ARGIA.eus

Egin ARGIAkoa
Oparitu ARGIA
Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia
osteguna 2026ko otsailaren 19an
Historia > Efemerideen kanala

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako Foruak abolitu zituzten Madrildik

Duela
150
urte

1876ko uztailaren 21ean,

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako Foruak abolitu zituzten Madrildik. Bigarren Gerra Karlistan liberalak garaile irtenda eta Canovas del Castillo kontserbadorea gobernura iritsita –argazkian–, hiru lurraldeetako foru sistemak baliorik gabe utzi zituzten. Izan ere, karlismoak Euskal Herrian herri izaera izan bazuen, euskal foru-sistemaren defentsagatik izan zen. Lurraldeok beraiek kudeatzen zituzten beren zergak, udalerriek ordezkatutako Batzar Nagusien bidez, eta herritarrak ez ziren Espainiako armadara joan behar, besteren artean. Hori guztia galdu zen orduan. 1878an Kontzertu Ekonomikoa ezarri zen, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa eta Espainiako Estatuaren arteko finantza harremanak arautzen dituen sistema.

Iturria:

Egun hau historian
1512Nafarroaren inbasioa hasi zuen Gaztelak, Albako dukea Ziordia eta Goizuetatik sartu zenean
1936Marina Ginestà militante antifaxistari argazki ikonikoa atera zioten
1936Felix Lasa atxilotu zuten erreketeek Iruñean, irratia entzuteagatik
1968Lazkaoko komentuan xingola beltzdun ikurrina agertu zen, Etxebarrietaren aldeko mezan
1983Errenteriako jaien hasiera lehertu zuten kalez jantzitako poliziek
Azoka

Urte hau historian: < >
Berrienetik Zaharrenetik

1876-01-20
Karlistek jaurtitako granada batek Indalezio Bizkarrondo Bilintx larri zauritu zuen
1876-01-31
Jatorrizko herriak erreserbetara bizitzera joateko agindu zuen AEBetako Gobernuak
1876-02-05
Abadiñon karlisten eta liberalen arteko azken gudu garrantzitsua izan zen
1876-03-07
Alexander Graham Bellek telefonoa patentatu zuen
1876-03-17
Sioux gerrak hasi ziren, AEBetako armadak Txeiene eta Oglala Sioux herritarrei eraso egin ostean
1876-06-25
Lakota, Cheyenne eta Arapahoe herriek AEBetako armada garaitu zuten Montanan
1876-07-21
Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako Foruak abolitu zituzten Madrildik
1876-07-22
Indalezio Bizkarrondo Bilintx hil zen Donostian, bertsolari eta olerkari erromantiko ezaguna
1876-07-31
"Irurac bat" ikurra sortu zuten eta pospolo-kaxetan jendarteratzen hasi

Hilabete honetako urteurrenak:
|
Berrienetik Zaharrenetik

Duela
15
urte
2011-07-03
Istilu larriak Italiako AHTaren aurkako manifestazioan, Susako haranean
Duela
20
urte
2006-07-30
Murray Bookchin AEBetako historialaria, unibertsitateko irakaslea, ikertzailea eta ekintzaile hil zen
Duela
20
urte
2006-07-16
AHTaren inguruko lehen erreferenduma egin zuten Urbinan
Duela
20
urte
2006-07-14
30.000 tona petrolio isuri ziren Mediterraneo itsasora, Israelek Libanoko Jiyehko zentral termikoa bonbardatu zuelako
Duela
20
urte
2006-07-12
Euskal Herritik joandako joaldunak eta Israelgo armada, aurrez aurre
Duela
25
urte
2001-07-24
Olaia Kastresana etakidea hil zen Alacanten, lehergailua esku artean zartatu zitzaionean
Duela
25
urte
2001-07-23
Iruñeko Gaztelu plazako lurrazpiko aparkalekuaren lanak hasi zituen udalak
Duela
25
urte
2001-07-20
Carlo Giuliani ekintzailea hil zuen Poliziak Genovan, G8aren aurkako manifestazio batean
Duela
25
urte
2001-07-18
Zuzen Ekintza Taldea aurkeztu zuten, desobedientzia zibila praktikatuko zuen ekintzaile taldea
Duela
30
urte
1996-07-05
Ttipi-Ttapa aldizkariak internetera salto egin zuen, Euskal Herriko komunikabideetan lehena
Duela
35
urte
1991-07-10
100.000 lagun bildu ziren Vedat Aydın ekintzaile kurduaren hiletan, Ameden
Duela
35
urte
1991-07-09
Hegoafrika Olinpiar Jokoetan berriro ere onartu zuten, Apartheid politikengatik 21 urtez kanporatuta egon ostean
Duela
40
urte
1986-07-26
Espainiako Poliziak gogor kargatu zuen errefuxiatu politikoen aldeko ibilaldi nazionalaren amaieran, Donostian
Duela
45
urte
1981-07-18
Istilu handiak izan ziren Dublinen, Britainiako enbaxadaren aurrean, gose grebalarien aldeko manifestazio batean
Duela
45
urte
1981-07-13
Martin Hurson hil zen, Irlanda iparraldeko preso politikoen gose grebako seigarrena
Duela
50
urte
1976-07-23
Eduardo Moreno azken aldiz ikusi zuten, Pertur gisa ezaguna
Duela
50
urte
1976-07-14
Jochen Peiper gerra-kriminal nazia hil zen Frantzian, bere etxeari su eman ziotenean
Duela
50
urte
1976-07-13
Argentinako diktaduraren aurkako militante Sara Méndez eta bere haur jaioberria bahitu zituzten, Kondor Operazioan
Duela
50
urte
1976-07-10
Sevesoko istripu kimikoa gertatu zen, Italian
Duela
50
urte
1976-07-09
Normi Mentxaka santurtziarra hil zuten eskuin muturreko kideek
Duela
50
urte
1976-07-03
Donostiako Antigua auzoan ultra-eskuinaren atentatu eta mehatxuen aurkako manifestazio jendetsua egin zuten
Duela
55
urte
1971-07-15
Mendebaldeko Alemaniako Poliziak Petra Schelm hil zuen, RAFeko lehen hildakoa
Duela
55
urte
1971-07-04
Altsasuko udaletxeko batzar gelan ikastolaren aldeko lantaldea eratu zuen herritar talde batek
Duela
65
urte
1961-07-18
Maria Mercedes Antxeta venezuelarra atxilotu zuten frankistek Donostian, Meliton Manzanasek torturatuko zuen
Duela
65
urte
1961-07-18
ETA bere lehen ekintza handia egiten saiatu zen: soldadu frankista ohiak garraiatzen zituen tren bat bidetik ateratzea
Duela
70
urte
1956-07-26
Egiptoko presidente Nasserrek Suezko Kanala nazionalizatu zuen, frantziar eta britainiarren kontrolpean egon zena
Duela
80
urte
1946-07-18
Joseba Elosegik, lagun batzuekin batera, ikurriña jarri zuen Donostiako Artzai Onaren katedralaren puntan
Duela
80
urte
1946-07-11
Amador Franco eta Antonio Lopez gerrillari anarkistak atxilotu zituen Guardia Zibilak Irunen
Duela
85
urte
1941-07-31
Agirre lehendakariak Europatik ihes egitea lortu zuen
Duela
90
urte
1936-07-28
Antifaxisten garaipena Donostian: militar kolpistak errendiarazi zituzten Loiolako kuartelean
Duela
90
urte
1936-07-26
Hegazkin errepublikar batek Loiolako kuartela bonbardatu zuen Donostian
Duela
90
urte
1936-07-24
Bartzelonatik atera zen Durrutik gidatutako zutabea faxisten esku zen Zaragozarantz
Duela
90
urte
1936-07-22
Hegazkin frankistek Otxandio ametrailatu eta bonbardatu zuten Santamañak ospatzen ari zirela
Duela
90
urte
1936-07-21
Felix Lasa atxilotu zuten erreketeek Iruñean, irratia entzuteagatik
Duela
90
urte
1936-07-21
Marina Ginestà militante antifaxistari argazki ikonikoa atera zioten
Duela
90
urte
1936-07-20
Altsasu okupatu zuten frankistek, Nafarroan
Duela
90
urte
1936-07-19
Bartzelonan emakumeen kartzela bateko presoak askatu zituzten herritarrek
Duela
90
urte
1936-07-18
Estatu kolpe faxista eta hiru urteko gudaren hasiera Espainiako Estatuan
Duela
100
urte
1926-07-10
Donostian giza-zoo bat ireki zuten Igeldoko jolas parkean
Duela
105
urte
1921-07-19
Arditi di Popolo milizia antifaxista italiarrak bere lehen ekintza ofiziala burutu zuen Piombinon
Duela
120
urte
1906-07-13
Langabezian ziren hamalau pertsonak lursail bat okupatu zuten Londresen eta lurra lantzeari ekin zioten
Duela
140
urte
1886-07-11
Euskal Herriko lehen elkarte sozialista sortu zuten Bilbon
Duela
150
urte
1876-07-31
"Irurac bat" ikurra sortu zuten eta pospolo-kaxetan jendarteratzen hasi
Duela
150
urte
1876-07-22
Indalezio Bizkarrondo Bilintx hil zen Donostian, bertsolari eta olerkari erromantiko ezaguna
Duela
150
urte
1876-07-21
Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako Foruak abolitu zituzten Madrildik
Duela
180
urte
1846-07-23
Henry David Thoureauk uko egin zion kapitazio zerga ordaintzeari, 'Desobedientzia zibila' izeneko idatzian
Duela
210
urte
1816-07-09
Argentinak independentzia aldarrikatu eta Espainiarekiko zituen “lotura biolentoak” askatu zituen
Duela
210
urte
1816-07-02
Méduse ontzi frantsesa hondartu zen, Mauritaniako kostaldetik gertu
Duela
215
urte
1811-07-05
Venezuelak independentzia aldarrikatu zuen, baliatuz Espainia Frantziarekin gudan murgilduta zegoela
Duela
250
urte
1776-07-04
AEBek independentzia aldarrikatu zuten
Duela
435
urte
1591-07-07
Sanferminei data aldatu zieten, Nafarroa Burgosko Gorteek integratu zutela oroitzeko
Duela
450
urte
1576-07-11
Balmasedan sorginkeriaren aurka gauero kanpaiak jotzea agindu zuten
Duela
470
urte
1556-07-31
Ignazio Loiolakoa hil zen
Kalean da Larrun #315 zenbakia
Kultur-programazioari buruzko aldizkari monografikoa
Gorka Peñagarikanoren eskutik, zer eta nola programatzen da Euskal Herrian?
Etxean jaso nahi dut