ARGIA.eus

Egin ARGIAkoa
Oparitu ARGIA
Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia
astelehena 2026ko abuztuaren 17an
Historia > Efemerideen kanala

Pancho Villak eraso egin zien AEBei, Latinoamerikatik inbasio bat jasan duten aldi bakarra

Duela
110
urte

1916ko martxoaren 9an,

“Biba Mexiko! Heriotza gringoentzat!” oihu artean, Pancho Villak gidatutako 500 pertsonak Mexikoko muga gurutzatu eta AEBei eraso egin zien. Zehazki esateko, Columbus herriari egin zioten eraso goizaldeko 04:45ean. 800 bat pertsona bizi ziren han, kanpamentu militar batean.

Egun hartan, historian lehen eta oraingoz azken aldiz, AEBek Latinoamerikatik inbasio bat jasan zuten. Arrazoia? Mexikon gudan ziren iraultzaileak konstituzionalisten aurka, eta AEBek bigarren hauei babesa ematen zieten.

AEBen erantzuna berehalakoa izan zen: Pancho Villaren buruari prezioa jarri eta bera harrapatzeko ehiza antolatu zuten. 5.000 soldaduko talde bat bere bila Mexikon barrena urtebetez ibili bazen ere, esku hutsik itzuli ziren.

Iturria:

Rafael F. Muñoz, ¡Vámonos con Pancho Villa! (Txalaparta).

Egun hau historian
1454Amerika kontinenteari bere izena jarriko zioten esploratzaile italiarra jaio zen: Ameriko Vespuzio
1883Louise Michel buru, gosearen aurkako protesta egin zuten Parisko kaleetan zehar
1913Harriet Tubman hil zen, esklabotzaren aurkako ikonoa
1954Bobby Sands jaio zen Belfasteko familia katoliko batean
1981Telesforo Monzon hil zen Baionan, politikari abertzale historikoa
2021Pepe Rei hil zen, Euskal Herriaren aurkako Espaniako gerra zikina xehe ikertu zuen kazetaria

Urte hau historian: < >
Berrienetik Zaharrenetik

1916-01-13
Munduko Lehen Kongresu Feminista egin zuten Mexikon
1916-02-21
Verdungo gudua hasi zen, I. MG-ko luzeena eta historiako gogorrenetakoa
1916-03-09
Pancho Villak eraso egin zien AEBei, Latinoamerikatik inbasio bat jasan duten aldi bakarra
1916-03-20
New Yorkeko zooan orangutan batekin kaiolan izan zuten Ota Bengak bere buruaz beste egin zuen
1916-04-24
Irlandaren independentzia aldarrikatu zuen mugimendu abertzaleak: Pazko Matxinada
1916-05-12
James Connolly exekutatu zuten britainiarrek, Irlandako lider errepublikazalea
1916-06-10
Emakumeen Bakearen aldeko Gurutzada abiatu zuten ehunka emakumek Eskozian

Hilabete honetako urteurrenak:
|
Berrienetik Zaharrenetik

Duela
5
urte
2021-03-27
Suezko Kanala blokeatu zuen merkatal ontzi batek eta mundu mailako logistika blokeoa eragin
Duela
5
urte
2021-03-09
Pepe Rei hil zen, Euskal Herriaren aurkako Espaniako gerra zikina xehe ikertu zuen kazetaria
Duela
10
urte
2016-03-25
Ekintzaile feministek eliza katolikoaren 'Isiltasunaren Prozesioa' boikotatu zuten Bilboko Zazpi Kaleetan
Duela
10
urte
2016-03-02
Hondurasen Berta Cáceres hil zuten tiroz bere etxean
Duela
15
urte
2011-03-11
Istripu nuklearra gertatu zen Fukushiman
Duela
20
urte
2006-03-22
ETAk su-eten iraunkorra iragarri zuen
Duela
25
urte
2001-03-31
Iratxe Sorzabal atxilotu eta torturatu zuen Espainiako Guardia Zibilak
Duela
25
urte
2001-03-28
EZLNren hainbat ordezkarik hitza hartu zuten Mexikoko Kongresuan
Duela
25
urte
2001-03-17
Eraso egin zioten laugarrenez AEK euskaltegiari Donostiako Amara Berri auzoan
Duela
25
urte
2001-03-15
Petrobras-36 petrolio plataformak istripua izan zuen Brasilgo kostan
Duela
35
urte
1991-03-31
Irakek kurduak garaitu zituen Kirkukeko batailan
Duela
40
urte
1986-03-12
NATOri ezezko borobila eman zion Hego Euskal Herriak
Duela
40
urte
1986-03-10
NATOren aurkako argi itzalaldi masibo eta zaratatsua Hego Euskal Herrian
Duela
45
urte
1981-03-26
Iparretarrak-ek lehen “gau urdina” antolatu zuen, hainbat atentaturekin
Duela
45
urte
1981-03-19
Xorroxin irratiaren lehen emisioa, Nafarroan
Duela
45
urte
1981-03-09
Telesforo Monzon hil zen Baionan, politikari abertzale historikoa
Duela
45
urte
1981-03-01
Bobby Sands preso irlandarrak heriotza eragingo zion gose greba kolektiboa abiatu zuen
Duela
50
urte
1976-03-30
Palestinarrek greba orokorra hasi zuten, Israelgo Gobernuak beren lurrak desjabetzeko hartutako erabakiaren aurka
Duela
50
urte
1976-03-27
'24 ordu euskaraz' irratsaioa eta jaialdia egin zituzten Donostiako Belodromoan
Duela
50
urte
1976-03-24
Maria Lorena Barros hil zuten Filipinetako militarrek, Makibaka emakume militanteen erakundearen sortzailea
Duela
50
urte
1976-03-24
Estatu kolpea Argentinan eta milaka pertsona torturatu, hil eta desagerraraziko zituen diktaduraren hasiera
Duela
50
urte
1976-03-14
Italiako Poliziak Mario Marotta hil zuen, Gasteizko M3ko sarraskia salatzen ari zela
Duela
50
urte
1976-03-08
Emakumeen Aurkako Delituen Nazioarteko Epaitegia inauguratu zuten Bruselan
Duela
50
urte
1976-03-06
Espainiako Poliziak gazte bat hil zuen Tarragonan, Gasteizko sarraskiaren aurkako protestan
Duela
50
urte
1976-03-04
Grebari eutsi zioten Gasteizen Cegasako langileek, bezperan Espainiako Poliziak eragindako sarraskia salatzeko
Duela
50
urte
1976-03-04
Bezperako Gasteizko hilketek tentsioa areagotu zuten
Duela
50
urte
1976-03-03
Espainiako Poliziak bost langile hil eta ehunka zauritu zituen tiroz Gasteizen
Duela
60
urte
1966-03-13
Manuel Thomas Gomes hil zen Martuteneko espetxean, atxiloketan jasandako torturen ondorioz
Duela
65
urte
1961-03-27
Boluetako krimena: Javier Batarrita hil zuen Guardia Zibilak Bilbon
Duela
70
urte
1956-03-29
Bere anaia hil zuen tiroz Espainiako errege izango zen Juan Carlos Borboikoak
Duela
70
urte
1956-03-12
Erbesteko Eusko Jaurlaritzako ordezkari Jesus Galindez desagerrarazi zuten New Yorken
Duela
105
urte
1921-03-08
Emakume Langilearen Eguna ofizialki ezarri zuten Sobietar Batasunean
Duela
110
urte
1916-03-20
New Yorkeko zooan orangutan batekin kaiolan izan zuten Ota Bengak bere buruaz beste egin zuen
Duela
110
urte
1916-03-09
Pancho Villak eraso egin zien AEBei, Latinoamerikatik inbasio bat jasan duten aldi bakarra
Duela
115
urte
1911-03-25
New Yorkeko oihalgintza lantegi bateko suteak 146 langile hil zituen
Duela
120
urte
1906-03-05
Filipinetako Mairuen Matxinadan AEBetako armadak sarraskia eragin zuen
Duela
125
urte
1901-03-13
Euskaraz mintzatzen zen diputaturik ez zegoela lehen aldiz Nafarroako Parlamentuan salatu zuen “Lesakako andre batek”
Duela
130
urte
1896-03-19
Ikurrina jarri zuten lehen aldiz EAJren egoitza batetik kanpo, Bermeon
Duela
130
urte
1896-03-18
Aitzol jaio zen Tolosan, Euskal Pizkundearen bultzatzaile nagusietakoa
Duela
145
urte
1881-03-01
Alexandro II.a Errusiako tsarra hil zuten lehergailuak jaurtita
Duela
150
urte
1876-03-17
Sioux gerrak hasi ziren, AEBetako armadak Txeiene eta Oglala Sioux herritarrei eraso egin ostean
Duela
150
urte
1876-03-07
Alexander Graham Bellek telefonoa patentatu zuen
Duela
155
urte
1871-03-23
Marseillako Komuna aldarrikatu zuten, giro iraultzaile betean
Duela
155
urte
1871-03-18
Parisko Komuna abiatu zuten, historiako lehen langileen gobernua
Duela
165
urte
1861-03-18
Britainiar armadaren eta maorien arteko lehen gatazka amaitu zen Taranakin, Zeelanda Berrian
Duela
180
urte
1846-03-17
Lehen errefuxiatu-ontzia irten zen Dublingo portutik, Irlandako Gosete Handiaren garaian
Duela
185
urte
1841-03-22
Fabriketan eta tailerretan lan egiteko gutxienez 8 urte izan behar zirela finkatu zuen legez Frantziak
Duela
225
urte
1801-03-11
Euskarazko antzerkia debekatu zuen Espainiako Gobernuak
Duela
280
urte
1746-03-02
Euskal herritarrik altuena hil zen Erratzun: Jose Apeztegia de Rada baztandarra
Duela
410
urte
1616-03-05
Eliza Katolikoak debekatu egin zuen Kopernikoren liburua, non esaten zen Lurra ez zela unibertsoaren zentroa
Duela
510
urte
1516-03-25
Nafarroako Pedro Mariskala entregatu zen Erronkarin, erreinua berreskuratzeko altxaldian
Duela
510
urte
1516-03-17
Nafarroako Erresuma berreskuratzeko bigarren saiakera hasi zuten gaztelarren aurka nafar legitimistek
Badator udako 'Gakoak' zenbaki berezia
Euskal drag mugimendua
Euskal drag mugimenduari buruzko argazki-erreportajea, espetxean 30 urte egin zituen preso politiko kurdu batekin elkarrizketa, Elena Uriz eta Itziar Aizpuru aktore beteranoak elkartuta solasaldia, Atxarteko harrobiaren aurkako borroka ekologistaz erreportajea, kultur gomendioak, izarrak ikusteko ibilaldiak...
Etxean jaso nahi dut