerrak eta manifestazioak besteak beste.

Memoria historikoa berreskuratzeko Nafarroako herrien koordinakundea aurkeztu dute

"Amapola del Camino" da otsailaren 28an aurkeztu zuten 47 herri nafarrek osatzen duten koordinakundearen izena. 100 pertsona inguru hurbildu ziren Sartagudara proiektua sostengatzera. Memoria historikoa berreskuratzeko Nafarroa osoan ekimenak antolatuko dituzte.

Dejaburen 'Arrastoak' antzezlanak irabazi du Donostia Antzerki Saria

Astearte eguerdian jakinarazi dutenez, Dejabu antzerki taldearen Arrastoak obrak irabazi du aurtengo Donostia Antzerki Saria.

Nola atera zuten lurpetik Lemoatxeko miliziano errepublikarra?

1937ko ekainean Lemoatxeko borrokaldian hildako Hilario Blanco Reguero barakaldotarraren hezurrak senideei itzuli dizkiete, hainbat objektu pertsonalekin batera.

Miliziano baten hezurrak senideei itzuliko dizkiete Lemoan

1937an hil zuten Lemoatxen eta soinean zeraman plaka baten bidez identifikatu ahal izan dute.
Multimedia

2015-05-29  |  Historia

Herriaren bihotza

Baserria duela 500 urtetik hona euskal herritarren identitate ikurra izan da. Dokumentalak belaunaldi anitzetako baserritarren bizipenak biltzen ditu. Ideia: Koldo San Sebastian eta Natxo Escobar Gidoia: Koldo San Sebastian, Natxo Escobar eta Alberto Santana Ekoizpena Ander San...

2015-05-15  |  Historia

GURS: Euskaldunen infernua 70 urteren ostean

Gurs, Espainiako II. Errepublikaren galeraren ostean Frantzian errefuxiatu ziren euskaldunentzat eraiki zuten "harrera lekua" izan zen. Irekita egon zen 6 urteetan 6.500 euskaldun pasa ziren handik. Bere sorreratik 70 urte betetzen diren honetan, Gurseko presoen zuzeneko testigantza...

2015-05-11  |  Historia

Zirardamendi (1936) Testuinguru historikoa eta Giza Eskubideen urraketa

Hizlariak: Historia garaikidean doktore Iosu Chueca,  historian lizentziatu Iñaki Goiogana eta geografía eta historian lizentziatu Lourdes Herrasti. Antolatzailea: Elgoibarko Udala

2015-05-08  |  Historia

Xabiertxo liburuak 90 urte

1925ean sortu zen testuliburua, gerra garaian debekatuta egon zen, eta testuliburu ia bakarra izan zen 50eko hamarkadan isilpean sortu ziren ikastoletan. Xabiertxo liburu mitikoaren historia eta istorioari buruzko lana da. Iturria: Eitb.tv

2015-05-05  |  Historia

200 urteko hiria (paseo bat Donostian barrena)

Donostian izandako arkitektura garai eta mugimendu nagusiak, kronologikoki aurkeztuta, gaur egungo hirian zehar egindako ibilbidearen bitartez. Egilea: Imanol Sorazu (COAVN-ren Gipuzkoako delegaritzaren laguntzarekin)

2015-04-30  |  Historia

Asmamena eta dotorezia antzinako alfabeto afrikarretan

Alfabeto sinpleetatik hasi eta ezkutuko hizkuntza sinbolikoetara, Afrikan idatzizko komunikaziorako dauden ezin konta ahala modu azaltzen dizkigu Saki Mafundikwa diseinatzaile grafikoak. Idatzizko hitz eta sinboloetan oinarritutako historia eta ondarea azpimarratzen ditu.

2015-01-27  |  Historia

Eneko Bidegain - Ahoan bilorik gabe

Eneko Bidegain kazetaria, irakaslea, idazlea eta bertso epailea da. Herria astekariak, Euskal Irratiak, Hitzak, Kazeta.infok eta Kanaldudek elkarlanean egindako hileroko saioa da «Ahoan bilorik gabe».

2015-01-16  |  Historia

Mikel Laboa 1934-2008

Mikel Laboaren bizitza eta obra jasotzen dituen dokumentala. Bi zatitan banatua, lehenbizikoan Mikel Laboa bera mintzo da bere bizitza eta obrari buruz. 1978. urtean Herri Irratian egin zizkioten elkarrizketetan oinarritua. Bigarrenean, batez ere, bere ingurukoek hitz egiten dute Laboari buruz....

2014-12-14  |  Historia

1936ko gerraz Gabirian

1936ko gerrari buruzko hitzaldia Gabirian gudari ibilitako herritarrekin. Irudiak: Gattiken Produkzioak

2014-11-07  |  Historia

Euskara, ospela eta egutera

Euskal Memoria Fundazioak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak ekoizturiko bideoa. Hizkuntza zapalkuntza eta euskararen kateari eusteko mugimendu herritar zabala ditu ardatz.

2014-10-21  |  Historia

Eliza(k) eta Nafarroaren konkista

Hizkunek antolatutako Roldan Jimenoren hitzaldia Zaldiko Maldiko elkartean, Iruñean 2012ko urriaren 17an.

2014-08-25  |  Historia

Euskal eredu matrilineala

Mari Carmen Basterretxearen hitzaldia Udako Unibertsitate Bolibartarrean.

2014-08-14  |  Historia

Ipar Nafarroaz

Halip Lartiga Bizkarrotzeko irakasleak Ipar Baskoniaz edo Ipar Nafarroaz eman zuen klasea Bolibarko Uda Unibertsitatean 2012. urtean. Labriteko irakasleak agerian utzi zuen Ipar Nafarroako eskualde gaskoinen hizkuntz problematika azken mendeetan. Iturria: Udako Unibertsitate Bolibartarra

2014-08-12  |  Historia

Gipuzkoa historian sartzen da: erromatar konkista eta integraziorako bideak

EHUn historian lizentziatu Denis Alvarez Perez-Sostoaren hitzaldia.

2014-08-11  |  Historia

Euskal mendizaletasuna frankismoaren garaian 1939-1960

Donostiako Bagera elkarteak antolatutako hitzaldia, Antxon Iturrizaren eskutik.

2014-06-30  |  Historia

Alardea, orden sozial baten ispilua

Irun eta Hondarribiako alardeen jatorriari eta historiari buruzko erreportajea. Egilea: Baxter and Rojos

2014-06-16  |  Historia

Frankismoak atxilotutako emakumeen testigantzak

Frankismo garaiko Ordena Publikoaren Auzitegiaren bortizkeria eta errepresioa jasan zuten emakumeei Urrezko Domina eman die Gipuzkoako Foru Aldundiak, aitortza moduan. Egoera horretatik pasatako hiru emakume zaldibiarren testigantzak bildu ditu GoiBerri aldizkariak.

2014-06-13  |  Historia

Ehorzketak Gipuzkoako Metal Aroan

Historian doktore eta EHUko irakasle titular Jose Antonio Mujika Alustizaren hitzaldia. Azken urteotan, batez ere Aralarren edota bere inguruan(Ondarre, Beaskin, Aitxu, etab.), egin diren indusketa arkeologikoek informazio berria eskaini digute hilobiratzeaz eta garai horretako gizartean gertatu...

2014-05-13  |  Historia

Lehen Mundu Gerra eta Euskal Herria

Iparraldea Bertan! jardunaldien baitan Eneko Bidegain idazle eta kazetariak emandako hitzaldia. 2014-03-12.

2014-04-25  |  Historia

Atotxako ikurrina ezkutua

1976ko abenduaren 5ean, Realak eta Athteticek jokatutako derbyan, Iñaxio Kortabarria eta Jose Angel Iribar jokalariek ikurrina atera zuten futbol -zelaira. Garai hartan, ikurrina legez kanpokoa zen eta irudi hori euskaldunon oroimenean gelditu da. Iturria: eitb.tv Ekoizlea: Pausoka

2014-04-03  |  Historia

Sakanako oihanetik itsasora

Sakanako zuhaitzek, kostalderako bidaia egin eta behin itsasontzi bihurtuta, Ameriketarako bidea hartzen zuten XVI mendean. Bideoan Mikel Leozen azalpenak dira Etxarri Aranazko basoan. Iturria: Etxarriaran Hazten

2014-02-06  |  Historia

Literatura eta gerra

Julen Gabiriak koordinatu duen solasaldia. Josi Basterretxea EHUko irakaslea eta Gabriel Arestiren XXIX. ipuin lehiaketaren euskarazko sariaren irabazlea; Gotzon Barandiaran komunikatzailea eta Larrabetzu-Galdakaoko idazlea; eta Laura Mintegi euskal idazlea eta irakaslea. Mahai ingurua...
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys