Egin ARGIAkoa

Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia

osteguna 2026ko urtarrilaren 22an

Historia > Efemerideen kanala

Lumumba jaio zen Kongon, herrialdea independentziara eramango zuen lider antikoloniala

Duela

101

urte

1925eko uztailaren 2an,

Patrice Lumumba jaio zen Onaluan, Kongo Belgikarrean. Jatorri xumeko familia batean jaioa, posta bulegoko funtzionario aritu zen, belgikarren kolonialismoaren aurkako Kongoko Mugimendu Nazionaleko buru izan baino lehen. Independentzia lortu osteko Kongoko Errepublika Demokratikoaren lehen gobernuburua izan zen eta sozialista zen, horregatik bere politikak Belgika eta AEBen interesen aurkakotzat jota, bi herrialde hauek Lumumbaren gobernuaren aurkako estatu kolpea prestatu zuten. 1961ean hil zuten belgikar zerbitzu sekretuek CIAren laguntzaz, 35 urte zituela. Panafrikanismoaren sinboloetako bat da.

Iturria:

Josep Fontana, Por el bien del imperio. Una historia del mundo desde 1945 (Pasado & Presente).

Egun hau historian

1609De Lancre inkisidoreak “sorgin-ehiza” abiatu zuen Lapurdin

1816Méduse ontzi frantsesa hondartu zen, Mauritaniako kostaldetik gertu

183953 afrikar matxinatu ziren 'La Amistad' itsasontzian, esklabo saltzeko Kubara zeramatzatela

1965Ustekabea Aita Donostia musikariaren jaiotetxean frankistek oroitarria jarri zutenean

2014Israeldar kolono talde batek 16 urteko palestinar bat bahitu zuen Jerusalemen

Azoka

Urte hau historian: < >

Berrienetik Zaharrenetik

1925-01-07

9 eta 12 urte arteko haur langileek greba hasi zuten Bartzelonan

1925-05-19

Malcolm X jaio zen Nebraskan, AEBetan

1925-06-23

Britainiako armadak 52 pertsona hil zituen Txinako Shajin hirian

1925-07-02

Lumumba jaio zen Kongon, herrialdea independentziara eramango zuen lider antikoloniala

1925-07-11

Mercedes Colás jaio zen Argentinan, Lodosako familia errepresaliatu bateko kidea

1925-07-20

Frantz Fanon jaio zen Martinica kolonian, munduko zapalduen aldeko intelektuala

1925-10-13

Euskarazko eskola-liburuak debekatu zituen Primo de Rivera diktadoreak

1925-12-21

'Potemkin korazatua' filma estreinatu zuten Moskun, Errusiako Iraultzari buruzko film ikonikoa

Hilabete honetako urteurrenak:
Borobilak bakarrik |
Berrienetik Zaharrenetik

Duela

15

urte

2011-07-03

Istilu larriak Italiako AHTaren aurkako manifestazioan, Susako haranean

Duela

20

urte

2006-07-30

Murray Bookchin AEBetako historialaria, unibertsitateko irakaslea, ikertzailea eta ekintzaile hil zen

Duela

20

urte

2006-07-16

AHTaren inguruko lehen erreferenduma egin zuten Urbinan

Duela

20

urte

2006-07-14

30.000 tona petrolio isuri ziren Mediterraneo itsasora, Israelek Libanoko Jiyehko zentral termikoa bonbardatu zuelako

Duela

20

urte

2006-07-12

Euskal Herritik joandako joaldunak eta Israelgo armada, aurrez aurre

Duela

25

urte

2001-07-24

Olaia Kastresana etakidea hil zen Alacanten, lehergailua esku artean zartatu zitzaionean

Duela

25

urte

2001-07-23

Iruñeko Gaztelu plazako lurrazpiko aparkalekuaren lanak hasi zituen udalak

Duela

25

urte

2001-07-20

Carlo Giuliani ekintzailea hil zuen Poliziak Genovan, G8aren aurkako manifestazio batean

Duela

25

urte

2001-07-18

Zuzen Ekintza Taldea aurkeztu zuten, desobedientzia zibila praktikatuko zuen ekintzaile taldea

Duela

30

urte

1996-07-05

Ttipi-Ttapa aldizkariak internetera salto egin zuen, Euskal Herriko komunikabideetan lehena

Duela

35

urte

1991-07-10

100.000 lagun bildu ziren Vedat Aydın ekintzaile kurduaren hiletan, Ameden

Duela

35

urte

1991-07-09

Hegoafrika Olinpiar Jokoetan berriro ere onartu zuten, Apartheid politikengatik 21 urtez kanporatuta egon ostean

Duela

40

urte

1986-07-26

Espainiako Poliziak gogor kargatu zuen errefuxiatu politikoen aldeko ibilaldi nazionalaren amaieran, Donostian

Duela

45

urte

1981-07-18

Istilu handiak izan ziren Dublinen, Britainiako enbaxadaren aurrean, gose grebalarien aldeko manifestazio batean

Duela

45

urte

1981-07-13

Martin Hurson hil zen, Irlanda iparraldeko preso politikoen gose grebako seigarrena

Duela

50

urte

1976-07-23

Eduardo Moreno azken aldiz ikusi zuten, Pertur gisa ezaguna

Duela

50

urte

1976-07-14

Jochen Peiper gerra-kriminal nazia hil zen Frantzian, bere etxeari su eman ziotenean

Duela

50

urte

1976-07-13

Argentinako diktaduraren aurkako militante Sara Méndez eta bere haur jaioberria bahitu zituzten, Kondor Operazioan

Duela

50

urte

1976-07-10

Sevesoko istripu kimikoa gertatu zen, Italian

Duela

50

urte

1976-07-09

Normi Mentxaka santurtziarra hil zuten eskuin muturreko kideek

Duela

50

urte

1976-07-03

Donostiako Antigua auzoan ultra-eskuinaren atentatu eta mehatxuen aurkako manifestazio jendetsua egin zuten

Duela

55

urte

1971-07-15

Mendebaldeko Alemaniako Poliziak Petra Schelm hil zuen, RAFeko lehen hildakoa

Duela

55

urte

1971-07-04

Altsasuko udaletxeko batzar gelan ikastolaren aldeko lantaldea eratu zuen herritar talde batek

Duela

65

urte

1961-07-18

Maria Mercedes Antxeta venezuelarra atxilotu zuten frankistek Donostian, Meliton Manzanasek torturatuko zuen

Duela

65

urte

1961-07-18

ETA bere lehen ekintza handia egiten saiatu zen: soldadu frankista ohiak garraiatzen zituen tren bat bidetik ateratzea

Duela

70

urte

1956-07-26

Egiptoko presidente Nasserrek Suezko Kanala nazionalizatu zuen, frantziar eta britainiarren kontrolpean egon zena

Duela

80

urte

1946-07-18

Joseba Elosegik, lagun batzuekin batera, ikurriña jarri zuen Donostiako Artzai Onaren katedralaren puntan

Duela

80

urte

1946-07-11

Amador Franco eta Antonio Lopez gerrillari anarkistak atxilotu zituen Guardia Zibilak Irunen

Duela

85

urte

1941-07-31

Agirre lehendakariak Europatik ihes egitea lortu zuen

Duela

90

urte

1936-07-28

Antifaxisten garaipena Donostian: militar kolpistak errendiarazi zituzten Loiolako kuartelean

Duela

90

urte

1936-07-26

Hegazkin errepublikar batek Loiolako kuartela bonbardatu zuen Donostian

Duela

90

urte

1936-07-24

Bartzelonatik atera zen Durrutik gidatutako zutabea faxisten esku zen Zaragozarantz

Duela

90

urte

1936-07-22

Hegazkin frankistek Otxandio ametrailatu eta bonbardatu zuten Santamañak ospatzen ari zirela

Duela

90

urte

1936-07-21

Felix Lasa atxilotu zuten erreketeek Iruñean, irratia entzuteagatik

Duela

90

urte

1936-07-21

Marina Ginestà militante antifaxistari argazki ikonikoa atera zioten

Duela

90

urte

1936-07-20

Altsasu okupatu zuten frankistek, Nafarroan

Duela

90

urte

1936-07-19

Bartzelonan emakumeen kartzela bateko presoak askatu zituzten herritarrek

Duela

90

urte

1936-07-18

Estatu kolpe faxista eta hiru urteko gudaren hasiera Espainiako Estatuan

Duela

100

urte

1926-07-10

Donostian giza-zoo bat ireki zuten Igeldoko jolas parkean

Duela

105

urte

1921-07-19

Arditi di Popolo milizia antifaxista italiarrak bere lehen ekintza ofiziala burutu zuen Piombinon

Duela

120

urte

1906-07-13

Langabezian ziren hamalau pertsonak lursail bat okupatu zuten Londresen eta lurra lantzeari ekin zioten

Duela

140

urte

1886-07-11

Euskal Herriko lehen elkarte sozialista sortu zuten Bilbon

Duela

150

urte

1876-07-31

"Irurac bat" ikurra sortu zuten eta pospolo-kaxetan jendarteratzen hasi

Duela

150

urte

1876-07-22

Indalezio Bizkarrondo Bilintx hil zen Donostian, bertsolari eta olerkari erromantiko ezaguna

Duela

150

urte

1876-07-21

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako Foruak abolitu zituzten Madrildik

Duela

180

urte

1846-07-23

Henry David Thoureauk uko egin zion kapitazio zerga ordaintzeari, 'Desobedientzia zibila' izeneko idatzian

Duela

210

urte

1816-07-09

Argentinak independentzia aldarrikatu eta Espainiarekiko zituen “lotura biolentoak” askatu zituen

Duela

210

urte

1816-07-02

Méduse ontzi frantsesa hondartu zen, Mauritaniako kostaldetik gertu

Duela

215

urte

1811-07-05

Venezuelak independentzia aldarrikatu zuen, baliatuz Espainia Frantziarekin gudan murgilduta zegoela

Duela

250

urte

1776-07-04

AEBek independentzia aldarrikatu zuten

Duela

435

urte

1591-07-07

Sanferminei data aldatu zieten, Nafarroa Burgosko Gorteek integratu zutela oroitzeko

Duela

450

urte

1576-07-11

Balmasedan sorginkeriaren aurka gauero kanpaiak jotzea agindu zuten

Duela

470

urte

1556-07-31

Ignazio Loiolakoa hil zen