ARGIA.eus

Egin ARGIAkoa
Oparitu ARGIA
Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia
osteguna 2026ko urriaren 15
Historia > Efemerideen kanala

Aljeriaren autodeterminazio erreferenduma egin zuten Frantziako Estatuan eta independentziari atea ireki zioten

Duela
65
urte

1961eko urtarrilaren 8an,

Aljeriaren autodeterminazio erreferenduma egin zuten Frantziako Estatuan eta independentziari atea ireki zioten. 1830ean Frantziak bere menpeko kolonia gisa ezarri, hizkuntza inposatu eta baliabideak lapurtzeko sistema oso bat antolatu zuen Afrikako herrialde honetan eta beste zenbaitetan. Egoera gatazkatsuak goia jo zuen 1954an, FLN Askapen Nazionalerako Fronteak borroka armatua abiatu zuenean. Frantziak lurraldea berea zela aldarrikatu eta krimenez jositako errepresio bortitza praktikatu zuen independentismoaren aurka. 1958an De Gaullek Frantziako presidentetza lortu ostean, FLNrekin negoziatzea onartu zuen, Aljel eta zenbait hiritan manifestazio erraldoien presiopean. Erreferendum horretan bozkatu zuten ea autodeterminazio eskubidea onartu Aljeriari, eta %75ak baietz bozkatu zuen. Militar eta kolono frantziarrek antolatutako OAS talde terroristaren biolentziak hilabete batzuk gehiago iraun zituen, 1962ko uztailaren 3an herrialdeak independentzia aldarrikatu zuen arte.

Iturria:

Josep Fontana, El siglo de la revolución. Una historia del mundo desde 1914 (Ed. Crítica).

Egun hau historian
1811AEBetako esklaboen matxinadarik handiena hasi zen Louisianan
1937AEBetako Kongresuak Espainiako gudara materiala saltzea debekatu zuen
1959Askatasunaren Karabana Habanan sartu zen, Fidel Castro buru zuela
1971Itxialdia hasi zuten Iruñeko Eaton Ibéricako langileek eta erronka bota zieten lege frankistei
1980Ana Teresa Berroetaren gorpua aurkitu zuten Loiun, eskuin muturrak bortxatu eta hila
2016Euskaldunen ahalduntze kolektiboan ekimen mugarria abiatu zuten Donostiako Egia auzoan

Urte hau historian: < >
Berrienetik Zaharrenetik

1961-01-08
Aljeriaren autodeterminazio erreferenduma egin zuten Frantziako Estatuan eta independentziari atea ireki zioten
1961-01-17
Lumumba hil zuten Belgikak eta AEBek babestutako estatu kolpean, Kongoko Errepublika Demokratikoko presidentea
1961-01-23
Bi bonba nuklear askatu zituen hegazkin batek nahigabe, AEBetako Ipar Carolinan
1961-02-18
Gerraren aurkako Committee of 100 taldeak bere lehen desobedientzia ekintza egin zuen Londresen
1961-03-27
Boluetako krimena: Javier Batarrita hil zuen Guardia Zibilak Bilbon
1961-04-12
Juri Gagarin sobietarra espaziora iritsi zen, hori lortzen zuen lehen pertsona
1961-04-15
Kuban Girón hondartzako inbasio saiakera egin zuten Castroren aurka AEBek
1961-07-18
Maria Mercedes Antxeta venezuelarra atxilotu zuten frankistek Donostian, Meliton Manzanasek torturatuko zuen
1961-07-18
ETA bere lehen ekintza handia egiten saiatu zen: soldadu frankista ohiak garraiatzen zituen tren bat bidetik ateratzea
1961-10-17
Frantziako Poliziak 200 aljeriarretik gora hil zituen Parisen eta Sena ibaira jaurti
1961-10-27
Tentsioa gorenean Berlingo 'Checkpoint Charlie' kontrol puntuan, tanke sobietar eta estatubatuarrak parez pare jarri ziren
1961-12-16
Hegoafrikako Apartheidaren aurkako Umkhonto we Sizwe erakunde armatuak bere lehen ekintza egin zuen
1961-12-22
Bi urtean analfabetismoa erradikatu zutela jakinarazi zuten Kuban
1961-12-31
Manuel Iradier Mendi Taldearen ekimen bat debekatu zuen Arabako Gobernu Zibilak

Hilabete honetako urteurrenak:
|
Berrienetik Zaharrenetik

Duela
5
urte
2021-01-22
Arma nuklearrak debekatzeko NBEren hitzarmena indarrean sartu zen
Duela
5
urte
2021-01-06
Estatu kolpe saiakera AEBetan, Trumpen jarraitzaileen eskutik
Duela
10
urte
2016-01-19
Txistualdi masiboa egin zioten Europar Batasunaren ereserkiari Donostiako danborradan
Duela
10
urte
2016-01-10
Carles Puigdemont izendatu zuten Kataluniako presidente
Duela
10
urte
2016-01-08
Euskaldunen ahalduntze kolektiboan ekimen mugarria abiatu zuten Donostiako Egia auzoan
Duela
15
urte
2011-01-27
Boskimanoei beren ura eskuratzeko eskubidea itzuli zieten Botswanako auzitegiek
Duela
15
urte
2011-01-25
Egiptoko iraultza hasi zen, "Udaberri Arabiarra" protesten testuinguruan
Duela
15
urte
2011-01-21
Guardia Zibilaren tortura agerian utzi zuen Patxi Arratibelek bere deklarazioan “Aztnugal” idatzita
Duela
15
urte
2011-01-14
Tunisiako presidenteak ihes egin zuen eta "Udaberri arabiarra" matxinadek indar hartu zuten
Duela
25
urte
2001-01-23
Elkar argitaletxearen Zabaltzen banaketa enpresan sartu zen Espainiako Polizia Donostian
Duela
25
urte
2001-01-15
Wikipedia sortu zuten, kultura librearen sinbolo nagusietako bat
Duela
30
urte
1996-01-30
Gandhiz mozorrotutako antimilitaristak igo ziren Bilboko Gobernu Militarreko garitara
Duela
30
urte
1996-01-29
Lau emakumeren ekintza zuzena: Britainiako armadaren hegazkin bat hondatu zuten mailukadaka
Duela
40
urte
1986-01-28
NASAren Challenger espazio-ontziak eztanda egin zuen, aireratu eta gutxira
Duela
40
urte
1986-01-04
Robert Caplanne miarriztarra hil zen GALen atentatu baten ondorioz
Duela
45
urte
1981-01-29
Ryan bahitu zuen ETA militarrak, Lemoizko zentral nuklearreko ingeniari nagusia
Duela
45
urte
1981-01-18
New Cross-eko sutea Londresen: beltzen komunitatearen aurkako krimena
Duela
55
urte
1971-01-08
Itxialdia hasi zuten Iruñeko Eaton Ibéricako langileek eta erronka bota zieten lege frankistei
Duela
60
urte
1966-01-23
Euskal musikaren jaialdi arrakastatsua Donostiako Victoria Eugenia Antzokian, Frankismo betean
Duela
60
urte
1966-01-19
Indira Gandhi Indiako Errepublikako lehen ministro izendatu zuten
Duela
60
urte
1966-01-17
Istripu nuklearra izan zen Andaluzian, Espainiako Estatuan
Duela
60
urte
1966-01-05
Prentsaren manipulazioaren aurkako pintaketak agertu ziren Villabonan, Berriatuan eta Irunen
Duela
65
urte
1961-01-23
Bi bonba nuklear askatu zituen hegazkin batek nahigabe, AEBetako Ipar Carolinan
Duela
65
urte
1961-01-17
Lumumba hil zuten Belgikak eta AEBek babestutako estatu kolpean, Kongoko Errepublika Demokratikoko presidentea
Duela
65
urte
1961-01-08
Aljeriaren autodeterminazio erreferenduma egin zuten Frantziako Estatuan eta independentziari atea ireki zioten
Duela
80
urte
1946-01-28
Prezioen igoeraren aurka protestan ari zirenen aurka tiro egin eta sei hil zituen Poliziak Santiago Txilen
Duela
80
urte
1946-01-28
Francesc Boix kataluniarra Nurenbergeko epaiketetan deklaratzen hasi zen nazien aurka
Duela
85
urte
1941-01-15
Bartzelona futbol taldea bere izena gaztelaniaz jartzera behartu zuten agintari frankistek
Duela
85
urte
1941-01-07
Agirre lehendakaria bere eguneroko sekretua idazten hasi zen
Duela
90
urte
1936-01-29
Firestone fabrika okupatu eta beso erorien greba hasi zuten langileek Ohion, AEBetan
Duela
90
urte
1936-01-20
50 egunez luzatuko zen greba orokorra abiatu zuten Sirian, Frantziaren okupazioaren aurka
Duela
105
urte
1921-01-21
Argentinako Patagonian grebalari talde batek bi etxalde okupatu eta beren jabeak bahitu zituen
Duela
110
urte
1916-01-13
Munduko Lehen Kongresu Feminista egin zuten Mexikon
Duela
115
urte
1911-01-03
Bi anarkista bizirik erre zituzten Londresen, Churchillen aginduz
Duela
130
urte
1896-01-26
Euzko Alderdi Jeltzalearen biltzar nagusia legez kanpo utzi zuen Espainiako Gobernuak
Duela
130
urte
1896-01-18
X-izpi makina lehen aldiz aurkeztu zuen jendaurrean Henry Louise Smith fisikariak
Duela
130
urte
1896-01-11
Nafarroako Diputazioak babesa eta laguntza eskaini zion Gipuzkoakoari, bertako irakasleei euskararen ezagutza eskatzeko
Duela
150
urte
1876-01-31
Jatorrizko herriak erreserbetara bizitzera joateko agindu zuen AEBetako Gobernuak
Duela
150
urte
1876-01-20
Karlistek jaurtitako granada batek Indalezio Bizkarrondo Bilintx larri zauritu zuen
Duela
160
urte
1866-01-09
'Aita Mari' hil zen Donostian, itotzen ari ziren arrantzale batzuek erreskatatzen ari zela
Duela
200
urte
1826-01-16
Arriaga konpositore bilbotarra zendu zen Parisen, 20 urte betetzear zela
Duela
215
urte
1811-01-08
AEBetako esklaboen matxinadarik handiena hasi zen Louisianan
Duela
285
urte
1741-01-04
Caracasko Gipuzkoar Konpainiaren ordezkaria hil zuten Venezuelan: Juan Angel Larrea
Duela
395
urte
1631-01-24
Gatzaren matxinada hasi zen Bizkaian, armatutako 1.500 herritarrek zerga horren kontrako haserrea erakutsi zutenean
Duela
510
urte
1516-01-23
Nafarroa konkistatu zuen Aragoiko eta Gaztelako erregea hil zen: Fernando “faltsarioa”
Kontsultatu Hemeroteka berria
1919tik gaur arteko aldizkari guztiak online
150.000 orrialdetik gora dira, euskaraz eta Euskal Herriari idatziak. Mende bat baino gehiagoz, Euskal Herriko historiaren lekuko eta euskal kazetaritzaren eragile izan da ARGIA. Ondare hori euskal komunitate osoaren zerbitzura jarri dugu lizentzia libreekin.
Bota begiratua