ARGIA.eus

Egin ARGIAkoa
Oparitu ARGIA
Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia
asteazkena 2026ko urtarrilaren 14an
Historia > Efemerideen kanala

"Sorginkeria” egotzita 69 otsagabiar epaitu zituen publikoki Inkisizioak Iruñean

Duela
486
urte

1540ko martxoaren 16an,

“Sorginkeria” egotzita 69 otsagabiar epaitu zituen publikoki Inkisizioak Iruñean. Penitentzia aplikatu zieten autofede deituriko ekitaldi jendetsuan. Biraoak, sorginkeria, apostasia edo idolatria bezalako delituak egotzi arren, gehienek heriotza zigorrari iskin egin ahal izan zioten, Gabriel del Monte Mayorrek izan ezik, juduzalekeria egotzita exekutatua.

Euskal Herrian, dokumentatua dagoen inkisizioaren lehen exekuziotik (1329) azkenera (1610), 200 eta 323 pertsona artean hil zituzten, denak "legez". Hildako gehienak emakumezkoak izan ziren.

Iturria:

José Dueso, La caza de brujas en Euskal Herria a través de sus principales procesos judiciales (Txertoa).

Egun hau historian
1939Euskaraz idaztea debekatu zuten Hego Euskal Herrian
1983AEK-ko 80 kidek Gasteizko Legebiltzarra okupatu zuten
1989Portugaleten emakume bati eskuineko hankan GAL siglak markatu zizkioten
2002Porterietako batera kateatu ziren bi ekintzaile Bartzelona eta Real Madrilen arteko partidan
2007Kolonbiako talde paramilitarrekin kolaboratzen zuela onartu zuen AEBetako Chiquita Brands enpresa bananeroak
2009Hondakinen atez ateko zabor bilketa sistema ezarri zuten Usurbilen eta biziklatze tasa hirukoiztu
Azoka

Urte hau historian: < >
Berrienetik Zaharrenetik

1540-03-16
“Sorginkeria” egotzita 69 otsagabiar epaitu zituen publikoki Inkisizioak Iruñean

Hilabete honetako urteurrenak:
|
Berrienetik Zaharrenetik

Duela
5
urte
2021-03-27
Suezko Kanala blokeatu zuen Ever Given merkatal ontziak, eta mundu mailako logistika blokeoa eragin
Duela
5
urte
2021-03-09
Pepe Rei kazetaria hil zen
Duela
10
urte
2016-03-25
Ekintzaile feministek eliza katolikoaren Isiltasunaren Prozesioa boikotatu zuten Bilboko Zazpi Kaleetan
Duela
10
urte
2016-03-02
Hondurasen Berta Cáceres hil zuten tiroz bere etxean
Duela
15
urte
2011-03-11
Istripu nuklearra gertatu zen Fukushiman
Duela
20
urte
2006-03-22
ETAk su-eten iraunkorra iragarri zuen
Duela
25
urte
2001-03-31
Iratxe Sorzabal atxilotu zuen Espainiako Guardia Zibilak
Duela
25
urte
2001-03-28
EZLNren hainbat ordezkarik hitza hartu zuten Mexikoko Kongresuan, indigenen eskubideen eta kulturaren aldeko legea defendatzeko
Duela
25
urte
2001-03-17
Eraso egin zioten laugarrenez AEK euskaltegiari Donostiako Amara Berri auzoan
Duela
25
urte
2001-03-15
Petrobras-36 petrolio plataformak istripua izan zuen Brasilgo kostan
Duela
35
urte
1991-03-31
Irakek kurduak garaitu zituen Kirkukeko batailan
Duela
40
urte
1986-03-12
NATOri ezezko borobila eman zion Hego Euskal Herriak
Duela
40
urte
1986-03-10
NATOren aurkako argi itzalaldi masibo eta zaratatsua Hego Euskal Herrian
Duela
45
urte
1981-03-27
Jose Antonio Agirre lehendakariaren gorpua Euskal Herrira ekarri zuten
Duela
45
urte
1981-03-26
Iparretarrak-ek lehen “gau urdina” antolatu zuen, hainbat atentaturekin
Duela
45
urte
1981-03-19
Xorroxin irratiaren lehen emisioa, Nafarroan
Duela
45
urte
1981-03-09
Telesforo Monzon hil zen Baionan, politikari abertzale historikoa
Duela
45
urte
1981-03-01
Bobby Sands preso irlandarrak heriotza eragingo zion gose greba kolektiboa abiatu zuen
Duela
50
urte
1976-03-30
Palestinarrek greba orokorra hasi zuten, Israelgo Gobernuak beren lurrak desjabetzeko hartutako erabakiaren aurka
Duela
50
urte
1976-03-27
'24 ordu euskaraz' irratsaioa eta jaialdia egin zituzten Donostiako Belodromoan
Duela
50
urte
1976-03-24
Maria Lorena Barros hil zuten Filipinetako militarrek, Makibaka emakume militanteen erakundearen sortzailea
Duela
50
urte
1976-03-24
Estatu kolpea Argentinan eta milaka pertsona torturatu, hil eta desagerraraziko zituen diktaduraren hasiera
Duela
50
urte
1976-03-08
Emakumeen Aurkako Delituen Nazioarteko Epaitegia inauguratu zuten Bruselan
Duela
50
urte
1976-03-06
Espainiako Poliziak gazte bat hil zuen Tarragonan, Gasteizko sarraskiaren aurkako protestan
Duela
50
urte
1976-03-04
Grebari eutsi zioten Gasteizen Cegasako langileek, bezperan Espainiako Poliziak eragindako sarraskia salatzeko
Duela
50
urte
1976-03-04
Bezperako Gasteizko hilketek tentsioa areagotu zuten
Duela
50
urte
1976-03-03
Bost langile hil zituen Gasteizen Espainiako Poliziak eta ehunka zauritu
Duela
50
urte
1976-03-03
Espainiako Poliziak bost langile hil eta ehunka zauritu zituen tiroz Gasteizen
Duela
60
urte
1966-03-13
Manuel Thomas Gomes hil zen Martuteneko espetxean, atxiloketan jasandako torturen ondorioz
Duela
65
urte
1961-03-27
Boluetako krimena: Javier Batarrita hil zuen Guardia Zibilak Bilbon
Duela
70
urte
1956-03-29
Bere anaia hil zuen tiroz Espainiako errege izango zen Juan Carlos Borboikoak
Duela
70
urte
1956-03-12
Erbesteko Eusko Jaurlaritzako ordezkari Jesus Galindez desagerrarazi zuten New Yorken
Duela
105
urte
1921-03-08
Emakume Langilearen Eguna ofizialki ezarri zuten Sobietar Batasunean
Duela
110
urte
1916-03-20
New Yorkeko zooan orangutan batekin kaiolan izan zuten Ota Bengak bere buruaz beste egin zuen
Duela
110
urte
1916-03-09
Pancho Villak eraso egin zien AEBei
Duela
115
urte
1911-03-25
New Yorkeko oihalgintza lantegi bateko suteak 146 langile hil zituen
Duela
120
urte
1906-03-05
Filipinetako Mairuen Matxinadan AEBetako armadak sarraskia eragin zuen
Duela
125
urte
1901-03-13
Euskaraz mintzatzen zen diputaturik ez zegoela lehen aldiz Nafarroako Parlamentuan salatu zuen “Lesakako andre batek”
Duela
130
urte
1896-03-19
Ikurrina jarri zuten lehen aldiz EAJren egoitza batetik kanpo, Bermeon
Duela
130
urte
1896-03-18
Aitzol jaio zen Tolosan, Euskal Pizkundearen bultzatzaile nagusietakoa
Duela
145
urte
1881-03-13
Alexandro II.a Errusiako tsarra hil zuten lehergailuak jaurtita
Duela
150
urte
1876-03-17
Sioux gerrak hasi ziren, AEBetako armadak Txeiene eta Oglala Sioux herritarrei eraso egin ostean
Duela
150
urte
1876-03-07
Alexander Graham Bellek telefonoa patentatu zuen
Duela
155
urte
1871-03-23
Marseillako Komuna aldarrikatu zuten, giro iraultzaile betean
Duela
155
urte
1871-03-18
Parisko Komuna abiatu zuten, historiako lehen langileen gobernua
Duela
165
urte
1861-03-18
Britainiar armadaren eta maorien arteko lehen gatazka amaitu zen Taranakin, Zeelanda Berrian
Duela
180
urte
1846-03-17
Lehen errefuxiatu-ontzia irten zen Dublingo portutik, Irlandako Gosete Handiaren garaian
Duela
185
urte
1841-03-22
Fabriketan eta tailerretan lan egiteko gutxienez 8 urte izan behar zirela finkatu zuen legez Frantziak
Duela
225
urte
1801-03-11
Euskarazko antzerkia debekatu zuen Espainiako Gobernuak
Duela
280
urte
1746-03-02
Euskal herritarrik altuena hil zen Erratzun: Jose Apeztegia de Rada baztandarra
Duela
410
urte
1616-03-05
Eliza Katolikoak debekatu egin zuen Kopernikoren liburua, non esaten zen Lurra ez zela unibertsoaren zentroa
Duela
510
urte
1516-03-25
Nafarroako Pedro Mariskala entregatu zen Erronkarin, bere 18 kapitainekin batera, Nafarroako erreinua berreskuratzeko altxaldian
Duela
510
urte
1516-03-17
Nafarroako Erresuma berreskuratzeko bigarren saiakera hasi zuten gaztelarren aurka nafar legitimistek
BERRIKUNTZA | Hezkuntza kanala
Ikas-komunitatearen jarraipen berezia, Mikel Garciaren eskutik
Hezkuntzari egiten diogun jarraipenak koska bat egingo du gora, bai edukiz bai diseinuz berrituta datorren Hezkuntza kanalaren eskutik. Bi sail berri estreinatu ditu kanalak: ikastetxeetako esperientzia onen bideo-erreportajeak eta eztabaida sustatzea helburu duen podcasta.
Ezagutu Hezkuntza kanala