ARGIA.eus

2021eko urtarrilaren 23a

Nazioartea > Afrika

1961eko urtarrilaren 17an hil zuten Patrice Lumumba buruzagi antikolonialista eta azidotan desegin zuten bere gorputza. 60 urte geroago, geratzen den arrasto bakarra itzuli diote familiari, hortz bat. Hala, Lumumbak bere hilobia izango du.

Afrika kanaleko multimediak
Osasunaren Mundu Erakundea hasi bada COVID-19a arindu lezaketen belarrak aztertzen

Euskal Herrian nekez aurkituko duzu medikurik osasun sistema publikoan COVID-19a prebenitzeko –are gutxiago jada sintomak baldin badituzu– gomendatuko dizunik belar edo bestelako erremedio naturalik, ez aipa homeopatia edo beste heresiak. Ez amestu Gizarte Segurantzak ordaintzea. Baina ez da berdin mundu guztian. Osasunaren Mundu Erakundea bera ere azkenean hasi da zenbait belarren propietateak ikertzen, Afrikarako, hori bai.


2020-11-20 | Euskal Irratiak
Garazi Hach Embarek
"Gure herria babesteko goaz gerlara"

Sahara eta Marokoren arteko gerla berriz abiatu da. Pasa den astean, Saharako Fronte Polisarioak gerla deia egin zuen Marokoren kontra, duela 29 urte sinatu su-eten hitzarmena urratu duelako Marokoko gobernuak.


Heriotza iragarritako baten kronika

“Hil behar zuten egunean, Santiago Nasar goizeko 05:30etan jaiki zen gotzaina heldu zen ontziari itxoitera. Esperoan zegoen bitartean, ezkerreko poltsikoan zeraman transistorea atera eta notiziak entzuten jarri zen: 1998an Mendebaldeko Saharan ospatu behar zen erreferenduma ez zen egingo. Santiago Nasarrek bazekien ordurako ez zela egingo, hori basamortuan arbolekin amestea bezala zela”.


2020-11-16 | ARGIA
Marokoko segurtasun indarrek dozenaka saharar ekintzaile atxilotu dituztela salatu dute

Ekintzaile sahararrek salatu dutenez, azken orduotan dozenaka saharar atxilotu dituzte Mendebaldeko Saharan Marokoko segurtasun indarren operazioetan, Guerguerateko protesta zibilen aurka Marokok egindako esku-hartze militarraren ondorioz tentsioa areagotu den honetan. Fronte Polisarioak jakinarazi du Marokoren zazpi base eraso dituztela.


2020-11-12 | ARGIA
Azken asteetan, gutxienez 480 senegaldarrek galdu dute bizia Kanariar Uharteetara bidean

Heriotza eta desagerketa horiek aurrean, dolu eguna ari dira antolatzen Senegalen azaroaren 13rako.


2020-10-19
PODCAST #38 | Itsas-garraio araugabearen emaitzak dira Rhosus zein Wakashio-k eragin istripuak

Itsas-garraiorako ontziek aurtengo udan eragindako istripuak izan ditugu hizpide aste honetan: Wakashio ontzia Maurizio irlan eta Rhosus Beiruten. Gainera, ez dira istripu bakarrak eta ez dira azkenak izango itsas-garraioak "araugabeturik" jarraitzen duen artean. Europan agian arriskutik kanpo gaude, europar legedia zorroztuz joan delako. Baina legedi hau saihestuz, Hego hemisferioan dabiltza“zakorrontzi” izendaturiko ontziak.


Saheleko baso berrien miraria: zuhaitzei ugaritzen laguntzeko, zuhaitzetatik ere jaten ikasi

Oihanak atzeraka ari dira mundu osoan. Oso-osoan? Ez, badira txoko batzuk non zuhaitzak ugaritzen ari diren haiekiko harremana aldatu duten baserritarren lanari esker. Hauek ikasi behar izan dute arbolak ez direla laboreen etsaiak, zuhaitz eta zuhaixken esku dagoela lurzoruaren eta biodibertsitatearen oparotasuna hein handi batean eta –barneratzen are zailagoa– gizakia basotik ere elika daitekeela. Ikasi baino, mende luzez ahantzarazitakoa berrikasi.


2020-09-30 | Axier Lopez
Kongoko 51 emakumek OME, Unicef eta zenbait GKEtako langileen sexu-abusuak salatu dituzte

Ikerketa batek agerian utzi duenez, munduko erakunde humanitario nagusietako boluntario batzuek Kongon zenbait emakumeren aurkako sexu-abusuak egin dituzte. 2018 eta 2020 bitartean izan zen. Ebolaren pandemia gogoorrari aurre egiten laguntzera bidalitako GKEtako gizonezko langileak dira salatutakoak.


Zuhaitz bakartuena eta zorigaiztokoena

Sahara basarmortuaren hegoaldean, Ténéréko eskualdean, akazia batek iraun zuen urte luzez, 400 kilometroko inguruan beste zuhaitzik ez zuela. Zein zen sekretua? Akuifero bat eta inguruko nomadentzat tabua izatea, horra erantzuna. Harik eta kamioi batek bete-betean jo zuen arte.


Nilometroak ekonomia aurreikusteko

Nilometroak Nilo ibaiaren ibilgu naturaletik hurbil eraikitzen zituzten era askotako eskalak ziren: eraikin konplexuak ziren batzuk, beste batzuk putzu soilak edo harrian zulatutako eskailerak. Antzinako Egipton, basamortua zeharkatzen duen Nilo ibaia funtsezkoa zen nekazaritzan eta, beraz, ekonomian.