ARGIA.eus

Egin ARGIAkoa
Oparitu ARGIA
Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia
asteartea 2026ko uztailaren 14an
Historia > Efemerideen kanala

Malcolm X jaio zen AEBetan, beltzen eskubideen aldeko ekintzaile karismatikoa

Duela
101
urte

1925eko maiatzaren 19an,

Malcolm X jaio zen Nebraskan, AEBetan. Malcolm Little jaiotzez, familia esklabistaren abizenari uko egin eta bere arbaso afrikarren abizen ezezaguna irudikatzeko ipini zuen X deitura. AEBetako beltzen eskubideen aldeko liderra izan zen. Islamaren Nazioko kide izan zen, harik eta hartatik urrundu eta Afro-Amerikarren Batasunaren Erakundea eratu zuen arte. Martin Luther Kingen aldean ideia erradikalak zituelako zen ezagun. 40 urte zituela hil zuten New Yorken.

Iturria:

Alex Haley, Malcolm X. Una autobiografía contada por Alex Haley (Capitán Swing).

Egun hau historian
1895José Martí olerkari eta iraultzaile kubatarra hil zen
1897Oscar Wilde aske geratu zen, homosexuala izateagatik bi urte kartzelan pasa ostean
1910Monika Lekunberri jaio zen Galdakaon, euskaltzale konprometitua
1983ZEN plana azaldu zuen publikoki Espainiako Gobernuko Segurtasuneko idazkari nagusiak
1984EAJk Nafarroako hamaihiru kide kanporatu zituen alderditik
1988Maurizia Aldeiturriaga Zabala pandero jole eta abeslaria hil zen Zeberion

Urte hau historian: < >
Berrienetik Zaharrenetik

1925-01-07
9 eta 12 urte arteko haur langileek greba hasi zuten Bartzelonan
1925-05-19
Malcolm X jaio zen AEBetan, beltzen eskubideen aldeko ekintzaile karismatikoa
1925-06-23
Britainiako armadak 52 pertsona hil zituen Txinako Shajin hirian
1925-07-02
Lumumba jaio zen Kongon, herrialdea independentziara eramango zuen lider antikoloniala
1925-07-11
Mercedes Colás jaio zen Argentinan, Lodosako familia errepresaliatu bateko kidea
1925-07-20
Frantz Fanon jaio zen Martinica kolonian, munduko zapalduen aldeko intelektuala
1925-10-13
Euskarazko eskola-liburuak debekatu zituen Primo de Rivera diktadoreak
1925-12-21
'Potemkin korazatua' filma estreinatu zuten Moskun, Errusiako Iraultzari buruzko film ikonikoa

Hilabete honetako urteurrenak:
|
Berrienetik Zaharrenetik

Duela
5
urte
2021-05-28
Alemaniako Gobernuak onartu zuen genozidioa egin zuela Namibian
Duela
5
urte
2021-05-27
Eskola batean Kanadako jatorrizko herrietako 251 haurren gorpuzki aurkitu zituztela jakinarazi zuten
Duela
5
urte
2021-05-11
Israelek Gaza bonbardatzeari ekin zion
Duela
10
urte
2016-05-29
Donostian eraiki asmo zuten erraustegiaren aurkako kanpaldia abiatu zuten Gipuzkoa Zutik lelopean
Duela
15
urte
2011-05-05
Bildu legeztatu zuen Espainiako Auzitegi Konstituzionalak
Duela
20
urte
2006-05-25
Victor Jararen hilketaren erantzule nagusietakoa zen Edwin Dimter Bianchiri eskratxea
Duela
20
urte
2006-05-15
Arto-sail transgenikoak moztu zituzten ekintzaileak epaitu zituzten Frantzian
Duela
25
urte
2001-05-14
Bardeetan bonbardaketa maniobrak galarazi zituzten Euskal solidarioak taldeko hamar ekintzailek
Duela
25
urte
2001-05-09
EHEko kide batek bere aurkako epaiketa eten zuen, hizkuntza eskubideak ez zirela bermatzen salatuz
Duela
35
urte
1991-05-23
Bizkaiko Gobernu Zibilaren egoitzan behiak sartzen saiatu ziren abeltzainak
Duela
35
urte
1991-05-05
UEMA sortu zuten hemeretzi udalek, Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea
Duela
35
urte
1991-05-04
Istiluak izan ziren Barricadak Madrilen emandako kontzertu baten ostean
Duela
40
urte
1986-05-31
ETB2 katea emititzen hasi zen
Duela
40
urte
1986-05-11
Herri Urratsera bidean zirenen aurka kargatu zuen Espainiako Poliziak Behobiako ordainlekuan, Irunen
Duela
45
urte
1981-05-21
Gose greban zeuden bi preso politiko irlandar hil ziren: Raymond McCreesh eta Patsy O’Hara
Duela
45
urte
1981-05-10
Almeria Kasua: Guardia Zibilak hiru gazte espainiar torturatu eta hil zituen, ETAkoak zirelakoan
Duela
45
urte
1981-05-09
Lezo Urreiztieta hil zen Baionan
Duela
45
urte
1981-05-07
100.000 lagunetik gora bildu ziren Bobby Sandsen hiletan, Belfasten
Duela
45
urte
1981-05-05
Bobby Sands hil zen gose grebaren 66. egunean, IRAko kidea
Duela
45
urte
1981-05-03
Suitzako albistegiko platotik zuzenean preso baten askatasuna eskatu zuten
Duela
50
urte
1976-05-18
Balaz zauritu zuten eskuin muturreko kideek Algortan pankarta bat jarri nahian ari zen gazte bat
Duela
50
urte
1976-05-09
Ulrike Meinhof hilik agertu zen Alemanian, RAF-eko kide ezaguna
Duela
50
urte
1976-05-09
Jurramendiko erromerian bi pertsona hil zituzten eskuin muturreko mertzenarioek
Duela
55
urte
1971-05-27
Londresko 800 ikaslek greba egin zuten kaleratutako irakasle baten itzulera exijitzeko
Duela
60
urte
1966-05-16
Txinako Iraultza Kulturala hasi zen, Alderdi Komunistak iragarri zuenez
Duela
60
urte
1966-05-01
Bizkaiko Garai herria hartu zuen ETAren komando batek frankismo betean
Duela
75
urte
1951-05-12
Concepción Campa Huergo jaio zen Kuban, B eta C meningitisaren aurkako txertoen ikerketaren zuzendaria
Duela
80
urte
1946-05-11
Alcalako espetxetik ihes egin zuen Arriolabengoa komunista donostiarrak
Duela
85
urte
1941-05-29
Disney-ko animatzaileek greba hasi zuten, sindikatzeko eskubidearen alde
Duela
85
urte
1941-05-01
Euskal dantzak nazien omenez, Donostiako La Perlan
Duela
90
urte
1936-05-28
35.000 langilek Parisko Renault lantegia okupatu zuten
Duela
90
urte
1936-05-23
Daniela Albizu jaio zen Urruñan, euskararen eta euskal kulturaren aldeko ekintzaile nekaezina
Duela
95
urte
1931-05-27
Ategorrietako sarraskian Guardia Zibilak zazpi langile hil zituen tiroz Donostian
Duela
95
urte
1931-05-06
Kanakiarrak giza-zoo batean ikusgai jarri zituzten Parisen
Duela
105
urte
1921-05-31
Tulsako sarraskia hasi zuten gauean zuri supremazistek AEBetan
Duela
105
urte
1921-05-15
Federico Krutwig jaio zen Getxon, idazle euskaltzale eta abertzalea
Duela
110
urte
1916-05-12
James Connolly exekutatu zuten britainiarrek, Irlandako lider errepublikazalea
Duela
120
urte
1906-05-31
Atentatu anarkista Espainiako Errege Alfonso XIII. eta bere emaztegai Victoria Eugeniaren aurka
Duela
130
urte
1896-05-27
Telefonoz euskaraz hitz egitea debekatu zuten Hego Euskal Herrian
Duela
140
urte
1886-05-04
Haymarketeko sarraskia Chicagon
Duela
140
urte
1886-05-01
AEBetan Chicagoko langile anarkista talde batek greba hasi zuen zortzi orduko lanaldia eskatzeko
Duela
155
urte
1871-05-16
Parisko Komunan Napoleon I. enperadorearen estatua eraitsi zuten
Duela
245
urte
1781-05-18
Tupac Amaru II.a torturatu eta exekutatu zuten espainiarrek Perun
Duela
505
urte
1521-05-20
Iruñeko gudua borrokatu zuten nafarrek eta inbasore gaztelarrek
Duela
505
urte
1521-05-16
Iruindarrak armak hartuta gaztelar okupatzaileen aurka matxinatu ziren
Duela
505
urte
1521-05-05
Nafarroako erresuma berreskuratzeko hirugarren saiakerarako deia zabaltzen hasi ziren
Badator udako 'Gakoak' zenbaki berezia
Euskal drag mugimendua
Euskal drag mugimenduari buruzko argazki-erreportajea, espetxean 30 urte egin zituen preso politiko kurdu batekin elkarrizketa, Elena Uriz eta Itziar Aizpuru aktore beteranoak elkartuta solasaldia, Atxarteko harrobiaren aurkako borroka ekologistaz erreportajea, kultur gomendioak, izarrak ikusteko ibilaldiak...
Etxean jaso nahi dut