ARGIA.eus

2021eko urriaren 28a

Nazioartea > Afrika > Egipto

Maria Luz Mangado. Egiptologoa
2021-05-02 | Ander Perez

Orain dela 3.400 urte inguru eraikitako hiri baten arrastoak aurkitu ditu arkeologo talde batek Luxorren, Egipton, Nilo ibaiaren ertzetako batean. Amenhotep III faraoiaren garaiko hiria da (k.a. 1390-1352), haren semeak, Akenaton faraoiak hiriburu berri bat sortzeko atzean utzi zuena. Aurkikuntzak haustura politiko horren arrazoiak azaltzen eta orduko jende arruntaren eguneroko bizitza ezagutzen lagun dezakeela uste du Maria Luz Mangadok (Iruñea, 1967).

Egipto kanaleko multimediak
Nilometroak ekonomia aurreikusteko

Nilometroak Nilo ibaiaren ibilgu naturaletik hurbil eraikitzen zituzten era askotako eskalak ziren: eraikin konplexuak ziren batzuk, beste batzuk putzu soilak edo harrian zulatutako eskailerak. Antzinako Egipton, basamortua zeharkatzen duen Nilo ibaia funtsezkoa zen nekazaritzan eta, beraz, ekonomian.


2020-07-27 | Fermin Muguruza
Next Music Station: Egipto
MULTIMEDIA - dokumentala

Fermin Muguruzak Al Jazeera hedabidearentzat egindako dokumental sorta bat da Next Music Station. Bertan, hainbat herrialde arabiarretara bidaiatu ahal izango dugu, bertako musikaren nondik norakoak hobeto ezagutzeko; Libano, Siria, Aljeria, Tunez, Maroko, Egipto, Kuwait, Oman, Yemen eta Sudanera, besteak beste.

Dokumental guztiak eta informazio gehiago aurkituko duzue web orrialde honetan.

Zuzendaria: Fermin Muguruza
Argazki zuzendaria: Jordi Abusada
Azpitituluak: Filmazpit
Talka... [+]


Emakumeak historian
Nitokris existitu zen?

Egipto, K.a 2162 edo 2191. Nitokris faraoiaren bi urteko erregealdia amaitu zen eta, hala, VI. dinastia amaitu eta Egiptoko lehen tarteko aroa hasi zen.


Janaria nola gorde duela 3.000 urte

Alexandriatik 75 kilometrora dagoen Tell Abqain aztarnategian, Ramses II.aren garaian (K.a. 1279-1213) eraikitako gotorlekuaren arrastoen artean, zerealak eta beste jaki batzuk kontserbatzeko bi biltegi aurkitu dituzte.


2019-06-18 | ARGIA
Mohamed Morsi Egiptoko presidente ohia zendu da

Bere aurkako epaiketa saio baten ostean hil da, astelehenean. Anaia Musulmanen erakundeko zenbait goi karguren gorpuekin batera hobiratu dute Kairon.


Harritzarrak arrastatzeko metodo egiptoarra

Hatnubeko (Egipto) alabastro harrobi zaharreko idazkun batzuetan oinarrituta, Keops faraoiaren garaian harritzarrak nola mugitzen zituzten deskribatu du Frantziako Ekialdeko Arkeologia Institutuko eta Liverpooleko Unibertsitateko arkeologo talde batek.


Egipto, 'Aigyptos' baino lehen

Antzinako greziarrek Egiptori Aigyptos esan zioten, eta erromatarrek, aldiz,  latinez, Aegyptus. Eta hortik dator Afrikako herrialdearen egungo izena.


2018-01-22 | ARGIA
Egiptoko ekintzaile batek 2011ko altxamenduaren ehunka orduko bideo-artxiboa sareratu du

2011ean ehunka milaka lagun kalera atera zituen altxamendua dokumentatu zuen ekintzaile batek bere materiala sareratu du. Ehunka orduko artxiboa sarean kontsultagai dago, Democracy Now gunean jaso dutenez.


Faraoia etxe handi bat da

Per-aa hitzak “etxe handia” esan nahi du egiptoeraz. Faraoia, jakina, etxe handi batean bizi zen, eta haren jauregia izendatuz azaltzen da hitza dinastia zaharrenetako idatzietan.


Momietatik dena aprobetxatzen da

Erromatar Inperioa, K.o. I. mendea. Plinio Zaharrak (23-79) jaso zuenez, betuna sendagai gisa erabiltzen zen: zauriak eta azaleko gaixotasunak sendatzeko, haginetako mina arintzeko edo, ardoarekin nahastuta, beherakoa eteteko. Greziarrek ere erabiltzen zuten; asphaltos esaten zioten. Persiarrek, aldiz, mumia deitzen zioten eta hortik dator “momia” hitza. Izan ere, egiptoarrek betun modukoak eta erretxinak erabiltzen zituzten gorpuak kontserbatzeko.