Elikaduraren kudeaketa, eraldaketa sozialerako tresna

Zenbat dira Euskal Herrian gose diren biztanleak? Nola kudeatu beharko genuke elikaduraren krisia? Zein ardura dute administrazio publikoak, ezkerreko mugimenduek, herritarrek honetan guztian? Elikadura burujabetza izan al daiteke soluzioa? Galdera horiei heldu zieten GITE-IPES elkarteak urrian Bilbon antolaturiko jardunaldietan. Hona ekitaldiak emandakoa.

Anoeta eraberritzeko obrak: datuak

45 milioi euroko aurrekontuarekin, Donostiako Anoetako estadio eraberrituak ez du atletismo pistarik izango, eta orotara 40.000-45.000 ikusle hartu ahal izango ditu.

Euskal hezkuntzaren erronkak eztabaidagai Ikastolen Elkarteko topaketetan

[18:30] Ikastolen Elkarteak egindako adierazpenean (pdf) Euskal Herrirako hezkuntza sistema propioa defendatu du, eta "une honetan xede hori eskuratu ezin bada ere, hori lortzeko urratsak" eman behar direla adierazi du.

Emakumeenganako indarkeriari beldur barik aurre egiten

Azaroak 25 Emakumeenganako Indarkeriaren Aurkako Nazioarteko Eguna da. EAEn, adibidez, Ertzaintzak 4.765 emakume babesten ditu. Indarkeriari aurre egiteko, berau identifikatzen jakin behar da, eta horretarako sortu zen Beldur Barik programa. Egitasmoan parte hartutako gazteek azaroaren 29an izango dute festa.

Nazioarteko presioa eskatu dute torturak eteteko Espainiako Estatuan

Torturaren Prebentzio eta Salaketarako Koordinadorak (TPSK) neurriak har daitezen nahi du, Espainiako Estatuan gertatzen diren tratu txar eta tortura kasuen aurrean. Espainia hegoaldeko mugako legedia errespeta dezaten, zigorrak eskatu ditu Madril eta Marokorentzat.

Unibertsitate erreformari planto egitera deitu dute ikasleek

Desobedientziaz Irauli! Astea abiatu dute ikasleek, datorren unibertsitate erreformaren aurka. Manifestazio eta protesta ekintzez gain, txostena, bideoa (ikusi behean), asanblada informatiboak, tailerrak eta hitzaldiak antolatu dituzte, erreformaren arriskuez ohartarazteko helburuz.

Emakume izateagatik garestiago

Emakumeei zuzenduriko produktuak garestiagoak dira, gizonezkoei zuzenduriko produktu berdinekin alderatuta. “Zerga arrosa” deiturikoa ikertu du Georgette Sand fundazio frantziarrak, supermerkatuetako diskriminazio garbia azaleratuz.

Bagara, herrigintzarako laborategia

Elkarlana eta gizartearen autoeraketa sustatzen dituzten proiektuak indartzeko sortu zen Bagara. Debagoienan kooperatibismoa ahultzen ari zela-eta, balio horiek berriz ere bultzatu nahian dabiltza. Esparru anitzetan aritzen dira, beti ere iraunkortasuna, euskalduntasuna eta auzolana landuz.

Erabakitzeko eskubidea udal mailakoa ere bada

Azaroaren 23an erreferendumera deituta daude Usansoloko herritarrak. Oraingoz Galdakaoko auzoa dena udal bihurtzea gura duten esan beharko dute. Emaitza ez da juridikoki loteslea izango, baina bai politikoki esanguratsua. 2012tik udal berrien sorrera galarazten duen araua aldatzeko prest agertu da Bizkaiko Foru Aldundia, Usansolok udala izateko borondatea adierazten badu. 1983tik Euskal Herrian sortutako 36.a litzateke. Bitartean, zer gertatuko ote da Igeldon?   

Egunero bi litro ur edan beharraren mitoa

Modan jarri da ur asko edan behar dela: bi edo hiru litro egunero. Eta burura datorkidan aurreneko galdera hau da: ona ote da ur- kontsumo hori osasunerako? Eta hala balitz, zein proportziotan? Gure gorputzaren %60-70 ura da. Horregatik, etengabe ura edaten aritzeko ohiturak pertsona normal...

Babes sozialerako berezko sistema baten alde

Egongo da sinetsiko ez duenik, baina Hego Euskal Herrian ere badago pobrezia, desberdintasuna eta bazterkeria. Ez herri honetan dauden immigranteen artean soilik, baita bertan jaiotakoen artean ere. Egunotan argitaratu den Pobrezia eta Desberdintasunen 2014ko inkestak dio pobreziak EAEko biztanleen %5,9ri eragiten diola. 127.000 pertsona baino gehiago bizi dira “oinarrizko beharrak asetzeko nahikoa estaldurarik gabe”. Nafarroako eta Ipar Euskal Herriko datuak ez ditugu eskura, baina antzekoak dira. Hego Euskal Herrian 217.841 lagun daude langabezian (%16,39) eta horietatik 120.000 inguruk ez du inolako prestaziorik jasotzen. Espainiako Gobernuak badu plan bat familiako kideak bere kargu dituen epe luzeko langabetuarentzat: prestazio guztiak ahitu eta urtebetera, sei hilabetez 400 euroko diru-laguntza ematen dio. Aldiz, familiako kideak euren kargu ez dituzten langabetuek ez dute laguntza hori jasotzeko eskubiderik. Horrela, pobreziaren kontrako borrokarik ez dago. Nafarroako eta EAEko gobernuek ezin dute bestaldera begiratu; babes sozialerako berezko sistema sortu behar dute. Eta egin dezakete, enplegua mantendu eta pobrezia eta bazterkeria soziala ezabatuko lukeen beste ekonomia politika batekiko osagarria baita hori. Euren esku dago, esaterako, aberastasuna birbanatzea, gehien dutenei zergak igotzeko politika fiskala ezarriz. Euren esku dago enpresa eta sozietateek dituzten pribilegioak ezabatzea, iruzur eta paradisu fiskalak jazartzea, iruzurgileen izenak publikatuz. Futbol zelaientzako eta saskibaloi taldeentzako dirua baldin badago, geltokirik ez duten trenbideen obrentzako dirua baldin badago, are diru gehiago behar luke egon gure herriko biztanle guztiak duintasunez bizitzeko balioko lukeen berezko gizarte sistema sortzeko; pobreziatik, desberdintasunetik eta bazterkeria sozialetik urrunduko gaituen sistema bat.

Senarrak senarra hiltzea, indarkeria matxista ala etxeko indarkeria?

Gay eta lesbianen elkarteek genero bereko bikoteentzako babes psikologikoa eta juridikoa aldarrikatzen dute, bortizkeria tarteko denean. 2004ko Genero Bortizkeriaren Legetik kanpo geratzen dira halako tratu txar egoerak.

Ebolaz kutsatuta egon daitekeen euskal herritar bat espainiaratu dute

Malin, Mugarik Gabeko Medikuen boluntario gisa ebola duten gaixoak artatzen ari zen mediku nafarra Madrilera eraman dute badaezpada berrogeialdian jartzeko, nahiz eta, momentuz ez duen gaitza izateko seinalerik.

Amiantoaren auzia Italian: zigor historikoa baliogabetu du epaimahaiak

Erromako kasazio-auzitegiak dio delituak preskribitu egin duela. Stephan Schmidheiny enpresari milioidunari ezarritako kartzela zigorra eta biktimei eman beharreko kalte-ordainak baliogabetu ditu. Sententzia gauez ezagutarazi zuen epaimahaiak, biktimen artean haserrea sortuz.

Hiri justu eta solidarioaren defentsan sortu da Gora Gasteiz ekimena

Eskubide eta aukera berdintasuna aldarrikatzeko sortu da Gora Gasteiz herri ekimena. Asteazkenean aurkeztu dute Arabako hiriburuan.

Presoen esku-lan merkea, enpresa handien negozioa

Birgizarteratze programen atzean ezkutatuta, enpresa asko aberasten ari dira Espainiako Estatuko espetxeetako presoen esku-lan merkeari esker. Soldata ezdeusak kobratuta eta lan-eskubiderik gabe, 12.000 preso inguruk egiten dute lan Santander bankua bezalako enpresa handientzat.

450.000 heriotza goiztiar eragiten ditu aireko kutsadurak urtero Europar Batasunean

Azken hamarkadetan hobekuntzak izan arren, Europa urrun dago oraindik gizakiei eta ingurumenari arrisku onartezina ekarriko ez dien aire kalitatea erdiesteko.  

Amiantoaren auzia Italian: fiskalak zigorra bertan behera uzteko eskatu du, delituak preskribitu egin duelako

Hamarnaka urtetan amiantoarekin aberastu zen Stephan Schmidheiny enpresari suitzarra 18 urteko kartzelarekin zigortu zuen 2013an Turingo epaitegiak, “ingurumen eta osasun hondamendia” kontzienteki eragiteagatik. Erromako kasazio-auzitegian zigorra berretsi ala ez erabakitzeko epaiketa hasi da gaur.

Futbola eta ustelkeria: atxiloketak Frantzian, irregulartasun salaketak FIFAn

Frantzia aldetik datoz lehendabiziko bi albisteak. Batetik, Marseillako Olympique taldeko presidente Vincent Labrune atxilotu du poliziak, André-Pierre Gignac aurrelariaren fitxaketaren ingurumarian fondoak bidegabe erabiltzeagatik.

Anuntxi Arana antropologoak jasoko du Argizaiola saria

Okzitania izango da aurten Durangoko Azokako herrialde gonbidatua. Argizaiola saria Anuntxi Arana antropologo eta ARGIAko kolaboratzaileak jasoko du, egindako ikerketengatik eta Baionan AEKn irakasle bezala eta mugimendu feministetan egindako lanagatik.
EHU

EAEk eta Akitaniak mugaz gaindiko unibertsitate proiektua aurkeztu dute

Euskal Herriko Unibertsitateak (EHU) eta  Bordeleko Unibertsitateak, Euskadi-Akitania euroeskualdean unibertsitate campus bat sortzeko akordioa sinatu dute asteazkenean.
GKE

Zeinek nahi du Afrika salbatu? Gobernuz kanpoko erakundeen elkartasun zuriari ziria

Injustiziak ulertzeko laguntzen al dute testuingururik gabeko muturreko pobreziaren irudiek? Bidegabekerien kontura negozio egitea zilegi al da? Gure frustrazio indibidualak zuritzeko aitzakia onak al dira GKEak Afrikan? Boluntarioen estereotipoez mintzatzeko aukera ona eskaintzen du 'Zeinek nahi du boluntario izan?' kanpainak.

Janzkeragatik emakumeen aurkako erasoak salatzeko protestek Kenia astindu dute

Orain astebete neska bat jipoitu eta jende aurrean biluztu ostean, antzeko hainbat kasu azaleratu dira. Ehunka emakume batu dira Keniako hiriburu Nairobin gertaerak salatu eta nahi dutena janzteko eskubidea dutela aldarrikatzeko.

Anonymous Ku Klux Klanen aurka

Anonymousek, KukuxklanUsako hiru Twitter kontuetako eta webguneko pasahitzak lortu eta kontrolpean hartu ditu astelehen arratsaldean,  Fergusoneko istiluen erantzun gisa.

Bortxaketak eta abortuaren debekuak suizidiora eraman ditu hainbat nerabe El Salvadorren

Titular hori erabili du Reuters berri agentziak El Salvadorren haurdun dauden nerabeen artean suizidio kopuruak gora egin duela esateko. Kasu askotan, bortxaketa izan da haurdunaldiaren arrazoia. Emandako datuetan ikus daitekeenez, kasu askotan bortxaketa da haurdunaldiaren arrazoia.

HIESaren kontrako plan estrategikoa jarriko dute abian Jaurlaritzak eta Osakidetzak

Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak eta Osakidetzak plan estrategiko bat jarriko dute abian, EAEn sexu bidezko gaixotasunen intzidentzia jaisten jarraitzeko helburua duena. Azken urteetan kutsatze kopuruak beherantz egin arren, oraindik beharrezkoak dira mota horretako gaitzen aurkako programa espezifikoak, Jon Darpon Osasun sailburuaren esanetan.

Zenbat boto arrazista lortu(ko) ditu Marotok?

“Gizarte laguntzetako iruzurra bezain nazkagarria da iruzur fiskala”, adierazi du Gasteizko alkateak. Kurioski, Marotok ez du neurririk, salaketa sutsurik eta sinadura bilketarik abiatu iruzur fiskalari aurre egiteko, bai ordea gizarte laguntzak murriztu eta etorkinak kriminalizatzeko.

"Kaixo, guapa"

Asko hedatu da Hollaback! delakoak, kaleko sexu jazarpenaren kontrako sareak, New Yorken grabatutako bideoa. Neska bat paseatzen doa, hamar orduz, eta ehun gizonek baino gehiagok zer edo zer esaten diote: “Kaixo, guapa”, “Bejondeizula”, “Nire telefonoa nahi...

"Mexikoko Gobernuak erantzukizun zuzena dauka ikasleei gertaturikoan"

Duela hilabete, Mexikoko Guerrero Estatuko Ayotzinapa herrian, polizia munizipalak 43 ikasle desagerrarazi eta beste lau tiroz zauritu zituen. "Normalak" deituriko landa eremuko eskola profesionalek hezkuntza kritikoa eta eraikitzailea eskaintzen dute, baina Estatuak haien kontrako jarrera oldarkorra izan du duela 40 urtetik hona. Eraso hau gerra zikinaren azken punta izan dela dio 20 urteko Carlos Ayotzinapako Normaleko ikasleak.
Multimedia

2014-11-25  |  Gizartea

Euskal dantzak eta generoa: topikoak apurtuz

Tradizioaren argudioak, zenbatetan utzi ditu emakumeak plazatik at? argudioak ala aitzakiak dira? Historikoki nolakoa izan da? Galdera horien erantzunen bila, Oier Araolaza (Dantzan.com), Marisa Barrena (Kriskitiña Dantza Taldea) eta dantza munduko beste hainbatengana jo dute IDEMtitateak...

2014-11-19  |  Gizartea

Patxi Baztarrika Ahoan Bilorik Gabe

«Ahoan bilorik gabe» Iparraldeko euskal hedabideek proposatzen duten hilabeteroko hitzordua da.Herria astekariak, Euskal Irratiak, Hitzak, Kazeta.infok eta Kanaldudek elkarlanean elkarrizketatu dute  Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako sailburuorde Patxi Baztarrika.

2014-11-17  |  Gizartea

Genero rolak gaztetxe eta gune autogestionatuetan

Gaztetxe eta gune autogestionatuak, espazio libreak dira, baina gizartean txertatuta egonda, rol banaketa gainditzea lortzen al da? Pili Alvarez soziologoak ikerketa egin du eta Miren Aranguren Putzuzulo gaztetxeko eta Bilgune Feministako kideak ere bere analisia konpartitu du IDEMtitateak...

2014-11-17  |  Gizartea

Batzarrak eta auzolana

Etxarri-Aranazko udalaren Etxarriaran Hazten parte hartzea sustatzeko planaren barruan antolatutako hitzaldia. Hizlariak: Mentxu Zorita Arratibel, informatikaria eta historia lizentziaduna eta Patxi Azparren Olaizola, Antxoko euskaltegiko arduraduna, geografia eta historia diplomaduna eta...

2014-11-14  |  Gizartea

Debako gaztetxea bizirik!

Debako Gazte Asanbladako partaideak protagonista izanik, beraiek 2006an grabatutako irudiekin osatzen da gehien bat lan hau. Ekoizpena: Biharko ekoizpenak eta Eguzki Bideoak

2014-11-13  |  Gizartea

Transexualitatea?

"Transexualak" deituriko kolektiboak bizi duen egoera aztertu dute IDEMtitateak saioan, transexual kontzeptua bera zalantzan jarriz. Ixotz Louyestek eta Ainara Ruizek euren bizipenak gurekin konpartitu dituzte eta Aitzole Araneta sexologoak ikuspegi zientifikoa eskaini digu.

2014-11-11  |  Gizartea

“Produktuak hurbileko nekazariei erostea gozamena da”

Angelek, umore biziz, kontserba ekoizlearen ikuspegitik eta bi semeak Arronizetik Lizarrako ikastolara eramaten zituen aitaren ikuspegitik hitz egin du Errigorako kideekin. «Errigorak Nafarroako produktuak saltzen lagundu eta euskara sustatu nahi du, ezta? Bada, orduan, ate egokia jo...

2014-11-10  |  Gizartea

Etxeko langileen errealitatea

2012ko araudiak gizarte segurantzaren baitan murgildu bazituen ere, emakumeak nagusi diren zaintzaileen lanbide honetan, sakoneko eta egiturazko arazoa konpondu gabe dago. Horri buruz aritu dira IDEMtitateak saioan Zaloa Ibeas LABeko emakumeen saileko buruak eta Isabel Otxoak, Lan...

2014-11-09  |  Gizartea

10.000 lagun Euskal Herriko erabakitze eskubidearen aldeko mosaikoan

Gure Esku Dagok antolatuta 10.000 lagun bildu dira Donostiako Zurriola hondartzan. Euskal Herriko erabakitzeko eskubidea aldarrikatzeaz gain, eskoziarrak zoriondu eta kataluniarrei babesa erakutsi diete.

2014-11-06  |  Gizartea

Seaskako ikasleak euskararen bueltan

Ziburuko Kaskarotenea Ikastolaren aferaren harira, Seaskako Bernat Etxepare lizeoko (Baiona) ikasleekin batu gara euskarak beren bizitzan duen paperaz solasteko. Biktimizaziotik harago, eman dituzten eta emateko dauden pausoei buruz hitz egin digute.

2014-11-06  |  Gizartea

"Gero eta euskaldun eta euskaltzale gehiago dago Erriberan"

Terek, bere esperientziatik, Nafarroa hegoaldean euskarak bizi duen egoerari buruz hitz egin digu. Bizitza osoa egin du Tuteran, AEKn ikasi zuen euskara eta seme-alabak Argia Ikastolan eskolaratu dituzte. Egilea: Errigora

2014-11-05  |  Gizartea

Urretxu-Zumarraga kantuz Kataluniarekin elkartasunez

Urretxu-Zumarragako herriak Kataluniari elkartasuna adierazteko grabatutako bideoa 2014ko urriaren 30ean. Vídeo gravat pels ciutadans d'Urretxu-Zumarraga en solidaritat amb el poble català. (2014/10/30)

2014-11-04  |  Gizartea

Nire auzoko emakumeak

Oñatiko Kale Zaharreko emakume langileei egindako omenaldia. Egilea: Bernat Alberdi

2014-11-03  |  Gizartea

"Nekazaritza ekologikoaren alde egin dugunok egurra baino ez dugu jaso"

Oibarren nekazaritza ekologikoa egiten duen enpresa bateko aita-semeak mintzo dira Nafarroa hegoaldeko nekazaritzaren egoerari buruz. Errigora proiektuaren barruan sortutako bideoa.

2014-11-03  |  Gizartea

Generoa kazetaritzan

Egunkarietako sailetan, non kokatzen dira emakumeak? Ahotsa ematen zaie? Eta boterea kudeaketa edo zuzendaritza taldeetan? Generoak kazetaritzan duen tokiaz hausnartu dute IDEMtitateak saioan Maite Asensio Berriako kazetariarekin eta Oihana Etxebarrietarekin.

2014-10-30  |  Gizartea

Auzolana eta subiranotasuna

Auzolan ekimenak Aulestin antolatutako hitzaldia. Iturria: Udako Unibertsitate Bolibartarra

2014-10-30  |  Gizartea

Emakumea bertsolaritzan

Emakumeek bertsolaritzan duten paperaz eta aitortzen zaizkien rolez aritu dira IDEMtitateak saioaren atal berri honetan. Emakumeak badaude oholtza gainean, baina nola? Arau propioekin ala aldez aurretik gizonezkoek ezarritakoekin? Emakumeen sexualitatez kantatzen al da? Eta egiten denean ere,...

2014-10-29  |  Gizartea

Errigora: Nafar hegoaldeko uzta euskarari puzka

Errigora ekimenaren proposamena 2014-2015 urteari begira.

2014-10-27  |  Gizartea

Amatasuna eta feminismoa

Gurasotasuna, askotan, kontziente ala inkontzienteki amatasunera mugatzen dugu. Nola bizi ditu emakume feminista batek amatasunak ekarri ohi dituen berdintasun desorekak bikotean? Nola bizi dute amatasuna beste herrialde batzuetan? erantzunak IDEMtitateak saioan.

2014-10-22  |  Gizartea

Identitate ukatuak

Gizonen homosexualitatea: lortu al da benetako berdintasuna ala uste faltsua da?

2014-10-21  |  Gizartea

Eliza(k) eta Nafarroaren konkista

Hizkunek antolatutako Roldan Jimenoren hitzaldia Zaldiko Maldiko elkartean, Iruñean 2012ko urriaren 17an.

2014-10-20  |  Gizartea

Etxean erditu?

Etxean erditu ala ospitalean? protagonismoa galdu al du emakumeak erditzeetan? badira uste dutenak gaixotasun gisa tratatzen ari dela haurdunaldia, patologia gisa, eta sexualitatearen beste atal bat dela ahaztu egiten zaigula. Beste askok ordea uste dute ospitalean erditzea dela egokiena....
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


AmetzagaiƱa Argia Antza iametza Adur Luditoys