ARGIA.eus

2021eko ekainaren 15a

Nazioartea > Afrika

Ruandako genozidioa

Emmanuel Macron Frantziako lehendakaria Ruandan izan zen iragan maiatzaren 27an eta 1994ko genozidioan bere herrialdeak izandako erantzukizuna onartu zuen. Hutu etniako muturreko gobernuak tutsi etniako 800.000 pertsonen hilketa antolatu zuen. Frantziako agintari nagusienen begiradapean gertatu zen guztia, eta Frantziak 27 urte behar izan ditu bere errua onartzeko. Oraindik, ostera, ez du barkamenik eskatu.

Afrika kanaleko multimediak
2021-05-02 | Ander Perez
Maria Luz Mangado. Egiptologoa
"Zerbait aurkitu arte beti ibiltzen gara fikzioaren eta errealitatearen arteko marran"

Orain dela 3.400 urte inguru eraikitako hiri baten arrastoak aurkitu ditu arkeologo talde batek Luxorren, Egipton, Nilo ibaiaren ertzetako batean. Amenhotep III faraoiaren garaiko hiria da (k.a. 1390-1352), haren semeak, Akenaton faraoiak hiriburu berri bat sortzeko atzean utzi zuena. Aurkikuntzak haustura politiko horren arrazoiak azaltzen eta orduko jende arruntaren eguneroko bizitza ezagutzen lagun dezakeela uste du Maria Luz Mangadok (Iruñea, 1967).


Espainiako aireko armadako hegazkin batek herriratuko ditu Beriain eta Fraile

Artaxoako udalak hiru dolu egun deklaratu ditu. Nafarroako Gobernuak, berriz, Karlos III.a Noblearen Gurutzea emango dio David Beriaini. Legez kanpoko ehizari buruzko dokumental bat grabatzen ari zela hil zuten Burkina Fason.


Idriss Deby Txadeko presidentea hil da, errebeldeen kontrako liskarretan zauriturik

Bere seigarren kargualdia hasi berri zuela hil da, liskar armatu batean jasandako zaurien ondorioz. Hogeita hamar urtez atxiki du presidentearen aulkia. Behin-behinean bere semeak hartu du presidente kargua, oposizioaren desadostasuna eta kexua areagotuz.


Helena Maleno ekintzaileak Marokotik Espainiara egindako "deportazio bortitza" salatu du

Migratzaileen giza eskubideen aldeko aktibista inolako azalpenik eman gabe kanporatu dutela salatu du Caminando Fronteras erakundeak.


2021-04-08 | Ixone Arana
Saharako su-etenaren auzirako NBEaren laguntza eskatu du Rabatek

Azaroaz geroztik berriz gogortuz doan Mendebaldeko Sahararen eta Marokoren arteko gatazkaren baitan, alde bakoitzak bere interesen araberako eskariak egin dituzte. Marokok Nazio Batuen Erakundearen eskuhartzea eskatu du 1991n Fronte Polisarioarekin adostutako su-etenaren auzirako.  SEADek dio prest dagoela beste aldearekin elkartzeko, okupazioa amaitu dadin.


Suezko kanala itxita dago zamaontzi bat diagonalean gurutzatuta geratu delako

Suezko kanala asteartetik dago itxita ez-ohiko gertarakari baten ondorioz: Ever Given zamaontzia diagonalean gurutzatuta geratu da ubidean haize-bolada baten ondorioz. Itsas trafikoa eten da eta munduko itsas buxadurarik handiena eragin du.


2021-03-22 | Ixone Arana
Nawal al Saadawi hil da, XX. mendeko pentsalari feminista egiptoar ezaguna

Joan den mendean Egipton izan zen pentsalari feminista eta sozialista nabarmenena, Nawal al Saadawi, igande honetan hil da, 89 urte zituela, idazle gisa ibilbide oparoa egin eta emakumearen eskubideen aldeko borroka nekaezin baten ondoren.


Ramses II.aren bidaia Parisera

Le Bourget (Île-de-France), 1976ko irailaren 26a. Ramses II.a faraoiaren momia zeraman hegazkin militarrak lur hartu zuen.


2021-02-28 | Julen Azpitarte
Tanger, interferentziarik ezaren santutegia

1950eko eta 1960ko hamarkadetan sortzaile andana finkatu zen Tangerren, zineak eta literaturak hiriaren inguruan eratutako irudi mitifikatua tarteko. Hiriko kaleetako giro aske eta iluna gozoki erakargarri bilakatu zen haien herrialdeetako giro puritanotik ihes egin nahi zuten artistentzat, besteak beste, Beat Generation bazterreko literatur mugimenduko AEBetako idazleentzat eta geroago, Ekialdera begiratzen zuten hippyentzat. William Burroughs beat idazlearen hitzetan, “Tanger munduan... [+]


2021-02-22 | ARGIA
COVID-19az gain, Ebola agerraldiak atzeman dituzte Afrikan

OME Osasunaren Mundu Erakundeak jakitera eman duenez, Kongoko Errepublika Demokratikoan eta Ginean atzemandako bi ebola agerraldiek aurrera egin dute. Nazio Batuen Erakundearen Osasun Agentzia birusa zergatik agertu den ikertzen ari da. OMEk gogorarazi du COVID-19a ez dela Afrikaren osasun mehatxu bakarra.