Egin ARGIAkoa

Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia

asteartea 2026ko apirilaren 21ean

Historia > Efemerideen kanala

Mauthauseneko nazien kontzentrazio esparrua askatu zuten tropa aliatuek

Duela

81

urte

1945eko maiatzaren 5ean,

Mauthauseneko nazien kontzentrazio esparrua askatu zuten tropa aliatuek. Austrian kokatua, II. Mundu Gerrako preso politikoek lan esklaboak egiteko diseinatu zuten. Presoekin egindako esperimentuak ere izan ziren bertan, eta metodo ugariren bidez 120.000 pertsona inguru hil zituzten. Nazien kontzentrazio esparruetara deportatutako euskal herritarrak 600dik gora izan ziren, gehienak Mauthausenera bertara.

Iturria:

Urko Apaolaza Avila, Mauthausen, euskal deportatuen hiltegia (ARGIA, 2020ko maiatzak 5).

Egun hau historian

1521Nafarroako erresuma berreskuratzeko hirugarren saiakerarako deia zabaltzen hasi ziren

1834Hego Euskal Herriko lehen euskarazko kazetaritza artikulua argitaratu zuen El Correo del Norte egunkariak

1863Donostia inguratzen zuten harresiak eraisten hasi ziren

1981Bobby Sands hil zen gose grebaren 66. egunean, IRAko kidea

1991UEMA sortu zuten hemeretzi udalek, Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea

2011Bildu koalizioa legeztatu zuen Espainiako Auzitegi Konstituzionalak

Azoka

Urte hau historian: < >

Berrienetik Zaharrenetik

1945-01-16

Jesus Carrera komunista hondarribiarra fusilatu zuten frankistek

1945-01-24

Itsasontziei ere euskarazko izenak jartzea debekatu zuen Gobernu frankistak

1945-01-27

Armada Gorriak Auschwitzeko kontzentrazio eremua askatu zuen

1945-02-04

Jaltako Konferentzia historikoa hasi zen, Sobietar Batasunaren, Erresuma Batuaren eta AEBen artean

1945-02-11

Robert Iribarne baionarra hil zen Kaliningrad inguruetan nazien aurka borrokan

1945-02-14

Abiazio britainiar eta estatubatuarrek Alemaniako Dresde hiria suntsitu zuten

1945-04-14

Gernika Batailoiak nazien aurka Point de Graveko gudua hasi zuen Frantzian

1945-04-27

Italian Benito Mussolini lider faxista atxilotu zuten partisanoek

1945-04-28

Mussolini diktadore faxista exekutatu zuten partisano italiarrek

1945-04-29

Dachauko kontzentrazio esparrua askatu zuten

1945-04-30

Hitlerrek bere buruaz beste egin zuen, sobietarrek harrapa ez zezaten

1945-05-03

Britainiarrek nazien milaka biktima zeramatzaten ontziak bonbardatu eta urperatu zituzten Baltikoan

1945-05-05

Mauthauseneko nazien kontzentrazio esparrua askatu zuten tropa aliatuek

1945-05-08

Ihesean zihoan nazien hegazkin bat Kontxako hondartzan lurreratu zen, Donostian

1945-05-08

Nazien porrotarekin, Bigarren Mundu Gerra amaitu zen Europan

1945-05-08

Naziek ezkutuan zuten artelan bildumarik handiena topatu zuten Austrian, gatz-meategi batean

1945-05-16

Frantziarrek Aljerian Setif eta Guelman-go sarraskiak abiatu zituzten

1945-05-23

Zianuroa irentsita bere buruaz beste egin zuen Himmler agintari naziak, atxilotuta zegoela

1945-06-24

Garaipenaren Desfile izugarria egin zuten Moskun, II. Mundu Gerran naziak garaitu ostean

1945-07-11

Ingalaterran preso espainiar errepublikar batek bere buruaz beste egin zuen, faxistekin preso zutelako

1945-07-16

AEBek bonba atomikoarekin lehen proba egin zuten Mexiko Berrian

1945-08-06

AEBek bonba atomikoa jaurti zuen Japoniako Hiroshima hirian

1945-08-09

AEBek bigarren bonba atomikoa jaurti zuen Nagasakin eta beste 130.000 pertsona hil

1945-09-03

Nazientzat lan egindako 1.500 zientzialari eta ingeniari kontratatzeko operazioa onartu zuten AEBetan

1945-09-23

Vietnamen Saigoneko langileen altxamendua hasi zen

1945-11-23

Adela Ibabe jaio zen Aramaion, Arrasateko ikastolaren sortzailea

Hilabete honetako urteurrenak:
Borobilak bakarrik |
Berrienetik Zaharrenetik

Duela

5

urte

2021-05-28

Alemaniako Gobernuak onartu zuen genozidioa egin zuela Namibian

Duela

5

urte

2021-05-27

Eskola batean Kanadako jatorrizko herrietako 251 haurren gorpuzki aurkitu zituztela jakinarazi zuten

Duela

5

urte

2021-05-11

Israelek Gaza bonbardatzeari ekin zion

Duela

10

urte

2016-05-29

Donostian eraiki asmo zuten erraustegiaren aurkako kanpaldia abiatu zuten Gipuzkoa Zutik lelopean

Duela

15

urte

2011-05-05

Bildu koalizioa legeztatu zuen Espainiako Auzitegi Konstituzionalak

Duela

20

urte

2006-05-25

Victor Jararen hilketaren erantzule nagusietakoa zen Edwin Dimter Bianchiri eskratxea

Duela

20

urte

2006-05-15

Arto-sail transgenikoak moztu zituzten ekintzaileak epaitu zituzten Frantzian

Duela

25

urte

2001-05-14

Bardeetan bonbardaketa maniobrak galarazi zituzten Euskal solidarioak taldeko hamar ekintzailek

Duela

25

urte

2001-05-09

EHEko kide batek bere aurkako epaiketa eten zuen, hizkuntza eskubideak ez zirela bermatzen salatuz

Duela

35

urte

1991-05-23

Bizkaiko Gobernu Zibilaren egoitzan behiak sartzen saiatu ziren abeltzainak

Duela

35

urte

1991-05-05

UEMA sortu zuten hemeretzi udalek, Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea

Duela

35

urte

1991-05-04

Istiluak izan ziren Barricadak Madrilen emandako kontzertu baten ostean

Duela

40

urte

1986-05-31

ETB2 katea emititzen hasi zen

Duela

40

urte

1986-05-11

Herri Urratsera bidean zirenen aurka kargatu zuen Espainiako Poliziak Behobiako ordainlekuan, Irunen

Duela

45

urte

1981-05-21

Gose greban zeuden bi preso politiko irlandar hil ziren: Raymond McCreesh eta Patsy O’Hara

Duela

45

urte

1981-05-10

Almeria Kasua: Guardia Zibilak hiru gazte espainiar torturatu eta hil zituen, ETAkoak zirelakoan

Duela

45

urte

1981-05-09

Lezo Urreiztieta hil zen Baionan

Duela

45

urte

1981-05-07

100.000 lagunetik gora Bobby Sandsen hiletan, Belfasten

Duela

45

urte

1981-05-05

Bobby Sands hil zen gose grebaren 66. egunean, IRAko kidea

Duela

45

urte

1981-05-03

Bi ekintzaile Suitzako albistegian zuzenean sartu ziren preso baten askatasuna eskatzeko

Duela

50

urte

1976-05-18

Balaz zauritu zuten eskuin muturreko kideek Algortan pankarta bat jarri nahian ari zen gazte bat

Duela

50

urte

1976-05-09

Ulrike Meinhof hilik agertu zen Alemanian, RAF-eko kide ezaguna

Duela

50

urte

1976-05-09

Jurramendiko erromerian eskuin muturreko mertzenarioek bi pertsona hil zituzten: Ricardo García eta Aniano Jiménez

Duela

55

urte

1971-05-27

Londresko 800 ikaslek greba egin zuten kaleratutako irakasle baten itzulera exijitzeko

Duela

60

urte

1966-05-16

Txinako Iraultza Kulturala hasi zen, Alderdi Komunistak iragarri zuenez

Duela

60

urte

1966-05-01

Bizkaiko Garai herria hartu zuen ETAren komando batek frankismo betean

Duela

75

urte

1951-05-12

Concepción Campa Huergo jaio zen Kuban, B eta C meningitisaren aurkako txertoen ikerketaren zuzendaria

Duela

80

urte

1946-05-11

Alcalako espetxetik ihes egin zuen Arriolabengoa komunista donostiarrak

Duela

85

urte

1941-05-29

Disney-ko animatzaileek greba hasi zuten, sindikatzeko eskubidearen alde

Duela

85

urte

1941-05-01

Euskal dantzak nazien omenez, Donostiako La Perlan

Duela

90

urte

1936-05-28

35.000 langilek Parisko Renault lantegia okupatu zuten

Duela

90

urte

1936-05-23

Daniela Albizu jaio zen Urruñan, euskararen eta euskal kulturaren aldeko ekintzaile nekaezina

Duela

95

urte

1931-05-27

Ategorrietako sarraskian Guardia Zibilak zazpi langile hil zituen tiroz Donostian

Duela

95

urte

1931-05-06

Kanakiarrak giza-zoo batean ikusgai jarri zituzten Parisen

Duela

105

urte

1921-05-31

Tulsako sarraskia hasi zuten gauean zuri supremazistek AEBetan

Duela

105

urte

1921-05-15

Federico Krutwig jaio zen Getxon, idazle euskaltzale eta abertzalea

Duela

110

urte

1916-05-12

James Connolly exekutatu zuten britainiarrek, Irlandako lider errepublikazalea

Duela

120

urte

1906-05-31

Atentatu anarkista Espainiako Errege Alfonso XIII. eta bere emaztegai Victoria Eugeniaren aurka

Duela

130

urte

1896-05-27

Telefonoz euskaraz hitz egitea debekatu zuten Hego Euskal Herrian

Duela

140

urte

1886-05-04

Haymarketeko sarraskia Chicagon

Duela

140

urte

1886-05-01

AEBetan Chicagoko langile anarkista talde batek greba hasi zuen zortzi orduko lanaldia eskatzeko

Duela

155

urte

1871-05-16

Parisko Komunan Napoleon I. enperadorearen estatua eraitsi zuten

Duela

245

urte

1781-05-18

Tupac Amaru II.a torturatu eta exekutatu zuten espainiarrek Perun

Duela

505

urte

1521-05-20

Iruñeko gudua borrokatu zuten nafarrek eta inbasore gaztelarrek

Duela

505

urte

1521-05-16

Iruindarrak armak hartuta gaztelar okupatzaileen aurka matxinatu ziren

Duela

505

urte

1521-05-05

Nafarroako erresuma berreskuratzeko hirugarren saiakerarako deia zabaltzen hasi ziren