ARGIA.eus

Egin ARGIAkoa
Oparitu ARGIA
Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia
igandea 2026ko abuztuaren 9an
Historia > Efemerideen kanala

Sabino Arana Goiri jaio zen, euskal abertzaletasunaren lehen ideologoetakoa eta EAJren sortzailea

Duela
161
urte
Aranak publikoki babestu zuen Kubaren independentzia Espainiatik, eta horregatik espetxean sartu zuten. Ezezaguna.

1865eko urtarrilaren 26an,

Sabino Arana Goiri jaio zen Abandon, familia karlista batean. Industrializazio azkarrak eta Espainiako Estatutik Euskal Herrira milaka langile eraman zituen migrazioak markatutako gizartean. Euskal nazionalismoaren lehen ideologotzat jotzen da, Xaho zuberotarraren ostean. Euzko Alderdi Jeltzalea sortu eta bere anaiarekin batera ikurrina asmatu zuen.

Bere figura eztabaida iturri da: batzuek bere izaera arrazista nabarmentzen dute; beste batzuek, euskal abertzaletasunari eginiko ekarpena. Euskarazko izen eta neologismo ugari berak sortuak dira.

 

Iturria:

Jurgi Kintana Goiriena, Sabino Arana Goiri: Euzkadiren aita (1865-1903) (Elkarlanean).

Egun hau historian
1788Australiaren kolonizazioa hasi zuten britainiarrek, presoz jositako lehen itsasontziak iritsi zirenean
1896Euzko Alderdi Jeltzalearen biltzar nagusia legez kanpo utzi zuen Espainiako Gobernuak
1944Angela Davis jaio zen, ekintzaile ezkertiar, feminista eta afro-amerikarra
1952Okupazio ingelesaren aurkako manifestazio bat 'Larunbat beltz' bilakatu zen Egiptoko Kairo hiriburuan
1965TOP epaitegiak epaitu zituen ETArekin lotutako hemezortzi pertsona
2015Kurduek Kobane hiria askatu zuten Estatu Islamikoaren eskuetatik

Urte hau historian: < >
Berrienetik Zaharrenetik

1865-01-26
Sabino Arana Goiri jaio zen, euskal abertzaletasunaren lehen ideologoetakoa eta EAJren sortzailea

Hilabete honetako urteurrenak:
|
Berrienetik Zaharrenetik

Duela
5
urte
2021-01-22
Arma nuklearrak debekatzeko NBEren hitzarmena indarrean sartu zen
Duela
5
urte
2021-01-06
Estatu kolpe saiakera AEBetan, Trumpen jarraitzaileen eskutik
Duela
10
urte
2016-01-19
Txistualdi masiboa egin zioten Europar Batasunaren ereserkiari Donostiako danborradan
Duela
10
urte
2016-01-10
Carles Puigdemont izendatu zuten Kataluniako presidente
Duela
10
urte
2016-01-08
Euskaldunen ahalduntze kolektiboan ekimen mugarria abiatu zuten Donostiako Egia auzoan
Duela
15
urte
2011-01-27
Boskimanoei beren ura eskuratzeko eskubidea itzuli zieten Botswanako auzitegiek
Duela
15
urte
2011-01-25
Egiptoko iraultza hasi zen, "Udaberri Arabiarra" protesten testuinguruan
Duela
15
urte
2011-01-21
Guardia Zibilaren tortura agerian utzi zuen Patxi Arratibelek bere deklarazioan “Aztnugal” idatzita
Duela
15
urte
2011-01-14
Tunisiako presidenteak ihes egin zuen eta "Udaberri arabiarra" matxinadek indar hartu zuten
Duela
25
urte
2001-01-23
Elkar argitaletxearen Zabaltzen banaketa enpresan sartu zen Espainiako Polizia Donostian
Duela
25
urte
2001-01-15
Wikipedia sortu zuten, kultura librearen sinbolo nagusietako bat
Duela
30
urte
1996-01-30
Gandhiz mozorrotutako antimilitaristak igo ziren Bilboko Gobernu Militarreko garitara
Duela
30
urte
1996-01-29
Lau emakumeren ekintza zuzena: Britainiako armadaren hegazkin bat hondatu zuten mailukadaka
Duela
40
urte
1986-01-28
NASAren Challenger espazio-ontziak eztanda egin zuen, aireratu eta gutxira
Duela
40
urte
1986-01-04
Robert Caplanne miarriztarra hil zen GALen atentatu baten ondorioz
Duela
45
urte
1981-01-29
Ryan bahitu zuen ETA militarrak, Lemoizko zentral nuklearreko ingeniari nagusia
Duela
45
urte
1981-01-18
New Cross-eko sutea Londresen: beltzen komunitatearen aurkako krimena
Duela
55
urte
1971-01-08
Itxialdia hasi zuten Iruñeko Eaton Ibéricako langileek eta erronka bota zieten lege frankistei
Duela
60
urte
1966-01-23
Euskal musikaren jaialdi arrakastatsua Donostiako Victoria Eugenia Antzokian, Frankismo betean
Duela
60
urte
1966-01-19
Indira Gandhi Indiako Errepublikako lehen ministro izendatu zuten
Duela
60
urte
1966-01-17
Istripu nuklearra izan zen Andaluzian, Espainiako Estatuan
Duela
60
urte
1966-01-05
Prentsaren manipulazioaren aurkako pintaketak agertu ziren Villabonan, Berriatuan eta Irunen
Duela
65
urte
1961-01-23
Bi bonba nuklear askatu zituen hegazkin batek nahigabe, AEBetako Ipar Carolinan
Duela
65
urte
1961-01-17
Lumumba hil zuten Belgikak eta AEBek babestutako estatu kolpean, Kongoko Errepublika Demokratikoko presidentea
Duela
65
urte
1961-01-08
Aljeriaren autodeterminazio erreferenduma egin zuten Frantziako Estatuan eta independentziari atea ireki zioten
Duela
80
urte
1946-01-28
Prezioen igoeraren aurka protestan ari zirenen aurka tiro egin eta sei hil zituen Poliziak Santiago Txilen
Duela
80
urte
1946-01-28
Francesc Boix kataluniarra Nurenbergeko epaiketetan deklaratzen hasi zen nazien aurka
Duela
85
urte
1941-01-15
Bartzelona futbol taldea bere izena gaztelaniaz jartzera behartu zuten agintari frankistek
Duela
85
urte
1941-01-07
Agirre lehendakaria bere eguneroko sekretua idazten hasi zen
Duela
90
urte
1936-01-29
Firestone fabrika okupatu eta beso erorien greba hasi zuten langileek Ohion, AEBetan
Duela
90
urte
1936-01-20
50 egunez luzatuko zen greba orokorra abiatu zuten Sirian, Frantziaren okupazioaren aurka
Duela
105
urte
1921-01-21
Argentinako Patagonian grebalari talde batek bi etxalde okupatu eta beren jabeak bahitu zituen
Duela
110
urte
1916-01-13
Munduko Lehen Kongresu Feminista egin zuten Mexikon
Duela
115
urte
1911-01-03
Bi anarkista bizirik erre zituzten Londresen, Churchillen aginduz
Duela
130
urte
1896-01-26
Euzko Alderdi Jeltzalearen biltzar nagusia legez kanpo utzi zuen Espainiako Gobernuak
Duela
130
urte
1896-01-18
X-izpi makina lehen aldiz aurkeztu zuen jendaurrean Henry Louise Smith fisikariak
Duela
130
urte
1896-01-11
Nafarroako Diputazioak babesa eta laguntza eskaini zion Gipuzkoakoari, bertako irakasleei euskararen ezagutza eskatzeko
Duela
150
urte
1876-01-31
Jatorrizko herriak erreserbetara bizitzera joateko agindu zuen AEBetako Gobernuak
Duela
150
urte
1876-01-20
Karlistek jaurtitako granada batek Indalezio Bizkarrondo Bilintx larri zauritu zuen
Duela
160
urte
1866-01-09
'Aita Mari' hil zen Donostian, itotzen ari ziren arrantzale batzuek erreskatatzen ari zela
Duela
200
urte
1826-01-16
Arriaga konpositore bilbotarra zendu zen Parisen, 20 urte betetzear zela
Duela
215
urte
1811-01-08
AEBetako esklaboen matxinadarik handiena hasi zen Louisianan
Duela
285
urte
1741-01-04
Caracasko Gipuzkoar Konpainiaren ordezkaria hil zuten Venezuelan: Juan Angel Larrea
Duela
395
urte
1631-01-24
Gatzaren matxinada hasi zen Bizkaian, armatutako 1.500 herritarrek zerga horren kontrako haserrea erakutsi zutenean
Duela
510
urte
1516-01-23
Nafarroa konkistatu zuen Aragoiko eta Gaztelako erregea hil zen: Fernando “faltsarioa”
Badator udako 'Gakoak' zenbaki berezia
Euskal drag mugimendua
Euskal drag mugimenduari buruzko argazki-erreportajea, espetxean 30 urte egin zituen preso politiko kurdu batekin elkarrizketa, Elena Uriz eta Itziar Aizpuru aktore beteranoak elkartuta solasaldia, Atxarteko harrobiaren aurkako borroka ekologistaz erreportajea, kultur gomendioak, izarrak ikusteko ibilaldiak...
Etxean jaso nahi dut