Egin ARGIAkoa

Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia

igandea 2026ko martxoaren 8an

Historia > Efemerideen kanala

Euskararen Nazioarteko Egunaren lehen edizioa ospatu zen, Eusko Ikaskuntzaren ekimenez

Duela

77

urte

1949ko abenduaren 3an,

Euskararen Nazioarteko Egunaren lehen edizioa ospatu zen, Eusko Ikaskuntzaren ekimenez. Eskuararen Eguna izenpean, Lapurdiko, Behe Nafarroako eta Zuberoako zenbait herritan ekimenak egin zituzten hizkuntza sustatzeko. Euskal Herritik kanpoko euskal komunitateek ere ospatu zuten eguna hainbat hiritan.

Ia mende erdia igarota, 1995ean, Eusko Jaurlaritzak eta Euskaltzaindiak egun hau instituzionalizatu zuten. Jatorrian Frantzisko Xabierkoaren heriotza du, 1552an hil baitzen egun honekin, eta esaten denez, euskaraz egin zituen bere azken hitzak.

Iturria:

Zergatik ospatzen da Euskararen Nazioarteko Eguna abenduaren 3an? (Arabako Alea, 2019ko azaroak 27).

Egun hau historian

1970Gerra kontseilua hasi zen Burgosen eta Hego Euskal Herria gerarazi zuten greba orokorrak

1976Bob Marley hiltzen saiatu zen CIA, bere etxean tirokatuta

1984Bhopaleko planta kimikoan, munduko istripu larrienetakoa gertatu zen Indian

1992Petrolio-ontzi bat urperatu zen Galiziako kostaldean

2001'Corralitoa' lehertu zen Argentinan, izugarriako krisi ekonomiko, sozial eta politikoa

Azoka

Urte hau historian: < >

Berrienetik Zaharrenetik

1949-02-18

Haur austriar eta alemaniarrez betetako lehen trena atera zen Vienatik Euskal Herrira

1949-03-07

Jose Migel Beñaran ‘Argala’ jaio zen Arrigorriagan

1949-03-30

Islandia NATOn sartzearen aurkako protestaren ostean, istiluak Reykjaviken

1949-06-06

1984 eleberria argitaratu zuen George Orwellek

1949-06-10

Franco hiltzeko anarkisten saiakerak huts egin zuen Bartzelonan

1949-06-19

Arrasaten sarekada ezkertiarren aurka, biharamunean Francoren bisita zela eta

1949-07-28

Francoren aurkako makien atentatua izan zen Gaztelan

1949-08-19

Landetan sute erraldoia piztu zen

1949-08-25

Landetako basoaren sute erraldoia itzaltzea lortu zuten azkenean

1949-11-02

Hilerriko euskarazko inskripzioak kendu eta gaztelaniazkoak jartzeko agindu zuen Gernikako alkate frankistak

1949-11-18

Nigerian meatzari grebalariei tiro egin zieten Britainia Handiko gobernuaren jabetza zen meategi batean

1949-12-03

Euskararen Nazioarteko Egunaren lehen edizioa ospatu zen, Eusko Ikaskuntzaren ekimenez

1949-12-21

Thomas Sankara jaio zen Burkina Fason

Hilabete honetako urteurrenak:
Borobilak bakarrik |
Berrienetik Zaharrenetik

Duela

10

urte

2016-12-27

Zubietako erraustegia lizitatu zuen Gipuzkoako Hondakinen Kontsortzioak

Duela

10

urte

2016-12-16

Luhuson ETAren armak hausten saiatu ziren bost pertsona, estatuek eragindako blokeoa gainditzeko

Duela

20

urte

2006-12-30

Irakeko presidente Saddam Hussein hil zuten AEBek

Duela

25

urte

2001-12-06

Euskarazko Wikipediaren lehen artikulua argitaratu zuten: Lurra

Duela

25

urte

2001-12-03

'Corralitoa' lehertu zen Argentinan, izugarriako krisi ekonomiko, sozial eta politikoa

Duela

30

urte

1996-12-05

Bi abokatuk planto egin zuten epaiketa batean, euskaldun gisa hizkuntz eskubideak urratzen zizkietela salatzeko

Duela

35

urte

1991-12-21

Joxemiel Barandiaran hil zen, etnologo eta antropologo nekaezina

Duela

35

urte

1991-12-14

Iruñean Espainiako poliziak gazte bat larri zauritu zuen presoekin elkartasunez egindako manifestazioaren ostean

Duela

40

urte

1986-12-13

Iparretarrak-eko Maddi Hegi eta Gabi Mouescak Paueko espetxetik ihes egin zuten

Duela

45

urte

1981-12-09

Mumia Abu-Jamal kazetaria atxilotu zuten

Duela

50

urte

1976-12-28

‘Punto y Hora de Euskal Herria’ aldizkariko zuzendari Mirentxu Purroy atxilotu zuen Guardia Zibilak Iruñean

Duela

50

urte

1976-12-18

Guardia Zibilak gomazko pilotak eta gasa bota zituen euskal musika jaialdi baten aurka Arrasaten

Duela

50

urte

1976-12-10

Bost preso desagertu ziren Basauriko espetxetik

Duela

50

urte

1976-12-05

Realak eta Athleticek ikurrina atera zuten zelaira, hau debekatuta egon arren

Duela

50

urte

1976-12-04

Lehen manifestazio feminista egin zuten Bartzelonan, 40 urteren ostean

Duela

50

urte

1976-12-03

Bob Marley hiltzen saiatu zen CIA, bere etxean tirokatuta

Duela

65

urte

1961-12-31

Manuel Iradier Mendi Taldearen ekimen bat debekatu zuen Arabako Gobernu Zibilak

Duela

65

urte

1961-12-22

Bi urtean analfabetismoa erradikatu zutela jakinarazi zuten Kuban

Duela

65

urte

1961-12-16

Hegoafrikako Apartheidaren aurkako Umkhonto we Sizwe erakunde armatuak bere lehen ekintza egin zuen

Duela

70

urte

1956-12-31

Elizondo eta Irun lotzen zituen Bidasoako trenak azken bidaia egin zuen

Duela

70

urte

1956-12-02

Kubako kostaldera heldu zen Granma ontzia, iraultza hasiko zuten gerrillariekin

Duela

90

urte

1936-12-26

AEBetako 100 bat boluntario 1936ko Gerran faxismoaren aurka borrokatzeko itsasoratu ziren New Yorken

Duela

90

urte

1936-12-24

Euzko Gudarosteak eta erreketeek Eguberrietako su-etena adostu zuten Kalamuan, Elgoibarko frontean

Duela

90

urte

1936-12-20

Prim jeneral espainiarraren estatua eraitsi zuten Bartzelonan

Duela

90

urte

1936-12-05

Virgen del Carmen ontzi frankistaren eskifaia matxinatu eta ontzia Bilbora eraman arazi zuten

Duela

120

urte

1906-12-14

Patxi Unzurrunzaga jaio zen, frankismo betean euskarazko liburuak inprimatzen aritu zen donostiarra

Duela

130

urte

1896-12-30

Espainiarrek José Rizal lider independentista filipinarra fusilatu zuten Manilan

Duela

155

urte

1871-12-16

Parisko Komunaren liderretako bat zen Louise Michelen aurkako gerra kontseilua hasi zen

Duela

190

urte

1836-12-27

Espainiak Mexikoren independentzia onartu behar izan zuen

Duela

190

urte

1836-12-19

Tropa liberalak Lutxanako gudurako posizioak hartu zituen, Lehen Karlistaldian

Duela

195

urte

1831-12-25

Jamaikako Esklaboen Matxinada Handia hasi zen

Duela

205

urte

1821-12-19

Martin Larralde hil zen, galeretan

Duela

365

urte

1661-12-31

Sekretuan ehortzi zuten herritarrek frantziarrek Maulen zintzilikatu zuten Matalazen burua