Hepatitis C-dun gaixoek itxialdia amaitu dute, tratamendu berria ematen ari direla ziurtatuta

Gaitzaren aurkako tratamendu berria ematen ari direla ziurtatuta, itxialdia uztea erabaki dute Hepatitis C-dun gaixoek. Aurrerantzean “adi” egongo direla ohartarazi dute, “oraingo aurrerapausoak hilabete batzuen buruan ezerezean geratu ez daitezen”.

Muga

Pentsamenduekin solasaldi sakonean erori naiz, aniztasuna izan dut neure buruan murgilduta. Gizartea oroitu dut ondoren, aldi berean “muga” hitza etorri delarik nire burura. Zergatik lotu muga aniztasunarekin? “Galdera polita baina gogorra” eta solasaldian jarraitu dut.

Udazkenari aurre egiteko zenbait gomendio

Aspaldi sartu ginen udazkenean, baina urri-azaroan uda giroan egon garela esan liteke. Hona beraz, abendu erdian, udazkenean ondo sartzeko aholku sorta. Sasoi aldaketak aldarteari eta adoreari erasan diezaieke, ikerketa ugarik frogatu dutenez. Gure esku dago beheraldi hori kontrolatzea. Badira...

HIESa Afrikan medikuen injekzioek ere zabaldu zuten

 Gizakion HIESa tximuen birus baten aldaerak eragin duela frogatua da eta berritan demostratu 1959an hasi zela mundura hedatzen Kinshasatik, 1890-1950 artean oihanetik hirira iritsita. Baina nola egin du jauzia? Aipatu dira hiritartzea, prostituzioa, sexu harremanen aldatzea. Gutxi aipatu da mediku kolonialek eduki duten erantzukizuna.

Askatzaileak al dira emakumearentzat?

Pilula asmatu zenean, hainbat emakume taldek emakumea behingoz ugalketaz erabakitzeko posizioan zegoela uste zuen. Bestelako ahotsak ere badira ordea, ez ote diogu gure gorputza ezagutzeari utzi eta industria farmazeutikoaren esku laga gure gorputzaren kudeaketa?

Asterix eta Obelix, gentrifikazio prozesuaren biktima?

“Jainkoen egoitzan gentrifikazio prozesuen fikziozko irudikapen nahikoa fidela aurkituko dugu, zeinak erakusten dituen burgesiaren etorrera eta lekuko bizilagunen erresistentzia”, dio Left Hand Rotation webguneak. Horregatik, fenomeno horri buruzko materiala biltzen duen Desplazatuen...

“Hiesa izateagatik errudun sentiarazi naute, zikina”

Hiesa Gainditzeko Borrokaren Nazioarteko Egunaren harira, Giza Immunoeskasiaren Birusa (GIB) duten bost lagunen testigantzak berreskuratu ditugu.

Egunero bi litro ur edan beharraren mitoa

Modan jarri da ur asko edan behar dela: bi edo hiru litro egunero. Eta burura datorkidan aurreneko galdera hau da: ona ote da ur- kontsumo hori osasunerako? Eta hala balitz, zein proportziotan? Gure gorputzaren %60-70 ura da. Horregatik, etengabe ura edaten aritzeko ohiturak pertsona normal...

HIESaren kontrako plan estrategikoa jarriko dute abian Jaurlaritzak eta Osakidetzak

Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak eta Osakidetzak plan estrategiko bat jarriko dute abian, EAEn sexu bidezko gaixotasunen intzidentzia jaisten jarraitzeko helburua duena. Azken urteetan kutsatze kopuruak beherantz egin arren, oraindik beharrezkoak dira mota horretako gaitzen aurkako programa espezifikoak, Jon Darpon Osasun sailburuaren esanetan.

"I am what I am"

"I AM WHAT I AM". horra marketinaren azken eskaintza munduari, horra publizitate garapenaren maila gorena, zirikada guztietan aurreratuena, ohiko “izan zaitez desberdin”, “izan zaitez zu zeu”, “edan ezazu Pepsi” baino hagitzez aurreratuago. Kontzeptuak asmatzen igarotako hamarkada hauek guztiak, honetara iristeko, tautologia hutsera. NI=NI.

Kontuz gantz ezkutuarekin

Ahoratzen dugun gantzaren %40 erraz identifikatzen dugunez, nahi izanez gero otorduetan albo batera utz daiteke; urdaiazpikoaren zati zuria edo haragi-xerra baten koipea, esate baterako. Baina gainerako guztia, %60, ez dago hain ikusgai, janariaren beraren itxuragatik edo koiperik duen ala ez...

Belarri zorrotzarenak (I)

Post-bertsolaritza: atal honetan, ongi esanak barkatu eta gaizki esanak kontuan hartuko ditugu.

%28 ortorexiadun

Makurkeriaren aroa bizi dugu. Txarra dena ontzat eta ona txartzat dugu. Ederra itsusi eta itsusia ederra. Osasungarria osasungaitza eta gaitza osasungarri. Balioak makurki irauli eta buruz behera, hankaz gora azaltzen zaizkigu… Ortorexia ezagutzen al duzu? Zuzena edo egokia dena...

Gaixo mentalen arazo handienetakoa bizi duten estigma da

Lau pertsonatik batek buruko gaixotasunen bat izango du bizitzako momenturen batean. Mendebaldeko gizarteetako eguneroko ogia izan arren, gaixo mentalak gutxietsiak eta baztertuak dira. Gaixoei eritasunak baino sufrimendu latzagoa eragiten die gizarteak bizkarra eman izanak. Urriak 10, Buruko Osasunaren Nazioarteko Eguna izanda, estigma menperatzeko kontzientziazio ekitaldiak izango dira hainbat herritan.

HIESa, tuberkulosia eta malaria, ebola baino hilgarriagoak Afrikan

Madrilen erizain bat kutsatu da ebolaz eta horren ondorioz Europan epidemiaren izua zabaldu du. Hala ere, Afrikan ebola baino gaixotasun larriagoei egin behar diete aurre egunero. HIESa, tuberkulosia eta malaria daude hilgarrienen artean.

Hiritarron segurtasuna edo kontrol mugagabea?

Udako atarian, zarata askorik gabe, ia ezkutuan, onartu zuen Espainiar Gobernuak Hiritarren Segurtasunerako Legea deiturikoa, uztailaren 11n hain zuzen ere. Aurreko hilabeteetan kritika ugari jasotako lege proiektua apaldu nahi izan du onarpenerako, baina apaltasun nahi horrek ere oinarrizko eskubideekin talka egiten jarraitzen duela ezin uka daiteke.

Suizidioa: urtean 800.000 hildako eragiten dituen gaitz tabua

Osasunaren Munduko Erakundeak suizidioaren inguruko txostena plazaratu du, “denbora luzez tabu izan den gaiaren inguruan arreta deitu asmoz”. Ohartarazi du urtean 800.000 lagunek egiten dutela beren buruaz beste munduan, hau da, suizidio bat jazotzen da 40 segundoro.

Kubako politikan eragiten saiatu dira AEBak, HIESaren kontrako programen aitzakian

AEBetako Estatu Departamentuak onartu du osasun eta gizarte-programak erabili dituztela Kubara gazteak bidaltzeko “praktika demokratizatzaileak” sustatzera. Programek “gizarte zibila indartzea eta kubatarrek informazio gehiago eskura izatea” ahalbidetzen zutela argudiatu dute.

"Azken deia": krisi ekologiko-soziala gainditzeko indarrak batu nahi dituen manifestua

Espainiako Estatuko 250 irakasle, intelektual, zientzialari eta ekintzaile politikok sinatu dute Azken deia manifestua. Beharrezko ikusten dute "injustizia sozialak eragiten dituen krisi ekologikoa" gainditzeko konponbide alternatiboak aurkitzea.

Smartphonekiko mendetasuna, psikiatren pagotxa Asian

Smartphonen erabilera arazo psikiatriko bilakatzeko bidean da Asiako estatu askotan. Hego Korean, Singapurren, Taiwanen eta Txinan gailu horien gehiegizko erabileragatiko kezka zabaldu da. Singapurren bizi diren 5,5 milioi pertsonen %87k smartphonak ditu, AEBetan %65ek baino ez, eta...

Meningitisa: gauzak argitu nahian

Garuna eta orno-muina estaltzen dituzten mintzen narritadura eta hanturari esaten zaio meningitis. Egitura horietan lesioak moteltzeko funtzioa duen likido zefalorrakideoan aldaketak eragiten ditu gaitzak. Likido hori garrantzi handikoa da meningitisaren diagnostikoan, haren itxura nabarmen...

EAEko Legebiltzarrera ere eraman dute Oiolako urtegiko lindanoaren auzia

Oiolako Urtegia Deskonektatzearen Aldeko Plataforma EAEko legebiltzarrean izan da asteartean. Plataformako bi kidek parlamentuan hitza hartu eta gainontzekoak elkarretaratzea egin dute kanpoan. Lindano fokua desagertu arte, Barakaldo, Sestao eta Alonsotegiko etxeetara Oiolako urik iritsi ez dadin eskatu dute

Kontrolatutzat genuena berriz mehatxu

Bakterioak azkar egokitzen dira ingurunera, oso azkar. Duela 70 urte inguru hasi ginen antibiotikoak erabiltzen, eta denbora horretan kontrolpean ezarri ditugu lehen hilgarriak edo oso larriak ziren infekzio asko. Orain, ordea, antibiotikoen aurreko egoera horretara itzultzeko arriskua dugu, antibiotikoak gehiegi eta gaizki erabiltzeagatik, hain zuzen. OMEk apirilean argitaratutako txostenaren ondorioak benetan ikaratzekoak dira.

Gure esku ote?

Behin eta berriz entzuten ari gara azken urtetan “Gure Esku Dago” espresioa. Gizarte mugimendu izatetik at, eguneroko gertaeretara aplikatzeko aholku gisa iristen zaigu.

Osakidetzara ere “minijob-ak” iritsi direla salatu dute sindikatuek

Sindikatuek salatu dute “minijob” gisa ezagutzen diren soldata baxuko eta ordu gutxiko lanaldiak Osakidetzara ere iritsi direla. Lanaldiaren igoerak, eta oro har murrizketek, aldi baterako kontratazioak gutxitu dituztela adierazi dute, urteko lana ordezkapen horietan oinarritzen duten milaka lagunei zuzenean eraginez.

Hondartzan paseatzearen hamaika onurak

Oinez ibiltzeak onurak dakarzkio beti gure gorputzari. Ariketak odol-fluxua estimulatzen du, eta horrek mesede egiten die bihotzari eta zangoei. Eta ibiltzea komenigarria bada, ez dago horretarako hondartza eta bertako harea baino leku egokiagorik, baldin eta eguzkiaren izpietatik behar bezala babestuta bagaude.

(Pilularen) Liluraren kontra

Oroitzen dut eskolako garaian zenbait irakaslek mespretxuz esaten zigutela ahalegin minimoaren legea aplikatzen genuela gure ikasketa prozesuan. Eta harritu egingo ziren, gainera.

Arazoak bularretako protesiekin

2001 eta 2012 urteen artean 610.113 bularreko protesi ezarri ziren Frantziako Estatuan, horietatik %80 helburu estetikoekin. 2010ean alarmak piztu ziren PIP markako protesien inguruan. 2010 eta 2012 urteen bitartean 2.000tik gora emakumek adierazi zuten arazoak eduki zituztela PIP...

"Trujilloren garaia beldurgarria izan zen Dominikar Errepublikan"

Behin halako, Gasteizko Olabide Ikastolaren historia berrosatzeko lanetan, garai batean bertako zuzendari izan zen Isabel Iturbe ezagutu genuen. Eta, haren ahotik, uste ez genuen lekukotasuna jaso genuen: Trujilloren Dominikar Errepublikako garai beldurgarria.
Multimedia

2014-05-06  |  Gizartea

Elikadura eta osasuna

2013ko uztailaren 1ean, Bolibarren, Nerea Basterretxea Joseba Plaza eta Pedro Akarregik emandako hitzaldia. Iturria: Udako Unibertsitate Bolibartarra

2014-01-31  |  Gizartea

Hiritarren segurtasunerako legea

Herritarrok publikoki adierazteko eskubidea murriztuko dituen Espainiako Gobernuaren legeari buruzko bideoa. Egilea: Ernai gazte antolakundea

2013-08-08  |  Gizartea

Egoitz Garro

Egoitz Garro, aholkulari makrobiotikoa, Altzan (Donostia) jaio zen  eta gaur egun Lekunberrin bizi da. Elikadura makrobiotikoan espezializatu da, baina baita masajean, akupunturan, erreflexologian, chi kung-ean, meditazioan eta arnasketa terapian ere. Duela hiru urte, bazkidearekin batera,...

2013-06-17  |  Gizartea

Nolako komunikazioa halako jendartea

2013ko otsailaren 25ean Nerea Mendizabalen hitzaldia Iruñeko Zaldiko Maldiko elkartean, Hizkunek antolatuta.

2013-06-07  |  Gizartea

Antxon Arza

Antxon Arza kirolaria eta enpresaria da, baina batez ere, abenturazalea. 1962ko apirilaren 2an Iruñean jaioa. Nahiz eta bizitzan kolpe latzak jasotakoa izan, Antxon Arza betiko gazte alai eta baikorra da. Magnetikoa. Berarekin solas egitean, barne-bateria energia positiboz kargatzen...

2013-05-03  |  Gizartea

Autismoa, terapia aurrerakoi eta atzerakoienak etxe berean

Autismoaren arloan urtero egiten den kongresurik prestigiotsuena aurten AEBetatik kanpo egingo da bigarren aldiz. Donostian izango da, maiatzean, eta ez halabeharrez: autismoa duten pertsonei laguntzeko programarik garatuenetakoa dute Gipuzkoan. Hortik oso gertu aldiz, alor honetan berrogei...

2013-01-25  |  Gizartea

Arrieta metodoa

Barneko pentsamendu eta premien berri ematea ezinezkoa zitzaion Lourdes Arrietari; jaiotzetiko arazo batek gorputzeko mugimenduak koordinatzea eta hitz egitea galarazten dio. Mentxu ahizpa problema berarekin jaio zen, eta hitz egiteko gaitasuna baduen arren, apenas ahoskatu dezakeen, baina ez...

2013-01-09  |  Gizartea

2012 urte bat iruditan

2012 urteak Euskal Herrian eta nazioartean utzi dizkigun albisterik aipagarrien bilduma osatu du Ander Perez kazetariak.

2012-10-25  |  Gizartea

Osasunlingua (Esperientzia arrakastatsuak euskaraz)

Euskarabildua jardunaldietan euskaraz arrakastatsuak izan diren 3 esperientzia nabarmendu ziren. Osasunlingua aplikazioa da haietako bat.

2012-05-31  |  Gizartea

Ahultasunaren indarra

Brené Brownek giza konexioa ikertzen du, enpatizatu, partaide izan eta maitatzeko dugun gaitasuna. TEDxHouston-go hitzaldi hunkigarri eta dibertigarri hontan, era sakonean partekatzen du bere ikerketa, bere burua eta gizadia ulertzeko bilaketa pertsonal batetara bultzatu...

2012-03-16  |  Gizartea

Toilet Jauna

Kaka ongi kudeatzen baduzu ongarri izan daiteke baina ez baduzu ongi kudeatzen, hil egin zaitzake. Toilet Jauna "pertsona bat komun bat" leloa mundu osoan egi bihurtu dadin ari da lanean. Izan ere, munduko biztanleen %40k ez baitu oraindik komunik.  

2012-03-13  |  Gizartea

Familian sortzen diren gatazkak eta konpontzeko bideak

Joseba Urkiola Aranzadik egindako hitzaldia: "Gure arteko harremanak eta zauriak". Donostiako Erlijio Zientzietarako goi ikasgaiak antolaturiko jardunaldien baitan, Koldo Mitxelenan 2012ko otsailaren 8an. Irudiak: Koldo Mitxelena

2012-03-12  |  Gizartea

Bizitza sozialean sortzen diren gatazkak eta konponketarako bideak

Aitziber Blancok emandako hitzaldia Donostiako Erlijio Zientzietarako goi ikasgaiak antolaturiko jardunaldien baitan: "Gure arteko harremanak eta zauriak". Koldo Mitxelenan grabatua, Donostian, 2012ko otsailaren 9an.

2011-11-08  |  Gizartea

Jatearen arriskuak

Janari faltarik ez dugunoi, jaten duguna bihurtu zaigu problema. Otordu bakoitzean substantzia kimiko kutsagarriak sartzen ditugu gorputzean; mokadu batek ez digu kalte egingo, baina substantzia horietako asko luzaroan geratuko direnez gure organo, ehun eta zelulei itsatsita, zenbatgarren...

2011-10-14  |  Gizartea

18 urtez hizkuntza-eskubiderik gabe Osakidetzan

Ordiziako herritar baten seme-alabek 18 urtez izan dituzte haien hizkuntza-eskubideak urraturik Osakidetzan. Izan ere, denbora horretan guztian Osakidetzak ez du euskarazko asistentzia iraunkorki bermatu. Iturria: Hizkuntz Eskubideen Behatokia

2011-09-13  |  Gizartea

Gorriti aita-semeak. Bakoitzak du bere pelikula

Gorriti aita-semeak. Familia. Tradizioaren harria. Mando bat. Eta apustua tarteko. Astuna, iraganean iltzatutako oraina. Hala da Alberto J. Gorritiberea zuzendariaren Arriya filma, errealitate baten irakurketa pertsonala. Uztarria aprobetxatu dugu guk. Aita eta semea, tradizioa eta etorkizuna...

2011-06-15  |  Gizartea

Erremeixuak

Lan honetan gure herri kulturaren arlo garrantzitsu bat jorratzen da, gaixotasunak osatzeko erabili ohi diren sendabelar eta bestelako erremedioak aztertzen dira. Belaunaldiz belaunaldi gure baserrietan eta kale-etxeetan gorde den ahozko ondarea ikertzen da. 12 lagunen testigantzen bidez,...

2011-06-08  |  Gizartea

Gauzak Argituz

Gauzak Argituz 20 minutuko bideoa da, azkarra eta datuz ongi hornitua. Mundu mailan ezaguna da Story of Stuff izenburupean eta hamarnaka hizkuntzetara itzuli dute erabiltzaileek. Lurretik materialak erauzi, saldu, erabili eta bota. Gure bizitzetan erabiltzen ditugun gauzarik gehienek gure...

2011-05-04  |  Gizartea

Euskara gaixo dago Osakidetzan

Hizkuntz Eskubideen Behatokiak egindako dokumental honetan euskarak osasungintzan duen lekua aztertzen da. Duintasun bidean, euskara gaixo dago Osakidetzan dokumentala, elkarrizketetan oinarrituta dago.

2010-11-29  |  Gizartea

Sekula biziraun dudan oparirik onena

Hiru minututan Stacey Kramerrek istorio pertsonal hunkigarri baten bitartez azaldu digu, bizi nahi ez dugun esperientzia (beldurgarri, traumatiko eta gogorra) bat nola bihurtu daiteken ordaindu ezin den opari batean. Ted.com webguneko hitzaldia da hau, Creative Commons lizentziapean, Lander...

2008-09-14  |  Gizartea

Carlos Gonzalez, pediatra

Bésame mucho, guraso berrien artean gehientsuen saltzen den eskuliburuaren egile Carlos González pediatrarekin mintzatu gara. Bere liburuetan gurasoei zer egin agindu beharrean, haurren portaera azaltzen saiatzen dela dio. Zenbait joera azaldu dizkigu.

2008-08-03  |  Gizartea

Barrearen iturriaren bila... alferrik

Kike Amonarrizek txiste bat nola asmatu erakutsi digu, bide batez euskaldunok umorea badugula frogatuz. Mota bat baino gehiagokoa gainera, euskal umorea ez baita berdin eskualde guztietan. Algararako prest?
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


Ametzagaiña Argia Antza iametza Adur Luditoys