Egin ARGIAkoa

Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia

osteguna 2026ko apirilaren 16an

Historia > Efemerideen kanala

Euskal Herrian Euskaraz mugimendua sortu zuten

Duela

47

urte

1979ko azaroaren 4an,

Euskal Herrian Euskaraz mugimendua sortu zen. Durangon egin zuten aurkezpena eta helburu bezala jarri zuten Euskal Herri euskalduna lortu arte borroka egitea.

Honela dio sorrera dokumentuak, besteak beste: “Euskararen aldeko talde eragileak sortu behar direla pentsatzen dugu, euskara espezifikoki diglosiatik eta heriotzatik salbatzeko; hemengo 'alderdi abertzaleak' zoritxarrez, betekizun hori gehien batean ahaztuta dutelako”.

Euskaldunei dei egin zieten euskaraz egitera eta euskaldun gisa ditugun eskubideak defendatzera.

Egun hau historian

1512Iruñeko murruen kanpoaldean borroka hasi zen Nafarroako armadaren eta okupatzaile gaztelarraren artean

1915Jean Hiriart-Urruti hil zen Hazparnen, lehen euskal kazetarietako bat

1975Ultraeskuindarrek Jon Paredes Manot Txiki-ren familiari eraso egin zioten Zarautzen

1984Nikaraguan hauteskunde libreak egin zituzten lehen aldiz, Iraultza Sandinistak garaipena lortu ostean

2005Emakume afganiarren aurkako zapalkuntza kontatu zuen idazlea hil zuen bere senarrak: Nadia Anjuman

2018Ciudadanos alderdiaren probokazioa boikotatu zuten Altsasun

Azoka

Urte hau historian: < >

Berrienetik Zaharrenetik

1979-01-14

Lemoizko zentralaren kontrako kontzentrazioaren aurka oldartu zen Guardia Zibila Mungian

1979-01-31

Istiluak izan ziren Hego Euskal Herriko hiriburuetan, errefuxiatuen estradizioaren aurkako manifestazioetan

1979-02-03

Lemoiztik Ascó II zentral nuklearrera zihoan konboi bat geratzea lortu zuten ekologistek Tarragonan

1979-02-03

100.000 emakume kalera atera ziren beren eskubideak murriztearen aurka Teheranen

1979-02-12

Munduko Klimaren Konferentzia bildu zen lehen aldiz, Genevan

1979-03-03

Soriako kartzelan zeuden 23 euskal presok zainak moztu zituzten

1979-03-23

ETAk Antonio Recio guardia zibil torturatzailea hil zuen Gasteizen

1979-03-28

Three Miles Island-eko istripu nuklearra gertatu zen AEBetan

1979-04-03

Udal hauteskundeak egin ziren Hego Euskal Herrian, Espainiako II. Errepublikaz geroztik lehen aldiz

1979-04-07

Istilu handiak izan ziren Donostiako Egia auzoan, talde parapolizialen eraso baten harira

1979-04-23

Blair Peach irakaslea hil zuen poliziak Ingalaterran, faxismoaren aurkako manifestazio batean

1979-05-04

Txomin Iturbe ETAko buruzagiari metrailetaz tiro egin zioten Biarritzen, autoan zihoala

1979-05-11

Bizkaiko portuko langileek uko egin zioten Lemoizko zentralerako ziren materialak deskargatzeari

1979-06-03

Tuteran guardia zibil batek Gladys del Estal ekintzaile ekologista hil zuen

1979-06-10

'Francis' trabestia hil zuen Errenterian kalez jantzitako polizia batek

1979-06-12

Lehen mobilizazioa egin zuen EHGAM mugimenduak Donostian

1979-06-22

Ondarroako Udalak Iberdueroren ordainagiriak helbideratzeari utzi zion, Lemoizko zentral nuklearraren aurka

1979-06-26

'Egin' egunkariko zuzendari Mirentxu Purroy eta zuzendari komertzial Mikel Lakasta atxilotu zituzten

1979-07-19

Nikaraguako Managua hiriburuan sartu zen FSLN gerrilla eta diktadura amaitu zuten

1979-07-20

Leonard Peltier preso indigenak espetxetik ihes egin zuen beste bi kiderekin batera, AEBetan

1979-07-27

Marielle Franco jaio zen, ekintzaile feminista eta sozialista afro-brasildarra

1979-07-31

Nuklearren aurkako pankarta bat jartzen ari zen herritar bati tiro egin zion Usurbilen Guardia Zibilak

1979-08-14

Ondarroan eskuin muturreko inkontrolatu bat atzeman zuten herritarrek

1979-09-01

Iñaki Kijera donostiarra hil zuen tiroz Espainiako poliziak, errefuxiatuen aldeko manifestazioan

1979-09-12

Donostiako Zinemaldiak iragarri zuen Operación Ogro filma ez zutela proiektatuko, “arrazoi teknikoak” medio

1979-10-16

Telenorteren egoitza okupatu eta emisioa eten zuten EMK-ko kideek

1979-11-02

Pantera Beltzetako kide Assata Shakurrek espetxetik ihes egin zuen AEBetan

1979-11-04

Euskal Herrian Euskaraz mugimendua sortu zuten

1979-11-11

Mikel Arregi Marin hil zuen Guardia Zibilak Etxarri Aranazen, bere autoari metrailetaz tiro eginda

1979-11-22

Lemoizko zentral nuklearraren aurka argi itzaltze masiboa egin zuten Deba ibarrean

1979-12-15

Jesus Mari Leizaola Euskal Herrira itzuli zen, Erbesteko Jaurlaritzako lehendakaria

Hilabete honetako urteurrenak:
Borobilak bakarrik |
Berrienetik Zaharrenetik

Duela

10

urte

2016-11-25

Fidel Castro Kubako presidentea hil zen Habanan

Duela

10

urte

2016-11-17

Donostia 2016k euskal presoen lanak zentsuratu zituen arte erakusketa batean

Duela

10

urte

2016-11-14

Guardia Zibilak Altsasuko zortzi gazte atxilotu zituen eta Espainiaren justizia ezaren sinbolo bilakatu ziren

Duela

10

urte

2016-11-05

Bayer multinazionalaren Bruselako egoitzan egindako ekintzaren bideoa argitaratu zuten klimaren aldeko ekintzaileek

Duela

15

urte

2011-11-15

Bolivian aniztasun funtzionala zuten dozenaka lagunek martxa hasi zuten

Duela

25

urte

2001-11-24

Software Libreari Buruzko I. Euskal Mintegia antolatu zuten Eibarren

Duela

35

urte

1991-11-06

Kurdueraz mintzatu zen diputatu bat Turkiako parlamentuan lehen aldiz, irain artean

Duela

40

urte

1986-11-17

Irain artean lortu zuten ikasgeletara sartzea Bilboko Intxisu ikastolako ikasleek

Duela

40

urte

1986-11-06

Donostiako Bilintx liburu-dendaren aurkako eskuin muturraren atentatua lehergailuarekin

Duela

40

urte

1986-11-01

Desastre ekologikoa Suitzan, 30 tona produktu kimiko isuri zirenean Rin ibaira

Duela

45

urte

1981-11-14

Frankfurteko aireportua handitzearen aurkako protesta eta istilu handiak izan ziren Alemanian

Duela

50

urte

1976-11-26

Maialen Lujanbio bertsolaria jaio zen Hernanin, Gipuzkoan

Duela

50

urte

1976-11-07

'Xalbador' bertsolaria hil zen Urepelen, bere omenaldian

Duela

55

urte

1971-11-05

Picassoren hainbat lan suntsitu zituen eskuin muturreko talde batek Madrilen

Duela

60

urte

1966-11-30

Etxebarriko Laminación de Bandas lantegiko langileek greba historikoa hasi zuten

Duela

75

urte

1951-11-09

Resurreccion Maria Azkue hil zen Bilbon, euskaltzale nekaezina

Duela

80

urte

1946-11-23

Indotxinako Lehen Gerra hasi zen Frantziako Armadak milaka zibil vietnamdar hil zituenean Hai Phong portu-auzoan

Duela

90

urte

1936-11-20

Buenaventura Durruti anarkista hil zen Madrilen

Duela

90

urte

1936-11-16

Wilhem Wakonigg espioi naziaren aurkako epaiketa hasi zuen Euzko Jaurlaritzak: fusilatu egingo zuten

Duela

90

urte

1936-11-15

Eusko Itsas Gudarostearen lehenbiziko borroka

Duela

90

urte

1936-11-13

Irlandar Brigadako 700 soldaduk frankistekin bat egin zuten

Duela

90

urte

1936-11-03

Iruñeko bi gazteri hamabi urteko kartzela zigorra ezarri zieten, soldadu bati deserta zezan aholkatu eta “abur” hitzarekin agurtzea egotzita

Duela

90

urte

1936-11-02

Errepublikarrentzat armaz beterik iritsi zen Bilboko portura lurrunontzi sobietar bat

Duela

95

urte

1931-11-15

Parisen kanakiarrak giza-zoo batean ikusgai jarri zituen erakusketa amaitu zen

Duela

105

urte

1921-11-30

Marie-Jeanne Etcheverria jaio zen Saran, erresistentziako kidea

Duela

155

urte

1871-11-27

Zortzi medikuntza ikasle exekutatu zituzten espainiarrek Kuban, gezurretan oinarrituta

Duela

170

urte

1856-11-23

Manuela Sáenz hil zen deserrian, Hego Amerikako prozesu independentisten bultzatzaileetakoa

Duela

215

urte

1811-11-13

Ludditek oihal fabrika bateko 70 makina suntsitu zituzten Ingalaterran

Duela

260

urte

1766-11-01

Euskarazko argitalpenak debekatu zituzten Espainiako Estatuan

Duela

365

urte

1661-11-08

'Matalaz' plaza publikoan exekutatu zuen Frantziako armadak, zuberotarren altxamendua gidatu zuen erretorea

Duela

545

urte

1481-11-03

Frantzisko I.a Foixekoa, Nafarroako erregea, koroatu zuten Iruñean