ARGIA.eus

Egin ARGIAkoa
Oparitu ARGIA
Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia
asteartea 2026ko urriaren 13an
Historia > Efemerideen kanala

Mauthauseneko nazien kontzentrazio esparrua askatu zuten tropa aliatuek

Duela
81
urte

1945eko maiatzaren 5ean,

Mauthauseneko nazien kontzentrazio esparrua askatu zuten tropa aliatuek. Austrian kokatua, II. Mundu Gerrako preso politikoek lan esklaboak egiteko diseinatu zuten. Presoekin egindako esperimentuak ere izan ziren bertan, eta metodo ugariren bidez 120.000 pertsona inguru hil zituzten. Nazien kontzentrazio esparruetara deportatutako euskal herritarrak 600dik gora izan ziren, gehienak Mauthausenera bertara.

Iturria:

Urko Apaolaza Avila, Mauthausen, euskal deportatuen hiltegia (ARGIA, 2020ko maiatzak 5).

Egun hau historian
1521Nafarroako erresuma berreskuratzeko hirugarren saiakerarako deia zabaltzen hasi ziren
1834Hego Euskal Herriko lehen euskarazko kazetaritza artikulua argitaratu zuen 'El Correo del Norte' egunkariak
1863Donostia inguratzen zuten harresiak eraisten hasi ziren
1981Bobby Sands hil zen gose grebaren 66. egunean, IRAko kidea
1991UEMA sortu zuten hemeretzi udalek, Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea
2011Bildu legeztatu zuen Espainiako Auzitegi Konstituzionalak

Urte hau historian: < >
Berrienetik Zaharrenetik

1945-01-16
Jesus Carrera komunista hondarribiarra fusilatu zuten frankistek
1945-01-24
Itsasontziei ere euskarazko izenak jartzea debekatu zuen Gobernu frankistak
1945-01-27
Armada Gorriak Auschwitzeko kontzentrazio eremua askatu zuen
1945-02-04
Jaltako Konferentzia historikoa hasi zen, Sobietar Batasunaren, Erresuma Batuaren eta AEBen artean
1945-02-11
Robert Iribarne baionarra hil zen Kaliningrad inguruetan nazien aurka borrokan
1945-02-14
Abiazio britainiar eta estatubatuarrek Alemaniako Dresde hiria suntsitu zuten
1945-04-14
Gernika Batailoiak nazien aurka Point de Graveko gudua hasi zuen Frantzian
1945-04-27
Italian Benito Mussolini lider faxista atxilotu zuten partisanoek
1945-04-28
Mussolini diktadore faxista exekutatu zuten partisano italiarrek
1945-04-29
Dachauko kontzentrazio esparrua askatu zuten
1945-04-30
Hitlerrek bere buruaz beste egin zuen, sobietarrek harrapa ez zezaten
1945-05-03
Britainiarrek nazien milaka biktima zeramatzaten ontziak bonbardatu eta urperatu zituzten Baltikoan
1945-05-05
Mauthauseneko nazien kontzentrazio esparrua askatu zuten tropa aliatuek
1945-05-08
Ihesean zihoan nazien hegazkin bat Kontxako hondartzan lurreratu zen, Donostian
1945-05-08
Nazien porrotarekin, Bigarren Mundu Gerra amaitu zen Europan
1945-05-08
Naziek ezkutuan zuten artelan bildumarik handiena topatu zuten Austrian, gatz-meategi batean
1945-05-16
Frantziarrek Aljerian Setif eta Guelman-go sarraskiak abiatu zituzten
1945-05-23
Zianuroa irentsita bere buruaz beste egin zuen Himmler agintari naziak, atxilotuta zegoela
1945-06-24
Garaipenaren Desfile izugarria egin zuten Moskun, II. Mundu Gerran naziak garaitu ostean
1945-07-11
Ingalaterran preso espainiar errepublikar batek bere buruaz beste egin zuen, faxistekin preso zutelako
1945-07-16
AEBek bonba atomikoarekin lehen proba egin zuten Mexiko Berrian
1945-08-06
AEBek bonba atomikoa jaurti zuen Japoniako Hiroshima hirian
1945-08-09
AEBek bigarren bonba atomikoa jaurti zuen Nagasakin eta beste 130.000 pertsona hil
1945-09-03
Nazientzat lan egindako 1.500 zientzialari eta ingeniari kontratatzeko operazioa onartu zuten AEBetan
1945-09-23
Vietnamen Saigoneko langileen altxamendua hasi zen
1945-11-23
Adela Ibabe jaio zen Aramaion, Arrasateko ikastolaren sortzailea

Hilabete honetako urteurrenak:
|
Berrienetik Zaharrenetik

Duela
5
urte
2021-05-28
Alemaniako Gobernuak onartu zuen genozidioa egin zuela Namibian
Duela
5
urte
2021-05-27
Eskola batean Kanadako jatorrizko herrietako 251 haurren gorpuzki aurkitu zituztela jakinarazi zuten
Duela
5
urte
2021-05-11
Israelek Gaza bonbardatzeari ekin zion
Duela
10
urte
2016-05-29
Donostian eraiki asmo zuten erraustegiaren aurkako kanpaldia abiatu zuten Gipuzkoa Zutik lelopean
Duela
15
urte
2011-05-05
Bildu legeztatu zuen Espainiako Auzitegi Konstituzionalak
Duela
20
urte
2006-05-25
Victor Jararen hilketaren erantzule nagusietakoa zen Edwin Dimter Bianchiri eskratxea
Duela
20
urte
2006-05-15
Arto-sail transgenikoak moztu zituzten ekintzaileak epaitu zituzten Frantzian
Duela
25
urte
2001-05-14
Bardeetan bonbardaketa maniobrak galarazi zituzten Euskal solidarioak taldeko hamar ekintzailek
Duela
25
urte
2001-05-09
EHEko kide batek bere aurkako epaiketa eten zuen, hizkuntza eskubideak ez zirela bermatzen salatuz
Duela
35
urte
1991-05-23
Bizkaiko Gobernu Zibilaren egoitzan behiak sartzen saiatu ziren abeltzainak
Duela
35
urte
1991-05-05
UEMA sortu zuten hemeretzi udalek, Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea
Duela
35
urte
1991-05-04
Istiluak izan ziren Barricadak Madrilen emandako kontzertu baten ostean
Duela
40
urte
1986-05-31
ETB2 katea emititzen hasi zen
Duela
40
urte
1986-05-11
Herri Urratsera bidean zirenen aurka kargatu zuen Espainiako Poliziak Behobiako ordainlekuan, Irunen
Duela
45
urte
1981-05-21
Gose greban zeuden bi preso politiko irlandar hil ziren: Raymond McCreesh eta Patsy O’Hara
Duela
45
urte
1981-05-10
Almeria Kasua: Guardia Zibilak hiru gazte espainiar torturatu eta hil zituen, ETAkoak zirelakoan
Duela
45
urte
1981-05-09
Lezo Urreiztieta hil zen Baionan
Duela
45
urte
1981-05-07
100.000 lagunetik gora bildu ziren Bobby Sandsen hiletan, Belfasten
Duela
45
urte
1981-05-05
Bobby Sands hil zen gose grebaren 66. egunean, IRAko kidea
Duela
45
urte
1981-05-03
Suitzako albistegiko platotik zuzenean preso baten askatasuna eskatu zuten
Duela
50
urte
1976-05-18
Balaz zauritu zuten eskuin muturreko kideek Algortan pankarta bat jarri nahian ari zen gazte bat
Duela
50
urte
1976-05-09
Ulrike Meinhof hilik agertu zen Alemanian, RAF-eko kide ezaguna
Duela
50
urte
1976-05-09
Jurramendiko erromerian bi pertsona hil zituzten eskuin muturreko mertzenarioek
Duela
55
urte
1971-05-27
Londresko 800 ikaslek greba egin zuten kaleratutako irakasle baten itzulera exijitzeko
Duela
60
urte
1966-05-16
Txinako Iraultza Kulturala hasi zen, Alderdi Komunistak iragarri zuenez
Duela
60
urte
1966-05-01
Bizkaiko Garai herria hartu zuen ETAren komando batek frankismo betean
Duela
75
urte
1951-05-12
Concepción Campa Huergo jaio zen Kuban, B eta C meningitisaren aurkako txertoen ikerketaren zuzendaria
Duela
80
urte
1946-05-11
Alcalako espetxetik ihes egin zuen Arriolabengoa komunista donostiarrak
Duela
85
urte
1941-05-29
Disney-ko animatzaileek greba hasi zuten, sindikatzeko eskubidearen alde
Duela
85
urte
1941-05-01
Euskal dantzak nazien omenez, Donostiako La Perlan
Duela
90
urte
1936-05-28
35.000 langilek Parisko Renault lantegia okupatu zuten
Duela
90
urte
1936-05-23
Daniela Albizu jaio zen Urruñan, euskararen eta euskal kulturaren aldeko ekintzaile nekaezina
Duela
95
urte
1931-05-27
Ategorrietako sarraskian Guardia Zibilak zazpi langile hil zituen tiroz Donostian
Duela
95
urte
1931-05-06
Kanakiarrak giza-zoo batean ikusgai jarri zituzten Parisen
Duela
105
urte
1921-05-31
Tulsako sarraskia hasi zuten gauean zuri supremazistek AEBetan
Duela
105
urte
1921-05-15
Federico Krutwig jaio zen Getxon, idazle euskaltzale eta abertzalea
Duela
110
urte
1916-05-12
James Connolly exekutatu zuten britainiarrek, Irlandako lider errepublikazalea
Duela
120
urte
1906-05-31
Atentatu anarkista Espainiako Errege Alfonso XIII. eta bere emaztegai Victoria Eugeniaren aurka
Duela
130
urte
1896-05-27
Telefonoz euskaraz hitz egitea debekatu zuten Hego Euskal Herrian
Duela
140
urte
1886-05-04
Haymarketeko sarraskia Chicagon
Duela
140
urte
1886-05-01
AEBetan Chicagoko langile anarkista talde batek greba hasi zuen zortzi orduko lanaldia eskatzeko
Duela
155
urte
1871-05-16
Parisko Komunan Napoleon I. enperadorearen estatua eraitsi zuten
Duela
245
urte
1781-05-18
Tupac Amaru II.a torturatu eta exekutatu zuten espainiarrek Perun
Duela
505
urte
1521-05-20
Iruñeko gudua borrokatu zuten nafarrek eta inbasore gaztelarrek
Duela
505
urte
1521-05-16
Iruindarrak armak hartuta gaztelar okupatzaileen aurka matxinatu ziren
Duela
505
urte
1521-05-05
Nafarroako erresuma berreskuratzeko hirugarren saiakerarako deia zabaltzen hasi ziren
Kontsultatu Hemeroteka berria
1919tik gaur arteko aldizkari guztiak online
150.000 orrialdetik gora dira, euskaraz eta Euskal Herriari idatziak. Mende bat baino gehiagoz, Euskal Herriko historiaren lekuko eta euskal kazetaritzaren eragile izan da ARGIA. Ondare hori euskal komunitate osoaren zerbitzura jarri dugu lizentzia libreekin.
Bota begiratua