Euskaltzaindiak zakila arazo linguistiko bilakatu zuenekoa

Zeinek ez du ezagutzen Lur izeneko neska eta mutila? Edo Hodei, Sahats, Lizar, Elorri, Aratz, Araitz, Izar, Amets, Iraultza, Amaiur, Iraitz, Izaro edo Aritza izenekoak ere. Ba al da izen bera emakumeek eta gizonek partekatzea arazotzat hartzen duen euskaldunik? Lur hitzak non du aluaren zantzua eta non zakilarena Ur izenak? Bada, Euskaltzaindiak, bere burua Espainian kokatuz eta hango legeak agindutakoari men eginez, sortu duen izendegiak euskaldun askok naturaltasunez darabilguna de facto debekatu du. Arazorik ez zen lekuan, ehunka laguni arazoa sortu die. Horien artean gure etxekoei.
Elikadura  | 

"Nire ekoizteko modua ahalik eta ekologikoena da, ahalik eta freskagarri osasuntsuena egiteko"

Gipuzkoako hainbat herritako elikagai-denda eta tabernatan bada produktu deigarri bat, Korricolari freskagarria, edo “euskal kola”, sortzaileak deitu dion bezala. Iván García Caballerok (Lasarte-Oria, 1982) jarri du abian egitasmoa. Freskagarriak ez du ez azukrerik ez kaloriarik, eta aukera duenean botilak bizikletaz banatzen ditu Garcíak berak. Edariaren izenak ere zeresana eman du: nor ote da korrikalaria?

Gurasoen nahia Euskaltzaindiaren menpe

Euskarazko pertsona izenen sorkuntzak abiadura handiagoa eraman du arautzeak baino. Horri esker ditugu Izaro, Amaiur eta Eneritz izeneko neskak eta mutilak. Euskaltzaindiak ordea euskal izendegia finkatu du, eta bere hitzetan esanda “erregistro zibilari aholkuak” ematen dizkio. Erregistroetan, oro har, erakunde horren erreferentziak arau nagusitzat dituzte. Orain oso zaila da mutilari Izaro jartzea eta neskari Iraitz. Generoari lotutako eztabaida ordea, hainbat izen mistoren gorabeheratik haratago doa. Fokua zabaltzen saiatu gara ondoko erreportajean.

Historiako kirolari aberatsena

Erroma, K.o. 146. Kaio Apuleio Diokles auriga erretiratu zen 42 urterekin. Lankide eta jarraitzaileek haren omenezko idazkun bat eginarazi zuten, Dioklesen ibilbide ikusgarria biltzen zuena. Besteak beste, jardunean irabazitako dirutza jaso zuten inskripzioan: 35.863.120 sestertzio. Kaio Apuleio...

"Herriko mural guztiak ezabatu nahi dituztela esan digu alkateak"

Kaleari ezarritako mugen eta debekuen gaia pil-pilean dago Euskal Herriko hainbat herritan. Horietako bat da Lekeitio. Emakumeen gorputzaren gaineko presioa salatzeko talde feministak hondartzan egindako murala ezabatu izanak piztu du polemika. Potxuak Martxan eta Kalia Danona Da taldeetako kide Jone Larrauri Frailerekin hitz egin dugu.

Rioko Olinpiar Jokoak iragarri zituztenetik 2.500 lagun hil ditu poliziak

Joko Olinpikoei lotutako proiektuak eraikitzeko 4.120 lagun etxerik gabe utzi dituztela salatu dute. 800 lagun baino gehiago atxilotuta daudela salatu du Terres de hommes GKEak.

Heroinaren itzulera Arrasatera: belaunaldi oso baten zorigaitza ekarri zuen droga

Orain dela bizpahiru hile Monterron parkean aurkitutako xiringek alarma gorria piztu zuten. Azken hilabeteetan ere, alde zaharrean "heroina saltzen dela" salatu dute bertako hainbat bizilagunek. 30 urteren bueltan, heroina gure kaleetara itzuli da eta Mondraberri.eus atariak drogek egun eta iraganean Arrasaten edukitako inpaktua bildu du.

Aste Nagusi Pirata aurkeztu dute, begirada espazio publikoaren erabileran jarrita

Donostiako Piratek abuztuaren 13tik 21era ospatuko duten Aste Nagusia aurkeztu dute. Egitarau oparoa prestatu dute eta “Gora Kai Herrikoiak” lemapean, espazio publikoaren erabilera librea aldarrikatuko dute.

"Helburu nagusiak beteta" itzuli da Greziatik elkartasun karabana

No Borders ekimenaren barruan EBren migrazio politikaren aurka egin dute Karabana Greziara ekimeneko 121 euskal herritarrek. Espainiako enbaxadaren aurrean kanpaldia egin dute, gobernuaren “konpromiso eza” salatzeko.

Auzolana pilotaleku autogestionatua eraitsi nahi du Gasteizko Udalak Antzokia egiteko

Gasteizko Antzokia Eskoriatza-Eskibel jauregian eta ondoan dagoen Auzolana pilotalekuan kokatuko litzateke hainbat komunikabidek argitaratu dutenez. 2008. urteaz geroztik auzokideek gestionatzen duten arren, pilotalekuaren eraistea aurreikusten du proiektuak. Pilotalekuko Txapa Ahotsa asanbladak aurreratu du bertan jarraitzeko asmoa dutela.

Zezenketak defendatzeko euren irudia erabili izana salatu du Blusen eta Nesken Komisioak

Gasteizko jaietako zezenketak defendatzeko egindako marrazki bizidunen bideoa ezabatzeko exijitu dute. Protesta modura, asteleheneko Gran Prix-ari uko egin zioten.

Baionako festetan ere indarkeria sexistaren aurka

Uztailaren 27tik 31ra bitartean izango diren Baionako festetarako eraso sexisten aurkako protokoloa eta kanpaina martxan jarri ditu mugimendu feministak, hainbat kolektiborekin batera. Erasoen aurrean Udalari eraginkortasunez erantzuteko eskatu diote, baita herritarrei irmoki egiteko ere.

Antixena gaztetxean lapurreta egin dutela salatu du Oņatiko Gazte Asanbladak

Herritarren aurkako erasotzat hartu dute lapurreta. Honen aurrean, gazteak batuz Antixena indartuz jarraituko dute.

Arboledan madalena, Meatzaldeko egunik handiena

Goizean goiz esnatu, hamaiketakoa lagunekin egin, mendian gora abiatzekoa.  Meatoki ohien arrastoen artetik, zulo handi, harroka zahar, zelai umel iritsiko gara Galdameseko Uraiaga ingurura.

Ertzaintzak ekainaren 19an Gipuzkoa Plazan izandako jarrera ikertzen ari dira epaitegiak

ARGIAko kazetari Gorka Bereziartuaren eta gertakari berean zauritutako herritar baten salaketak onartu dituzte. Uztailaren 26an deklaratu du bigarren honek Donostiako epaitegian. Auzi berean, ertzain bat deklaratzera deitu du epaileak irailaren 12an.

Bost sexu eraso salatu dituzte asteburuan Lezon, Errenterian, Getxon eta Barakaldon

Bost emakumek salatu dituzte sexu erasoak asteburuan. Elkarretaratze eta manifestazioak izan dira horiek salatzeko.

Komunek ez dute genero bereizketarik izango New Yorken

Lege berria sinatu du New Yorkeko alkateak: pertsona bakarrarentzako komunak ez dira gehiago sexuaren arabera bananduko. Edozeinek edozein komun erabili ahalko du. Emakume/gizon binarismoa apurtzeko eta genero-marka deseraikitzeko balioko dute komun neutroek.

Turismoak itoko du Venezia

“Itsasoak jango du Venezia” zenbat aldiz entzun ote dugun. Erresuma zaharrak badu itsasoa baino arazo handiagorik: XXI. mendeko neurrigabeko masa turismoa. Gaur egungo turismo eredu horrek Venezia eta bertako herritarren bizimodua kolokan jarri du.

Indarkeria matxista, ikusgaiegia?

Irratiko albistegia entzuten esnatu naiz, egunero bezala. Melillan gizon batek bere neskalagun ohia erail du, 22 urtekoa. Zaragozan senar ohiaren labankada jaso ondoren ospitalean zegoen emakumea, 32 urtekoa, hil da. Iruñeko sanferminetan beste emakume batek bortxaketa salatu du; guztira...

Paramilitarren eta ultraeskuindarren enpresa batek etxe-kaleratze estrajudizialak egiten ditu

Luxuzko etxe-agentzia bat eta Desokupa, Europa ekialdeko milizianoek eta arte martzialen borrokalari faxistek osatutako «etxe-kaleratzeen enpresa» bat, elkar hartuta dihardutela salatu du kanpaina batek.

Deskonexioa: izaki bitxia da gizakia

Laster deskonektatzera joko dugula ari gara elkarri iragartzen: “Nolako gogoa, aizu!”. “A zer beharra, hi!”. “Eskerrak sikiera urtean behin deskonektatzeko aukera dugun”. Deskonektatzearena, bistan denez, metafora da, garai digitalari berez dagokion hitzen...

Bi ekintza ari da lantzen uztailean egiteko Buruntzaldea Zutik

Bi astez behin asanblada, eta bi astez behin ekintza zuzen bat. Asteroko martxari eusten dio Buruntzaldea Zutikek.

Iban Gartzia irundarra atxilotu eta Txiletik kanporatu dute

Atzo arratsaldean atxilotu zuten, Txileko Estatuko Maputxe herriko komunitate batean zegoen euskal militantea. Ostegunero bezala, Maputxe herriaren historia ezagutzeko, eta Maputxeen Mapudungun hizkuntza ezagutzeko, unibertsitateko klasera zihoan militante irundarra. Momentu horretan, unibertsitatean, txiletar polizia agertu, atxilotu eta bere kontra kanporatze agindua zegoela esan zion.

Mozal Legeari buruzko hitzaldia antolatu du Azkoitia Zutikek

Mozal Legearen mehatxua jasan ostean, gaia lantzeari ekingo dio 22an Azkoitia Zutikek. Eleak-Libreko Zigor Olabarriak hitzaldia emango du 19:00etan plazan.

Euskal Kulturgintzaren Transmisioa aditu tituluaren seigarren edizioa prest dute

Prest da Euskal Kulturgintzaren Transmisioa (EKT) aditu tituluaren seigarren edizioa eta matrikula egiteko epea zabalik da. Gorka Urbizu, Mursego, Benito Lertxundi, Joseba Zulaika…, beti bezala, izen eta izan handiko kulturgileak, eremu askotarikoak.

Bortxaketa salatu zuen emakumearekiko epailearen jarrera iraingarria ikertuko dute

Clara Campoamor elkarteak María del Carmen Molina Emakumeen Aurkako Indarkeriaren Gasteizko 1. Epaitegiko epaileari jarritako salaketa artxibatu zuen Espainiako Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak (BJKN) ekainean. Orain, organo horretako buru Antonio Jesús Fonseca-Herrerok ikerketa abiaraziko du epailearen aurka.

26 euskal emakumeren ekarpenak, Angela Davisen argitan

Angela Davis ekintzaile feministak Euskal Herrira egindako bidaiak lorratza utzi zuen. Hainbat euskal emakumek, Davisen olatuari jarraituta, ekarpen sendoak egin zituzten otsailaren 6ko mintegi hartan. Orain, ekarpenok paperean datoz.

Atleta errusiarrak Rioko Joko Olinpikoetatik at

TAS kirol arbitrajearen auzitegiak atzera bota du Errusiako Olinpiar Batzordearen helegitea. Dopin eskandaluak daude auziaren atzean. Nazioarteko Olinpiar Batzordeak (COI) aurki jakinaraziko du gainerako kiroletan ere Errusiari parte hartzea debekatuko dion ala ez.

U28: Zubietako errauskailuarekin Gipuzkoako herriak zorpetuko dituzten eguna

Egun erabakigarriak dira Zubietako errauskailuaren aferan. Uztailaren 28an abiatuko du GHK-k azpiegitura eraiki eta kudeatzeko esleipena eta horren aurretik mugimendu ugari izaten ari dira kontrako eta aldekoen artean. Hemen jarraituko ditugu.

Uliako Lore Baratzak: Donostiako Udalak etxebizitzak egitea onartuko duela salatu dute

“Parkea suntsituko duen hirigintza plana” osteguneko osoko bilkuran onartzea aurreikusten da. Erabakiaren aurkako 4.226 sinadura aurkeztu ditu Uliako Lore-Baratzak elkarteak.
Multimedia

2016-07-29  |  Gizartea

Centennial

New Yorkeko Euskal Etxearen 100. urteurrena ospatzeko egindako lana. Zuzendaria: Natxo Escobar Ekoizpena: Koldo San Sebastian, Ander San Sebastian Errealizazioa: Iker Treviño

2016-07-28  |  Gizartea

Tolosaldeko burrunbak

Tolosaldera bizitzera joan diren hainbat lagunen testigantza eta iritzirekin osatutako lana. Zenbait lurraldetan eratzen ari diren nortasun berrien adierazgarri izan nahi du.

2016-07-28  |  Gizartea

Hezkuntza astintzen, tokiko alternatibak

Hezkuntza formalarekiko eredu alternatiboak lantzen ari diren tokiko alternatiben inguruko hitzaldia. Herri Hezitzailea eta Oinherri ekimenak, BiziToki, Eskolari alternatiba, Zingira eskola eta Ikertze proiektuak aurkeztu zituzten "Hezkuntza Astindu: gizarte eraldaketarako gakoa"...

2016-07-26  |  Gizartea

Lurrik Gabeko Mugimenduaren Belo Horizonte festibala

2016ko Askapena talde internazionalistaren brigadetako bat Brasilgo MST mugimendua ezagutzera joan da. Urtero MSTk antolatzen den Belo Horizonte (Ostertz Ederra) jaialdiaren berri bertatik bertara eman dute brigadistek, erritmoa galdu gabe.

2016-07-26  |  Gizartea

Aniztasuna sukaldean, tipula eredu gisa

Jone Miren Hernandez Garciaren hitzaldia, Calcuta Ondoan GKEk antolatutako "Hezkuntza Astindu: gizarte eraldaketarako gakoa" jardunaldietan (2015-10-01).

2016-07-22  |  Gizartea

Susterrak (Emakumea eta baserria)

Durangaldeko hainbat emakumek baserriaren inguruan bizi izandakoa bildu dute lan honetan.

2016-07-18  |  Gizartea

Busti webTB (EHZ 2016)

Busti emankizunak eta Topatuk elkarlanean Euskal Herria Zuzenean jaialdian egin duten jarraipen 'berezia'.

2016-07-13  |  Gizartea

"Altza Porru" baratzea marrazteko

Jakoba Errekondok baratzea bizitzeko era berri bat aurkeztu du "Altza Porru" komiki-liburuan. Horretarako, zortzi komikilariren laguntza izan du: Asisko, Antton Olariaga, Unai Iturriaga, Zaldieroa, Mattin, Unai Gaztelumendi, Ainara Azpiazu eta Joseba Larratxe. Hitzaurreaz Maialen Lujanbio...

2016-07-13  |  Gizartea

Bor Bor (K), herri jakintzen laborategia

Herri mugimenduarentzat formazioan urratsak ematea helburu du Bor Bor (K) egitasmoak. Joxemi Zumalabe Fundazioko lagunek antolatutako jardunaldietan parte hartu duten Aingeru eta Iratxerekin bildu gara beren esperientzia ezagutzeko asmoz.

2016-07-13  |  Gizartea

Nola "feministizatu" zuten Sanferminetako Txupinazoa?

Ahotsa.info Iruñeko Sanferminetako Txupinazoa "feministizatu" zuten neskekin bildu da. Ekintza nola egin zuten eta zenbat oztopori aurre egin behar izan zieten kontatu diete. Ekimena ongi atera izana mugimendu feminista indartsu dagoenaren erakusle dela azpimarratu nahi izan dute.

2016-07-11  |  Gizartea

"5.000 urteko logika patriarkala apurtzen saiatzen ari gara emakume kurduok"

Michelle Allison militante kurdua Gasteizen izan zen uztailaren 5ean. Kurdistango orainaz eta etorkizunaz, iraultzako emakumeen paperaz eta mugimendu feministaren erronkez hitz egin zuen.

2016-07-11  |  Gizartea

Besarka ezazu osasuna

Begiak estalita eta besoak zabalik zeuden bi lagun kartel bana jarri zuten alboan Zarauzko malekoian; batek, errausketaren aldekoen besarkadak eskatzen zituen eta besteak, berriz, errausketaren kontrakoak.

2016-07-08  |  Gizartea

Mezuak Mendebaldeko Saharatik

Juan Karlos Izagirrek Donostiako alkate zenean Mendebaldeko Saharara egindako bidaia batean jasotako lekukotzekin Berriako Mundua saileko arduradun Kristina Berasain Tristanek egindako dokumentala.

2016-07-06  |  Gizartea

Sanferminetan eraso matxistarik ez dela onartuko ozen aldarrikatu dute

Iruñeko mugimendu feminista kalera irten da astearte gauean manifestazio ikusgarrian. Sanfermin hauetan eraso edota indarkeria matxistarik ez dela onartuko adierazi dute. Argazkia: Ekinklik.

2016-07-06  |  Gizartea

Bide instituzionala eta herri mugimendua Grezian

2015eko EHZ jaialdiaren barruan pil-pilean zen Greziako egoerari begira jarri ziren.

2016-07-05  |  Gizartea

Emakumeak eta sorkuntza

Euskal Herria Zuzenean festibalaren 20. edizioan antolatu zuten "Emakumeak eta sorkuntza" solasaldia.

2016-07-04  |  Gizartea

Gora Gasteiz: izan kolore

Beñat Fontanedak ekoiztu eta zuzendu du dokumentala eta elkarrizketen bidez, Gasteiz anitza aldarrikatzen zuen herri ekimenaren jaiotza eta ibilbidea kontatzen du. Dokumentala Gora Gasteiz egitasmoaren jaiotzarekin hasten da. 2014ko udaz geroztik, auzokideen arteko elkarbizitza jokoan...

2016-07-01  |  Gizartea

Hartu, tenka, tira!

2016ko Nafarroako ikastolen jai nagusia Vianan eta Lodosan ospatuko da. Hau da egun horretarako prestatu duten bideoklipa.

2016-06-29  |  Gizartea

EHZ: 3 egun baino askoz gehiago

EHZ festibalaren 20 urteen kariaz, Donostiako piratek eginiko bideoa. Arrosatik Heletara, Idauzetik Lekornera, lekukotasun eta irudien bidez festibalaren baloreak erakusten ditu lanak.

2016-06-27  |  Gizartea

Zizurkilgo Pedro Maria Otaņo ikas komunitatea

Zizurkilgo herri eskolaren hezkuntza eredua eta baloreei buruzko bideoa. 

2016-06-23  |  Gizartea

Metamorphosis

Transexualitatea gizartean geroz eta gehiago entzuten den gaia da. Bizitzan egoera hori bizi izan duten pertsonen hitzak entzuteko aukera da dokumentala hiru partaideren bidez: Izaro Antxia eta Ares Piñeiro, transexualitate prozesua jasan duten pertsonak, eta Josebe Iturrioz, gaian aditua.

2016-06-23  |  Gizartea

Haziak, ikasturte bat botere arteko harremanak lantzen

Botere arteko harremanak lantzea helburu duen Haziak egitasmoa Oiartzungo Haurtzaro Ikastolan gauzatu da 2015-2016 ikasturtean, eragile ugariren parte-hartzearekin eta hezkuntza formala zein ez-formala uztartuz.
Gehiago kargatu

Kazetaritza independentea eta profesionala egiten dugu, euskaraz eta euskaldunontzat.

HARPIDETU ORAIN


AmetzagaiÃąa Argia Antza iametza Adur Luditoys