ARGIA.eus

Egin ARGIAkoa
Oparitu ARGIA
Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia
osteguna 2026ko abuztuaren 20an
Historia > Efemerideen kanala

Lehen euskal deportatuak iritsi ziren Mauthausen kontzentrazio esparrura

Duela
86
urte

1940ko abuztuaren 6an,

Euskaldunen deportazioaren historia hasi zen II. Mundu Gudan. Egun hartan iritsi zen jende sorta bat Mauthausen kontzentrazio esparrura, tartean lehen euskaldunak.

Leku honetan naziek 120.000 pertsona inguru suntsitu zituzten, eta orotara 600 euskal herritar deportatu zituztela kalkulatzen da. Hirutik bat itzuli zen bizirik.

Gaian sakontzeko, irakurri iturri gisa erabili dugun erreportajea.

Iturria:

Urko Apaolaza, Mauthausen, euskal deportatuen hiltegia (ARGIA)

Egun hau historian
1881Alexander Fleming jaio zen, penizilina aurkituta milioika bizitza salbatu zituen medikua
1945AEBek bonba atomikoa jaurti zuen Japoniako Hiroshima hirian
1952Pistolaz duelua egin zuten Txilen Salvador Allende eta Raúl Rettig senatariek
1970AEBetan Disneyland jolas-parkean sartu ziren 300 ekintzaile antimilitarista
1983Hala Bedi irratiak lehen emisioa egin zuen Gasteizko txosnagunetik
2014Biloba desagertua aurkitu zuen Argentinako Maiatzeko Plazako Amonen elkarteko presidenteak

Urte hau historian: < >
Berrienetik Zaharrenetik

1940-02-24
Ricardo Zabalza nafarra fusilatu zuten Madrilen
1940-04-04
Gurseko kontzentrazio eremura lehen euskaldunak iritsi ziren
1940-05-14
Emma Goldman hil zen, anarkista eta emakumeen emantzipazioaren aldeko ekintzailea
1940-05-22
Agirre lehendakaria naziengandik ihesean hasi zen nortasun faltsuarekin
1940-05-24
Tropa alemaniarrek erasoaldia eten zuten Dunkerque inguruetan, Frantzia iparraldean
1940-06-17
Naziengandik ihesean ari zirenei bisak banatzen hasi zen Portugalek Frantzian zuen kontsula
1940-06-23
Giza-zoo moduko bat ireki zuten Lisboan
1940-07-24
Alemania naziko armada Ipar Euskal Herrira iritsi zen, lurraldea bitan zatitu eta okupatu zuen
1940-08-06
Lehen euskal deportatuak iritsi ziren Mauthausen kontzentrazio esparrura
1940-08-13
Kataluniako presidente Lluís Companys atxilotu zuen Bretainian Gestapok
1940-08-21
Leon Trotski hil zuen piolet batekin Ramon Mercader kataluniarrak
1940-09-26
Walter Benjaminek bere buruaz beste egin zuen Portboun, Herrialde Katalanetan
1940-10-15
Kataluniako presidente Companys fusilatu zuten frankistek Montjuïceko gazteluan
1940-10-23
Hitler eta Franco Euskal Herrian bildu ziren, Hendaiako tren geltokian
1940-12-02
Zornotzako euskarazko hilarriak kenduarazi eta gaztelaniazkoak inposatu zituzten agintari frankistek

Hilabete honetako urteurrenak:
|
Berrienetik Zaharrenetik

Duela
10
urte
2016-08-28
Turkian kurdueraz argitaratzen zen egunkari bakarra itxi zuen Poliziak: Azadiya Welat
Duela
10
urte
2016-08-01
Pailazo maltzurrez mozorrotutako jendeak AEB mailako masa histeria eragin zuen
Duela
25
urte
2001-08-26
Lekunberritar talde bat barruko arropan joan zen Guardia Zibilaren kuartel aurrera
Duela
25
urte
2001-08-26
Sakanako emakumezkoen sokatira taldeak podiuma utzi zuen Espainiako ereserkia jarri zietenean, Japonian munduko txapelketa irabazi berritan
Duela
25
urte
2001-08-01
Manifestazio handia Iruñean Gazteluko plazan aparkalekua egitearen aurka
Duela
30
urte
1996-08-23
Frantziako Poliziak indarrez atera zituen Parisen itxialdia egiten ari ziren paperik gabeko 300 migratzaile
Duela
35
urte
1991-08-17
Donostiako Morlans auzoan ETAko hiru kide hil zituen Guardia Zibilak, 600 bala baino gehiago tiro eginda
Duela
40
urte
1986-08-31
Guardia Zibilak Baztandarren Biltzarra zapuztu zuen Elizondon
Duela
45
urte
1981-08-27
Emakume talde bat Galestik Ingalaterrara abiatu zen, AEBetako base militar baten aurka
Duela
45
urte
1981-08-20
Irlanda Iparraldeko gose greba kolektiboan hamargarren presoa eta azkena hil zen: Mickey Devine
Duela
45
urte
1981-08-08
Gose greban zegoen bederatzigarren IRAko presoa hil zen: Thomas McElwee
Duela
45
urte
1981-08-05
Italian emakumeen bortxaketa legeztatzen zuen erreparazio-ezkontza baliorik gabe utzi zuten
Duela
50
urte
1976-08-30
KAS Alternatiba aurkeztu zuten, "ETAk armak uzteko gutxieneko baldintzak"
Duela
50
urte
1976-08-29
50.000 lagunetik gora batu zituen Plentzia eta Gorliz arteko martxa antinuklearrak
Duela
50
urte
1976-08-28
Batxilergoa euskaraz egin nahi izatea "ergelkeria" zela esan zuen Espainiako presidenteak
Duela
50
urte
1976-08-17
Punto y Hora de Euskal Herria aldizkariaren azken zenbakia bahitu zuen Espainiako Poliziak, erredakzioan sartuta
Duela
55
urte
1971-08-09
Ballymurphyko sarraskia: britainiako armadak hamaika pertsona hil zituen Belfasten
Duela
60
urte
1966-08-23
Australiako 200 abeltzain aborigenek greba hasi zuten, zurien soldata berdina eskatzeko
Duela
70
urte
1956-08-10
Aljer-eko Casbah-n lehergailua jarri zuten frantziarrek eta 73 hil, independentziaren aurka
Duela
70
urte
1956-08-09
20.000 emakume hegoafrikar kalera atera ziren Pretorian, apartheid legeen aurka
Duela
85
urte
1941-08-27
Jose Antonio Agirre Lehendakaria Brasilera iritsi zen nortasun faltsuarekin
Duela
90
urte
1936-08-30
Juana Josefa Goñi eta bere sei seme-alaba Legarreko leizera jaurti zituzten, Gaztelun
Duela
90
urte
1936-08-23
52 preso errepublikar fusilatu zituzten frankistek Nafarroan, Cadreitako Valcalderan
Duela
90
urte
1936-08-19
Irungo gudua fase erabakigarrian sartu zen
Duela
90
urte
1936-08-18
Federico García Lorca olerkari andaluziarra fusilatu zuten frankistek
Duela
90
urte
1936-08-15
14 urteko Maravillas Lamberto hil zuten frankistek Larragan, taldean bortxatu ostean
Duela
90
urte
1936-08-13
Abiazio italiarrak Donostia bonbardatu zuen
Duela
90
urte
1936-08-11
Euskarazko liburuak erre zituzten frankistek Tolosako Plaza Zaharrean
Duela
90
urte
1936-08-11
Errepublikaren aldeko hamahiru miliziano fusilatu zituzten Oiartzungo Pikoketan erreketeek
Duela
90
urte
1936-08-10
Camino Oskoz maistra iruindarra hil eta Urbasan amildegian behera jaurti zuten erreketeek
Duela
90
urte
1936-08-08
Errepublikarrentzat armak lortzeko ezinbestekoa zen muga itxi zuen Frantziako Estatuak
Duela
90
urte
1936-08-03
Jesse Owens atleta beltzak urrezko domina lortu zuen Hitlerren Berlingo Joko Olinpikoetan
Duela
100
urte
1926-08-13
Fidel Castro Kubako Iraultzaren buruzagia jaio zen
Duela
100
urte
1926-08-10
Santa Kruz apaiz gerrillaria hil zen erbestean, Kolonbian
Duela
105
urte
1921-08-25
Blair mendiko bataila hasi zen AEBetan, armatutako 10.000 meatzariren eta poliziaren artean
Duela
105
urte
1921-08-09
Abd el-Krimek Espainiako Armada garaitu zuen Annualgo guduan eta Rifeko Errepublika aldarrikatu zuten
Duela
120
urte
1906-08-22
Istilu larriak izan ziren Bilbon meatzarien greban eta lau hildako izan ziren Setaresen
Duela
125
urte
1901-08-26
Miguel Unamunok euskararen aurkako diskurtso sonatua egin zuen Bilboko lore jokoetan
Duela
145
urte
1881-08-06
Alexander Fleming jaio zen, penizilina aurkituta milioika bizitza salbatu zituen medikua
Duela
185
urte
1841-08-16
Nafarroa Espainiako probintzia bilakatu zen formalki dekretu bidez, Ebroko aduanak desagerraraziz
Duela
235
urte
1791-08-21
Haitiko Iraultza hasi zen, 100.000 esklabo armak hartuta altxa zirenean Saint-Domingue kolonia frantsesean
Duela
245
urte
1781-08-24
Espainiako Inkisizioak bere azken biktima hil zuen Sevillan: María de los Dolores López
Duela
250
urte
1776-08-13
Tearen matxinada gertatu zen AEBetako Fishkill herrian
Duela
500
urte
1526-08-04
Juan Sebastian Elkano hil zen Ozeano Barean, eskorbutoak jota
Badator udako 'Gakoak' zenbaki berezia
Euskal drag mugimendua
Euskal drag mugimenduari buruzko argazki-erreportajea, espetxean 30 urte egin zituen preso politiko kurdu batekin elkarrizketa, Elena Uriz eta Itziar Aizpuru aktore beteranoak elkartuta solasaldia, Atxarteko harrobiaren aurkako borroka ekologistaz erreportajea, kultur gomendioak, izarrak ikusteko ibilaldiak...
Etxean jaso nahi dut