ARGIA.eus

Egin ARGIAkoa
Oparitu ARGIA
Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia
osteguna 2026ko apirilaren 16an
Historia > Efemerideen kanala

Gamazada izenez ezaguna den herri-matxinada hasi zen Nafarroan

Duela
133
urte

1893ko maiatzaren 10ean,

Gamazada izenez ezaguna den herri-matxinada hasi zen Nafarroan. Germán Gamazo Espainiako Ogasun ministroak Nafarroako zerga-erregimenaren autonomia ezeztatzeko legea aurkeztu zuen, eta nafarren haserre handia eragin zuen. Gerra Karlista gertatu berria zen eta egoeraren kontrola galtzeko beldurrez, Espainiako Gobernuak atzera egin behar izan zuen. Garaipenaren omenez Iruñean Foruen monumentua altxa zuten. Era berean, gatazkak iraun bitartean nafar foruzaleek Bizkaiko abertzaleekin harremanak egin zituzten eta euskal abertzaletasuna Nafarroara hedatu zuten.

Iturria:

Xabier Irujo Ametzaga, Gamazada. Batasunaren indarra (Txalaparta).

Egun hau historian
1770"Gaztelania ez beste hizkuntza guztiak desagerrarazteko" agindu zuen Espainiako Carlos III.a Borboikoak
1872Victoria Woodhull AEBetako presidente izateko aurkeztu zen, hori egiten zuen lehen emakumea
1933Alemanian naziek liburu erreketa publikoa egin zuten Berlinen
1973Fronte Polisarioa sortu zuten, Sahararen nazio askapenerako mugimendua
1978Kaosa eragin zuten Iruñeko erdigunean eskuin-muturreko kideek
1981Almeria Kasua: Guardia Zibilak hiru gazte espainiar torturatu eta hil zituen, ETAkoak zirelakoan
Azoka

Urte hau historian: < >
Berrienetik Zaharrenetik

1893-05-10
Gamazada izenez ezaguna den herri-matxinada hasi zen Nafarroan
1893-06-02
Lopez Zabalegi sarjentua buru zuen foruzale talde bat matxinatu zen Obanos eta Garesen
1893-07-12
Fortunato Agirre jeltzale nafarra jaio zen Arellanon
1893-07-15
'Californiako Eskual Herria' aldizkariaren lehen zenbakia argitaratu zen, euskara hutsezko lehen kazeta izan zen
1893-08-16
Sanrokada matxinada abertzalea hasi zen Gernikan eta Espainiako bandera erre zuten
1893-08-20
Pertsona bat hil zuen Guardia Zibilak Laguardian euskal foruen aldeko protesta batean, Arabar Errioxan
1893-08-27
Sei pertsona hil zituen Guardia Zibilak Donostian, manifestazio bati tiro egin ostean
1893-09-19
Zeelanda Berria emakumeen boto eskubidea onartu zuen lehen herrialdea bilakatu zen
1893-11-03
Cabo Machichaco lurrunontzia lehertu zen Santanderren: 590 hildako, asko euskaldunak

Hilabete honetako urteurrenak:
|
Berrienetik Zaharrenetik

Duela
5
urte
2021-05-28
Alemaniako Gobernuak onartu zuen genozidioa egin zuela Namibian
Duela
5
urte
2021-05-27
Eskola batean Kanadako jatorrizko herrietako 251 haurren gorpuzki aurkitu zituztela jakinarazi zuten
Duela
5
urte
2021-05-11
Israelek Gaza bonbardatzeari ekin zion
Duela
10
urte
2016-05-29
Donostian eraiki asmo zuten erraustegiaren aurkako kanpaldia abiatu zuten Gipuzkoa Zutik lelopean
Duela
15
urte
2011-05-05
Bildu koalizioa legeztatu zuen Espainiako Auzitegi Konstituzionalak
Duela
20
urte
2006-05-25
Victor Jararen hilketaren erantzule nagusietakoa zen Edwin Dimter Bianchiri eskratxea
Duela
20
urte
2006-05-15
Arto-sail transgenikoak moztu zituzten ekintzaileak epaitu zituzten Frantzian
Duela
25
urte
2001-05-14
Bardeetan bonbardaketa maniobrak galarazi zituzten Euskal solidarioak taldeko hamar ekintzailek
Duela
25
urte
2001-05-09
EHEko kide batek bere aurkako epaiketa eten zuen, hizkuntza eskubideak ez zirela bermatzen salatuz
Duela
35
urte
1991-05-23
Bizkaiko Gobernu Zibilaren egoitzan behiak sartzen saiatu ziren abeltzainak
Duela
35
urte
1991-05-05
UEMA sortu zuten hemeretzi udalek, Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea
Duela
35
urte
1991-05-04
Istiluak izan ziren Barricadak Madrilen emandako kontzertu baten ostean
Duela
40
urte
1986-05-31
ETB2 katea emititzen hasi zen
Duela
40
urte
1986-05-11
Herri Urratsera bidean zirenen aurka kargatu zuen Espainiako Poliziak Behobiako ordainlekuan, Irunen
Duela
45
urte
1981-05-21
Gose greban zeuden bi preso politiko irlandar hil ziren: Raymond McCreesh eta Patsy O’Hara
Duela
45
urte
1981-05-10
Almeria Kasua: Guardia Zibilak hiru gazte espainiar torturatu eta hil zituen, ETAkoak zirelakoan
Duela
45
urte
1981-05-09
Lezo Urreiztieta hil zen Baionan
Duela
45
urte
1981-05-07
100.000 lagunetik gora Bobby Sandsen hiletan, Belfasten
Duela
45
urte
1981-05-05
Bobby Sands hil zen gose grebaren 66. egunean, IRAko kidea
Duela
45
urte
1981-05-03
Bi ekintzaile Suitzako albistegian zuzenean sartu ziren preso baten askatasuna eskatzeko
Duela
50
urte
1976-05-18
Balaz zauritu zuten eskuin muturreko kideek Algortan pankarta bat jarri nahian ari zen gazte bat
Duela
50
urte
1976-05-09
Ulrike Meinhof hilik agertu zen Alemanian, RAF-eko kide ezaguna
Duela
50
urte
1976-05-09
Jurramendiko erromerian eskuin muturreko mertzenarioek bi pertsona hil zituzten: Ricardo García eta Aniano Jiménez
Duela
55
urte
1971-05-27
Londresko 800 ikaslek greba egin zuten kaleratutako irakasle baten itzulera exijitzeko
Duela
60
urte
1966-05-16
Txinako Iraultza Kulturala hasi zen, Alderdi Komunistak iragarri zuenez
Duela
60
urte
1966-05-01
Bizkaiko Garai herria hartu zuen ETAren komando batek frankismo betean
Duela
75
urte
1951-05-12
Concepción Campa Huergo jaio zen Kuban, B eta C meningitisaren aurkako txertoen ikerketaren zuzendaria
Duela
80
urte
1946-05-11
Alcalako espetxetik ihes egin zuen Arriolabengoa komunista donostiarrak
Duela
85
urte
1941-05-29
Disney-ko animatzaileek greba hasi zuten, sindikatzeko eskubidearen alde
Duela
85
urte
1941-05-01
Euskal dantzak nazien omenez, Donostiako La Perlan
Duela
90
urte
1936-05-28
35.000 langilek Parisko Renault lantegia okupatu zuten
Duela
90
urte
1936-05-23
Daniela Albizu jaio zen Urruñan, euskararen eta euskal kulturaren aldeko ekintzaile nekaezina
Duela
95
urte
1931-05-27
Ategorrietako sarraskian Guardia Zibilak zazpi langile hil zituen tiroz Donostian
Duela
95
urte
1931-05-06
Kanakiarrak giza-zoo batean ikusgai jarri zituzten Parisen
Duela
105
urte
1921-05-31
Tulsako sarraskia hasi zuten gauean zuri supremazistek AEBetan
Duela
105
urte
1921-05-15
Federico Krutwig jaio zen Getxon, idazle euskaltzale eta abertzalea
Duela
110
urte
1916-05-12
James Connolly exekutatu zuten britainiarrek, Irlandako lider errepublikazalea
Duela
120
urte
1906-05-31
Atentatu anarkista Espainiako Errege Alfonso XIII. eta bere emaztegai Victoria Eugeniaren aurka
Duela
130
urte
1896-05-27
Telefonoz euskaraz hitz egitea debekatu zuten Hego Euskal Herrian
Duela
140
urte
1886-05-04
Haymarketeko sarraskia Chicagon
Duela
140
urte
1886-05-01
AEBetan Chicagoko langile anarkista talde batek greba hasi zuen zortzi orduko lanaldia eskatzeko
Duela
155
urte
1871-05-16
Parisko Komunan Napoleon I. enperadorearen estatua eraitsi zuten
Duela
245
urte
1781-05-18
Tupac Amaru II.a torturatu eta exekutatu zuten espainiarrek Perun
Duela
505
urte
1521-05-20
Iruñeko gudua borrokatu zuten nafarrek eta inbasore gaztelarrek
Duela
505
urte
1521-05-16
Iruindarrak armak hartuta gaztelar okupatzaileen aurka matxinatu ziren
Duela
505
urte
1521-05-05
Nafarroako erresuma berreskuratzeko hirugarren saiakerarako deia zabaltzen hasi ziren
ARGIAren Fototeka martxan da
100.000 argazki jarri ditugu publiko lizentzia librean
1960ko hamarkadatik gaur egunera arteko 100.000 argazki baino gehiago bildu ditugu.
fototeka.argia.eus