ARGIA.eus

2021eko urriaren 16a

Nazioartea > Asia > Txina

Irailaren 16an Scott Morrison, Boris Johnson eta Joe Bidenek aurkeztu zuten AUKUS, Txinak omen dakarren mehatxuari aurre egiteko Australiak, Erresuma Batuak eta AEBek (AU+UK+US) sortu itun militar berria. Agerraldian Australiak jakinarazi zuen bertan behera uzten zuela Frantziari Attack klaseko hamabi Shortfin Barracuda urpeko ontzi erosteko enkargua, horien ordez Virginia klaseko sei edo zortzi urpeko –energia nuklearrez mugituak– enkargatuz AEBei.

Txina kanaleko multimediak
Osasunaren Mundu Erakundea hasi bada COVID-19a arindu lezaketen belarrak aztertzen

Euskal Herrian nekez aurkituko duzu medikurik osasun sistema publikoan COVID-19a prebenitzeko –are gutxiago jada sintomak baldin badituzu– gomendatuko dizunik belar edo bestelako erremedio naturalik, ez aipa homeopatia edo beste heresiak. Ez amestu Gizarte Segurantzak ordaintzea. Baina ez da berdin mundu guztian. Osasunaren Mundu Erakundea bera ere azkenean hasi da zenbait belarren propietateak ikertzen, Afrikarako, hori bai.


2020-08-31 | Dylan Inglis
Zertan dira antzeko euskara eta txinera?
MULTIMEDIA - Euskaraz Mintzo

Dylan Inglisek 3-4 urte daramatza euskara ikasten eta "Euskaraz Mintzo" izeneko youtubeko kanala sortu du bere ezagutzak partekatzeko. Lehen bideo honetan euskarak eta txinerak dituzten antzekotasunak azaltzen ditu.


2020-07-14 | ARGIA
Txina azken 30 urteotako uholde gogorrenak ari da jasaten

Txina osoan zehar 33 ibaik aspaldiko urik gehien dakarte egunotan, aurreko asteetan izandako euriteek eraginda. Uholdeak atera dira eskualde askotan eta datozen egunetan egoerak okerrera egingo duen beldur dira.


Txinatar jatetxeak ia mila urte zabalik

Txina, XI. mende amaiera. Kaifeng, Song dinastiaren garaian Txina iparraldeko hiriburua, goren aldian zegoen. Merkataritza eta industria gune garrantzitsua zen eta 600.000 edo 700.000 biztanle inguru zituen; une horretan munduko hiririk populatuena izango zen ziur aski.


2 cm-ko eta 13.000 urteko txoritxoa

Gizakiak egindako hiru dimentsiotako artelanik zaharrena 2007an Alemanian aurkitutako ia 4 cm-ko mamut baten eskulturatxoa da.


PODCAST #30 | AEB-en eta Mendebaldearen gainbehera jeneral txinatar baten begietatik

Nola ikusten gaituzte txinatarrek? Txinako establishment-aren begietan COVID-19 pandemiak zertan eta zenbateraino utziko dute itxuraldatuta mundua? AEBekiko tirabira ekonomikoa eta militarra nola epaitzen ote dira Pekindik? Taiwan dela eta piztuko ote dute hurrengo gerra handia? Horien inguruan Qiao Liang jeneral txinatarrak esanak laburbildu ditu Pello Zubiriak ARGIAko artikulu honetan, eta irratsaioan are gehiago sakondu dugu gaian.


Txina eredugarri?

Pekin edo Shangai baino, Wuhan bihurtu da, 2020a hasi zenetik, Txinako hiriburua. Handik heldu zaizkigu notiziak eta irudiak, baita mundua geldiarazi duen izua ere. Koronabirusari aurre egiteko eredu gisa ere agertu da munduaren aurrean. Erreportajearen egilea taichi irakaslea da eta, bere lanbidea medio, azken 40 urteetan harreman estua izan du Txinarekin eta ekialde urruneko beste hainbat herrialderekin.


Qiao Liang jeneral txinatarrak honela ikusten du AEB-en eta Mendebaldearen gainbehera

Nola ikusten gaituzte txinatarrek? Txinako establishment-aren begietan COVID-19 pandemiak zertan eta zenbateraino utziko dute itxuraldatuta mundua? AEBekiko tirabira ekonomikoa eta militarra nola epaitzen ote dira Pekindik? Taiwan dela eta piztuko ote dute hurrengo gerra handia? Globalizazioaren aro bat amaitzear denean, botere banaketa nola gauzatu dezakete Mendebaldeak eta Txinak? Horien inguruan Qiao Liang jeneral txinatarrak esanak laburbildu ditugu.


2020-05-27 | ARGIA
Txinako aire kutsadura azken hilabetean handiagoa izan da pandemia aurretik zuena baino

Garraio publikoaren erabilera gutxitu eta kotxearena hazi da eta industriak ia Txina osoan ekin dio berriz bere jarduerari. Centre for Research on Energy and Clean Air erakundeak egindako txostenak eman ditu datuak.


Koronabirusaren hedapena: aire zabalean kutsatzea ez da oso gertagarria

Pandemiaren eta horren kutsagarritasunaren inguruan kaleratu diren ikerketek erakutsi dute leku itxietan askoz errazago hedatzen dela birusa aire zabalean baino. Airean dauden partikulak errazago saihestu daitezke aire zabalean egonda, eta udazkeneko agerraldi berriak horrekin izan dezake lotura: udan kalean denbora gehiago pasatzen dela udazkenean baino.