Egin ARGIAkoa

Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia

ostirala 2026ko otsailaren 13an

Historia > Efemerideen kanala

Lehen aldiz antolatu zuten Lilatoia Donostian, emakumeen lasterketa

Duela

36

urte

1990ko martxoaren 4an,

Lehen aldiz antolatu zuten Lilatoia Donostian, emakumeen lasterketa. Antolatzaileek Irlandan egiten zen emakumezkoen lasterketa batetik hartu zuten ideia eta Martxoaren 8aren inguruan egitea proposatu zuten, kale okupazioa eta emakumeen ikusgarritasuna helburu jarrita. Lehen urteetan zailtasun handiak izan zituzten, irainak eta mespretxuak jasan behar izan baitzituzten gizonezkoen aldetik. Urteekin indar handia hartu duen ekimena da, eta lehen urtean parte hartu zuten 130-150 korrikalarietatik, 6.000tik gora izatera heldu dira zenbait hamarkadatan.

Iturria:

Beñat Parra, Lilatoiaren 30. urteurrena. Lasterketa ez dadila eten (Irutxuloko Hitza, 2019ko martxoak 1).

Egun hau historian

1790Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoa, Pirinio Atlantikoak departamentuan sartu zituzten, Biarnorekin batera

1873Benita Asas Manterola jaio zen Donostian

1919Kinmel Parkeko Matxinada hasi zen Galesko Abergele herrian

1953Guatemalako presidente ezkertiarrak United Fruit Company konpainia estatubatuarraren 84.000 hektarea desjabetu zituen

1976Grebari eutsi zioten Gasteizen Cegasako langileek, bezperan Espainiako Poliziak eragindako sarraskia salatzeko

1976Bezperako Gasteizko hilketek tentsioa areagotu zuten

Azoka

Urte hau historian: < >

Berrienetik Zaharrenetik

1990-01-14

The Simpsons telesailaren irekiera, sofaren sketcha, lehen aldiz emititu zen AEBetako Fox katean

1990-02-02

Hegoafrikan apartheida desegiteko lehen urratsak iragarri zituen Frederik W. De Klerk presidenteak

1990-02-11

Nelson Mandela askatu zuten Hegoafrikan 27 urtez preso eduki ostean

1990-02-15

Eusko Legebiltzarrak autodeterminazio eskubidea aldarrikatu zuen

1990-03-04

Lehen aldiz antolatu zuten Lilatoia Donostian, emakumeen lasterketa

1990-03-11

Pinocheten Txileko diktadura militarra amaitu zen

1990-04-01

Strangeways espetxeko matxinada hasi zen, Ingalaterrako Manchester hirian

1990-04-02

Guardia Zibilak Aranguren ibarreko bizilagunen kontra egin zuen Gongorako zabortegiaren aurkako protestan

1990-04-06

EAJ makina txanponjaleen ustelkeria kasuan inplikatzen zuen txosten baten berri eman zuen Egin-ek

1990-04-26

EHEko zazpi kide atxilotu zituen Espainiako Poliziak, erdara hutsezko trafiko seinaleak ezabatzeagatik

1990-05-17

Homosexualitatea gaixotasunen zerrendatik ezabatu zuen Osasunaren Mundu Erakundeak

1990-06-02

Cacagalia jaialdia antolatu zuten Andoaingo musika taldeek, Udalaren aurka

1990-06-25

Irunberriko arroilan Guardia Zibilak bi etakide exekutatu eta beste bat larri zauritu zuen, froga nagusien arabera

1990-07-09

Espetxetik ihes egin zuten Tupac Amaru mugimenduko 48 presok Perun

1990-08-01

Arangurengo alkatea eta Labianoko apaiza atxilotu zituzten, zabortegi baten aurkako protestan

1990-08-08

Sutea piztu zen Garoñako zentral nuklearrean

1990-09-11

Myrna Mack antropologo guatemalarra hil zuten, gobernua indigenen aurka ari zela salatu ostean

1990-10-25

Besòseko intifada hasi zen “Bartzelona markaren” aurka

1990-10-26

60 eskalatzailek 36 gau eta egun luzatuko zen kanpaldia abiatu zuten Atxarteko harrobiko horman, plataforma batean zintzilik

1990-11-14

Hiru egunez luzatuko ziren istiluak hasi ziren Berlinen, 1.500 polizia hamahiru eraikin okupatu hustera joatean

1990-12-06

'Euskaldunon Egunkaria'-ren lehen zenbakia argitaratu zuten

1990-12-24

Marta Gónzalez sendagile bilbotar internazionalista hil zuen El Salvadorreko armadak

1990-12-29

Negu Gorriak taldeak lehen kontzertua eman zuen Herrera de la Manchako espetxearen aurrean

Hilabete honetako urteurrenak:
Borobilak bakarrik |
Berrienetik Zaharrenetik

Duela

5

urte

2021-03-27

Suezko Kanala blokeatu zuen Ever Given merkatal ontziak, eta mundu mailako logistika blokeoa eragin

Duela

5

urte

2021-03-09

Pepe Rei kazetaria hil zen

Duela

10

urte

2016-03-25

Ekintzaile feministek eliza katolikoaren Isiltasunaren Prozesioa boikotatu zuten Bilboko Zazpi Kaleetan

Duela

10

urte

2016-03-02

Hondurasen Berta Cáceres hil zuten tiroz bere etxean

Duela

15

urte

2011-03-11

Istripu nuklearra gertatu zen Fukushiman

Duela

20

urte

2006-03-22

ETAk su-eten iraunkorra iragarri zuen

Duela

25

urte

2001-03-31

Iratxe Sorzabal atxilotu zuen Espainiako Guardia Zibilak

Duela

25

urte

2001-03-28

EZLNren hainbat ordezkarik hitza hartu zuten Mexikoko Kongresuan

Duela

25

urte

2001-03-17

Eraso egin zioten laugarrenez AEK euskaltegiari Donostiako Amara Berri auzoan

Duela

25

urte

2001-03-15

Petrobras-36 petrolio plataformak istripua izan zuen Brasilgo kostan

Duela

35

urte

1991-03-31

Irakek kurduak garaitu zituen Kirkukeko batailan

Duela

40

urte

1986-03-12

NATOri ezezko borobila eman zion Hego Euskal Herriak

Duela

40

urte

1986-03-10

NATOren aurkako argi itzalaldi masibo eta zaratatsua Hego Euskal Herrian

Duela

45

urte

1981-03-27

Jose Antonio Agirre lehendakariaren gorpua Euskal Herrira ekarri zuten

Duela

45

urte

1981-03-26

Iparretarrak-ek lehen “gau urdina” antolatu zuen, hainbat atentaturekin

Duela

45

urte

1981-03-19

Xorroxin irratiaren lehen emisioa, Nafarroan

Duela

45

urte

1981-03-09

Telesforo Monzon hil zen Baionan, politikari abertzale historikoa

Duela

45

urte

1981-03-01

Bobby Sands preso irlandarrak heriotza eragingo zion gose greba kolektiboa abiatu zuen

Duela

50

urte

1976-03-30

Palestinarrek greba orokorra hasi zuten, Israelgo Gobernuak beren lurrak desjabetzeko hartutako erabakiaren aurka

Duela

50

urte

1976-03-27

'24 ordu euskaraz' irratsaioa eta jaialdia egin zituzten Donostiako Belodromoan

Duela

50

urte

1976-03-24

Maria Lorena Barros hil zuten Filipinetako militarrek, Makibaka emakume militanteen erakundearen sortzailea

Duela

50

urte

1976-03-24

Estatu kolpea Argentinan eta milaka pertsona torturatu, hil eta desagerraraziko zituen diktaduraren hasiera

Duela

50

urte

1976-03-08

Emakumeen Aurkako Delituen Nazioarteko Epaitegia inauguratu zuten Bruselan

Duela

50

urte

1976-03-06

Espainiako Poliziak gazte bat hil zuen Tarragonan, Gasteizko sarraskiaren aurkako protestan

Duela

50

urte

1976-03-04

Grebari eutsi zioten Gasteizen Cegasako langileek, bezperan Espainiako Poliziak eragindako sarraskia salatzeko

Duela

50

urte

1976-03-04

Bezperako Gasteizko hilketek tentsioa areagotu zuten

Duela

50

urte

1976-03-03

Espainiako Poliziak bost langile hil eta ehunka zauritu zituen tiroz Gasteizen

Duela

60

urte

1966-03-13

Manuel Thomas Gomes hil zen Martuteneko espetxean, atxiloketan jasandako torturen ondorioz

Duela

65

urte

1961-03-27

Boluetako krimena: Javier Batarrita hil zuen Guardia Zibilak Bilbon

Duela

70

urte

1956-03-29

Bere anaia hil zuen tiroz Espainiako errege izango zen Juan Carlos Borboikoak

Duela

70

urte

1956-03-12

Erbesteko Eusko Jaurlaritzako ordezkari Jesus Galindez desagerrarazi zuten New Yorken

Duela

105

urte

1921-03-08

Emakume Langilearen Eguna ofizialki ezarri zuten Sobietar Batasunean

Duela

110

urte

1916-03-20

New Yorkeko zooan orangutan batekin kaiolan izan zuten Ota Bengak bere buruaz beste egin zuen

Duela

110

urte

1916-03-09

Pancho Villak eraso egin zien AEBei

Duela

115

urte

1911-03-25

New Yorkeko oihalgintza lantegi bateko suteak 146 langile hil zituen

Duela

120

urte

1906-03-05

Filipinetako Mairuen Matxinadan AEBetako armadak sarraskia eragin zuen

Duela

125

urte

1901-03-13

Euskaraz mintzatzen zen diputaturik ez zegoela lehen aldiz Nafarroako Parlamentuan salatu zuen “Lesakako andre batek”

Duela

130

urte

1896-03-19

Ikurrina jarri zuten lehen aldiz EAJren egoitza batetik kanpo, Bermeon

Duela

130

urte

1896-03-18

Aitzol jaio zen Tolosan, Euskal Pizkundearen bultzatzaile nagusietakoa

Duela

145

urte

1881-03-13

Alexandro II.a Errusiako tsarra hil zuten lehergailuak jaurtita

Duela

150

urte

1876-03-17

Sioux gerrak hasi ziren, AEBetako armadak Txeiene eta Oglala Sioux herritarrei eraso egin ostean

Duela

150

urte

1876-03-07

Alexander Graham Bellek telefonoa patentatu zuen

Duela

155

urte

1871-03-23

Marseillako Komuna aldarrikatu zuten, giro iraultzaile betean

Duela

155

urte

1871-03-18

Parisko Komuna abiatu zuten, historiako lehen langileen gobernua

Duela

165

urte

1861-03-18

Britainiar armadaren eta maorien arteko lehen gatazka amaitu zen Taranakin, Zeelanda Berrian

Duela

180

urte

1846-03-17

Lehen errefuxiatu-ontzia irten zen Dublingo portutik, Irlandako Gosete Handiaren garaian

Duela

185

urte

1841-03-22

Fabriketan eta tailerretan lan egiteko gutxienez 8 urte izan behar zirela finkatu zuen legez Frantziak

Duela

225

urte

1801-03-11

Euskarazko antzerkia debekatu zuen Espainiako Gobernuak

Duela

280

urte

1746-03-02

Euskal herritarrik altuena hil zen Erratzun: Jose Apeztegia de Rada baztandarra

Duela

410

urte

1616-03-05

Eliza Katolikoak debekatu egin zuen Kopernikoren liburua, non esaten zen Lurra ez zela unibertsoaren zentroa

Duela

510

urte

1516-03-25

Nafarroako Pedro Mariskala entregatu zen Erronkarin, bere 18 kapitainekin batera, Nafarroako erreinua berreskuratzeko altxaldian

Duela

510

urte

1516-03-17

Nafarroako Erresuma berreskuratzeko bigarren saiakera hasi zuten gaztelarren aurka nafar legitimistek