Egin ARGIAkoa

Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia

asteartea 2026ko urtarrilaren 20an

Historia > Efemerideen kanala

Espetxetik ihes egin zuten Tupac Amaru mugimenduko 48 presok Perun

Duela

36

urte

1990ko uztailaren 9an,

Espetxetik ihes egin zuten Tupac Amaru mugimenduko 48 kidek Perun. Presondegiaren alboan gerrillak erositako etxe baterainoko 250 metroko tunela zulatu zuten. Ihes egin zutenen artean zegoen talde armatuko buruzagi Victor Polay. Movimiento Revolucionario Tupac Amaru 1982an Perun eratutako erakunde armatu ezkertiarra izan zen. 1997ra arte iraun zuen aktibo.

Iturria:

Julio César Guerra, A 25 años de la fuga de Víctor Polay del penal Castro Castro (El Comercio, 2015eko uztailak 8).

Egun hau historian

1816Argentinak independentzia aldarrikatu eta Espainiarekiko zituen “lotura biolentoak” askatu zituen

1823Fernando Amezketarra bertsolaria hil zen

1976Normi Mentxaka santurtziarra hil zuten eskuin muturreko kideek

1991Hegoafrika Olinpiar Jokoetan berriro ere onartu zuten, Apartheid politikengatik 21 urtez kanporatuta egon ostean

2005Israelen aurkako BDS nazioarteko boikot kanpaina deitu zuten Palestinako 200 bat eragilek

Azoka

Urte hau historian: < >

Berrienetik Zaharrenetik

1990-01-14

The Simpsons telesailaren irekiera, sofaren sketcha, lehen aldiz emititu zen AEBetako Fox katean

1990-02-02

Hegoafrikan apartheida desegiteko lehen urratsak iragarri zituen Frederik W. De Klerk presidenteak

1990-02-11

Nelson Mandela askatu zuten Hegoafrikan 27 urtez preso eduki ostean

1990-02-15

Eusko Legebiltzarrak autodeterminazio eskubidea aldarrikatu zuen

1990-03-04

Lehen aldiz antolatu zuten Lilatoia Donostian, emakumeen lasterketa

1990-03-11

Pinocheten Txileko diktadura militarra amaitu zen

1990-04-01

Strangeways espetxeko matxinada hasi zen, Ingalaterrako Manchester hirian

1990-04-02

Guardia Zibilak Aranguren ibarreko bizilagunen kontra egin zuen Gongorako zabortegiaren aurkako protestan

1990-04-06

EAJ makina txanponjaleen ustelkeria kasuan inplikatzen zuen txosten baten berri eman zuen Egin-ek

1990-04-26

EHEko zazpi kide atxilotu zituen Espainiako Poliziak, erdara hutsezko trafiko seinaleak ezabatzeagatik

1990-05-17

Homosexualitatea gaixotasunen zerrendatik ezabatu zuen Osasunaren Mundu Erakundeak

1990-06-02

Cacagalia jaialdia antolatu zuten Andoaingo musika taldeek, Udalaren aurka

1990-06-25

Irunberriko arroilan Guardia Zibilak bi etakide exekutatu eta beste bat larri zauritu zuen, froga nagusien arabera

1990-07-09

Espetxetik ihes egin zuten Tupac Amaru mugimenduko 48 presok Perun

1990-08-01

Arangurengo alkatea eta Labianoko apaiza atxilotu zituzten, zabortegi baten aurkako protestan

1990-08-08

Sutea piztu zen Garoñako zentral nuklearrean

1990-09-11

Myrna Mack antropologo guatemalarra hil zuten, gobernua indigenen aurka ari zela salatu ostean

1990-10-25

Besòseko intifada hasi zen “Bartzelona markaren” aurka

1990-10-26

60 eskalatzailek 36 gau eta egun luzatuko zen kanpaldia abiatu zuten Atxarteko harrobiko horman, plataforma batean zintzilik

1990-11-14

Hiru egunez luzatuko ziren istiluak hasi ziren Berlinen, 1.500 polizia hamahiru eraikin okupatu hustera joatean

1990-12-06

'Euskaldunon Egunkaria'-ren lehen zenbakia argitaratu zuten

1990-12-24

Marta Gónzalez sendagile bilbotar internazionalista hil zuen El Salvadorreko armadak

1990-12-29

Negu Gorriak taldeak lehen kontzertua eman zuen Herrera de la Manchako espetxearen aurrean

Hilabete honetako urteurrenak:
Borobilak bakarrik |
Berrienetik Zaharrenetik

Duela

15

urte

2011-07-03

Istilu larriak Italiako AHTaren aurkako manifestazioan, Susako haranean

Duela

20

urte

2006-07-30

Murray Bookchin AEBetako historialaria, unibertsitateko irakaslea, ikertzailea eta ekintzaile hil zen

Duela

20

urte

2006-07-16

AHTaren inguruko lehen erreferenduma egin zuten Urbinan

Duela

20

urte

2006-07-14

30.000 tona petrolio isuri ziren Mediterraneo itsasora, Israelek Libanoko Jiyehko zentral termikoa bonbardatu zuelako

Duela

20

urte

2006-07-12

Euskal Herritik joandako joaldunak eta Israelgo armada, aurrez aurre

Duela

25

urte

2001-07-24

Olaia Kastresana etakidea hil zen Alacanten, lehergailua esku artean zartatu zitzaionean

Duela

25

urte

2001-07-23

Iruñeko Gaztelu plazako lurrazpiko aparkalekuaren lanak hasi zituen udalak

Duela

25

urte

2001-07-20

Carlo Giuliani ekintzailea hil zuen Poliziak Genovan, G8aren aurkako manifestazio batean

Duela

25

urte

2001-07-18

Zuzen Ekintza Taldea aurkeztu zuten, desobedientzia zibila praktikatuko zuen ekintzaile taldea

Duela

30

urte

1996-07-05

Ttipi-Ttapa aldizkariak internetera salto egin zuen, Euskal Herriko komunikabideetan lehena

Duela

35

urte

1991-07-10

100.000 lagun bildu ziren Vedat Aydın ekintzaile kurduaren hiletan, Ameden

Duela

35

urte

1991-07-09

Hegoafrika Olinpiar Jokoetan berriro ere onartu zuten, Apartheid politikengatik 21 urtez kanporatuta egon ostean

Duela

40

urte

1986-07-26

Espainiako Poliziak gogor kargatu zuen errefuxiatu politikoen aldeko ibilaldi nazionalaren amaieran, Donostian

Duela

45

urte

1981-07-18

Istilu handiak izan ziren Dublinen, Britainiako enbaxadaren aurrean, gose grebalarien aldeko manifestazio batean

Duela

45

urte

1981-07-13

Martin Hurson hil zen, Irlanda iparraldeko preso politikoen gose grebako seigarrena

Duela

50

urte

1976-07-23

Eduardo Moreno azken aldiz ikusi zuten, Pertur gisa ezaguna

Duela

50

urte

1976-07-14

Jochen Peiper gerra-kriminal nazia hil zen Frantzian, bere etxeari su eman ziotenean

Duela

50

urte

1976-07-13

Argentinako diktaduraren aurkako militante Sara Méndez eta bere haur jaioberria bahitu zituzten, Kondor Operazioan

Duela

50

urte

1976-07-10

Sevesoko istripu kimikoa gertatu zen, Italian

Duela

50

urte

1976-07-09

Normi Mentxaka santurtziarra hil zuten eskuin muturreko kideek

Duela

50

urte

1976-07-03

Donostiako Antigua auzoan ultra-eskuinaren atentatu eta mehatxuen aurkako manifestazio jendetsua egin zuten

Duela

55

urte

1971-07-15

Mendebaldeko Alemaniako Poliziak Petra Schelm hil zuen, RAFeko lehen hildakoa

Duela

55

urte

1971-07-04

Altsasuko udaletxeko batzar gelan ikastolaren aldeko lantaldea eratu zuen herritar talde batek

Duela

65

urte

1961-07-18

Maria Mercedes Antxeta venezuelarra atxilotu zuten frankistek Donostian, Meliton Manzanasek torturatuko zuen

Duela

65

urte

1961-07-18

ETA bere lehen ekintza handia egiten saiatu zen: soldadu frankista ohiak garraiatzen zituen tren bat bidetik ateratzea

Duela

70

urte

1956-07-26

Egiptoko presidente Nasserrek Suezko Kanala nazionalizatu zuen, frantziar eta britainiarren kontrolpean egon zena

Duela

80

urte

1946-07-18

Joseba Elosegik, lagun batzuekin batera, ikurriña jarri zuen Donostiako Artzai Onaren katedralaren puntan

Duela

80

urte

1946-07-11

Amador Franco eta Antonio Lopez gerrillari anarkistak atxilotu zituen Guardia Zibilak Irunen

Duela

85

urte

1941-07-31

Agirre lehendakariak Europatik ihes egitea lortu zuen

Duela

90

urte

1936-07-28

Antifaxisten garaipena Donostian: militar kolpistak errendiarazi zituzten Loiolako kuartelean

Duela

90

urte

1936-07-26

Hegazkin errepublikar batek Loiolako kuartela bonbardatu zuen Donostian

Duela

90

urte

1936-07-24

Bartzelonatik atera zen Durrutik gidatutako zutabea faxisten esku zen Zaragozarantz

Duela

90

urte

1936-07-22

Hegazkin frankistek Otxandio ametrailatu eta bonbardatu zuten Santamañak ospatzen ari zirela

Duela

90

urte

1936-07-21

Felix Lasa atxilotu zuten erreketeek Iruñean, irratia entzuteagatik

Duela

90

urte

1936-07-21

Marina Ginestà militante antifaxistari argazki ikonikoa atera zioten

Duela

90

urte

1936-07-20

Altsasu okupatu zuten frankistek, Nafarroan

Duela

90

urte

1936-07-19

Bartzelonan emakumeen kartzela bateko presoak askatu zituzten herritarrek

Duela

90

urte

1936-07-18

Estatu kolpe faxista eta hiru urteko gudaren hasiera Espainiako Estatuan

Duela

100

urte

1926-07-10

Donostian giza-zoo bat ireki zuten Igeldoko jolas parkean

Duela

105

urte

1921-07-19

Arditi di Popolo milizia antifaxista italiarrak bere lehen ekintza ofiziala burutu zuen Piombinon

Duela

120

urte

1906-07-13

Langabezian ziren hamalau pertsonak lursail bat okupatu zuten Londresen eta lurra lantzeari ekin zioten

Duela

140

urte

1886-07-11

Euskal Herriko lehen elkarte sozialista sortu zuten Bilbon

Duela

150

urte

1876-07-31

"Irurac bat" ikurra sortu zuten eta pospolo-kaxetan jendarteratzen hasi

Duela

150

urte

1876-07-22

Indalezio Bizkarrondo Bilintx hil zen Donostian, bertsolari eta olerkari erromantiko ezaguna

Duela

150

urte

1876-07-21

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako Foruak abolitu zituzten Madrildik

Duela

180

urte

1846-07-23

Henry David Thoureauk uko egin zion kapitazio zerga ordaintzeari, 'Desobedientzia zibila' izeneko idatzian

Duela

210

urte

1816-07-09

Argentinak independentzia aldarrikatu eta Espainiarekiko zituen “lotura biolentoak” askatu zituen

Duela

210

urte

1816-07-02

Méduse ontzi frantsesa hondartu zen, Mauritaniako kostaldetik gertu

Duela

215

urte

1811-07-05

Venezuelak independentzia aldarrikatu zuen, baliatuz Espainia Frantziarekin gudan murgilduta zegoela

Duela

250

urte

1776-07-04

AEBek independentzia aldarrikatu zuten

Duela

435

urte

1591-07-07

Sanferminei data aldatu zieten, Nafarroa Burgosko Gorteek integratu zutela oroitzeko

Duela

450

urte

1576-07-11

Balmasedan sorginkeriaren aurka gauero kanpaiak jotzea agindu zuten

Duela

470

urte

1556-07-31

Ignazio Loiolakoa hil zen