Egin ARGIAkoa

Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia

igandea 2026ko apirilaren 19an

Historia > Efemerideen kanala

Aitzol jaio zen Tolosan, Euskal Pizkundearen bultzatzaile nagusietakoa

Duela

130

urte

1896ko martxoaren 18an,

Aitzol jaio zen Tolosan, euskal pizkundearen bultzatzaile nagusietakoa. Jose Ariztimuño Olaso zuen izena eta kazetari, idazle, elizgizona eta ekintzailea izan zen. Primo de Riveraren diktadura ostean euskalgintzan lan izugarria egin zuen. Abertzale eta euskaltzale sutsua zen, eta 1936ko frankisten altxamenduan Belokeko abadian errefuxiatu zen, Lapurdin. 1936ko urriaren 17an Bilbora bidean zen itsasoz, frankistek atxilotu zutenean. Hernaniko hilerrian fusilatu zuten beste 191 lagunekin batera, agiri ofizialetan espetxea “libre” utzi zuela esan arren.

Egun hau historian

1450Lapurdik Ingalaterraren mende egoteari utzi zion

1787Haurrei euskaraz aritzea debekatzeko agindu zioten Elgoibarko irakasle Gregorio de Landibarri

1861Britainiar armadaren eta maorien arteko lehen gatazka amaitu zen Taranakin, Zeelanda Berrian

1871Parisko Komuna abiatu zuten, historiako lehen langileen gobernua

1962Evianeko akordioak sinatu zituzten Frantziak eta Aljeriako behin-behineko gobernuak

Azoka

Urte hau historian: < >

Berrienetik Zaharrenetik

1896-01-11

Nafarroako Diputazioak babesa eta laguntza eskaini zion Gipuzkoakoari, bertako irakasleei euskararen ezagutza eskatzeko

1896-01-18

X-izpi makina lehen aldiz aurkeztu zuen jendaurrean Henry Louise Smith fisikariak

1896-01-26

Euzko Alderdi Jeltzalearen biltzar nagusia legez kanpo utzi zuen Espainiako Gobernuak

1896-03-18

Aitzol jaio zen Tolosan, Euskal Pizkundearen bultzatzaile nagusietakoa

1896-03-19

Ikurrina jarri zuten lehen aldiz EAJren egoitza batetik kanpo, Bermeon

1896-04-18

Xabier Lizardi olerkaria jaio zen Zarautzen

1896-05-27

Telefonoz euskaraz hitz egitea debekatu zuten Hego Euskal Herrian

1896-06-07

Bartzelonan Corpusaren prozesioaren aurkako atentatua egin zuen anarkistek eta hamabi hildako eragin

1896-10-15

Euskara hutsez irakasten zuen historiako lehen eskola zabaldu zuten Bilbon, Ikastetxea izenarekin

1896-12-30

Espainiarrek José Rizal lider independentista filipinarra fusilatu zuten Manilan

Hilabete honetako urteurrenak:
Borobilak bakarrik |
Berrienetik Zaharrenetik

Duela

5

urte

2021-03-27

Suezko Kanala blokeatu zuen merkatal ontzi batek eta mundu mailako logistika blokeoa eragin

Duela

5

urte

2021-03-09

Pepe Rei hil zen, Euskal Herriaren aurkako Espaniako gerra zikina xehe ikertu zuen kazetaria

Duela

10

urte

2016-03-25

Ekintzaile feministek eliza katolikoaren 'Isiltasunaren Prozesioa' boikotatu zuten Bilboko Zazpi Kaleetan

Duela

10

urte

2016-03-02

Hondurasen Berta Cáceres hil zuten tiroz bere etxean

Duela

15

urte

2011-03-11

Istripu nuklearra gertatu zen Fukushiman

Duela

20

urte

2006-03-22

ETAk su-eten iraunkorra iragarri zuen

Duela

25

urte

2001-03-31

Iratxe Sorzabal atxilotu eta torturatu zuen Espainiako Guardia Zibilak

Duela

25

urte

2001-03-28

EZLNren hainbat ordezkarik hitza hartu zuten Mexikoko Kongresuan

Duela

25

urte

2001-03-17

Eraso egin zioten laugarrenez AEK euskaltegiari Donostiako Amara Berri auzoan

Duela

25

urte

2001-03-15

Petrobras-36 petrolio plataformak istripua izan zuen Brasilgo kostan

Duela

35

urte

1991-03-31

Irakek kurduak garaitu zituen Kirkukeko batailan

Duela

40

urte

1986-03-12

NATOri ezezko borobila eman zion Hego Euskal Herriak

Duela

40

urte

1986-03-10

NATOren aurkako argi itzalaldi masibo eta zaratatsua Hego Euskal Herrian

Duela

45

urte

1981-03-26

Iparretarrak-ek lehen “gau urdina” antolatu zuen, hainbat atentaturekin

Duela

45

urte

1981-03-19

Xorroxin irratiaren lehen emisioa, Nafarroan

Duela

45

urte

1981-03-09

Telesforo Monzon hil zen Baionan, politikari abertzale historikoa

Duela

45

urte

1981-03-01

Bobby Sands preso irlandarrak heriotza eragingo zion gose greba kolektiboa abiatu zuen

Duela

50

urte

1976-03-30

Palestinarrek greba orokorra hasi zuten, Israelgo Gobernuak beren lurrak desjabetzeko hartutako erabakiaren aurka

Duela

50

urte

1976-03-27

'24 ordu euskaraz' irratsaioa eta jaialdia egin zituzten Donostiako Belodromoan

Duela

50

urte

1976-03-24

Maria Lorena Barros hil zuten Filipinetako militarrek, Makibaka emakume militanteen erakundearen sortzailea

Duela

50

urte

1976-03-24

Estatu kolpea Argentinan eta milaka pertsona torturatu, hil eta desagerraraziko zituen diktaduraren hasiera

Duela

50

urte

1976-03-14

Italiako Poliziak Mario Marotta hil zuen, Gasteizko M3ko sarraskia salatzen ari zela

Duela

50

urte

1976-03-08

Emakumeen Aurkako Delituen Nazioarteko Epaitegia inauguratu zuten Bruselan

Duela

50

urte

1976-03-06

Espainiako Poliziak gazte bat hil zuen Tarragonan, Gasteizko sarraskiaren aurkako protestan

Duela

50

urte

1976-03-04

Grebari eutsi zioten Gasteizen Cegasako langileek, bezperan Espainiako Poliziak eragindako sarraskia salatzeko

Duela

50

urte

1976-03-04

Bezperako Gasteizko hilketek tentsioa areagotu zuten

Duela

50

urte

1976-03-03

Espainiako Poliziak bost langile hil eta ehunka zauritu zituen tiroz Gasteizen

Duela

60

urte

1966-03-13

Manuel Thomas Gomes hil zen Martuteneko espetxean, atxiloketan jasandako torturen ondorioz

Duela

65

urte

1961-03-27

Boluetako krimena: Javier Batarrita hil zuen Guardia Zibilak Bilbon

Duela

70

urte

1956-03-29

Bere anaia hil zuen tiroz Espainiako errege izango zen Juan Carlos Borboikoak

Duela

70

urte

1956-03-12

Erbesteko Eusko Jaurlaritzako ordezkari Jesus Galindez desagerrarazi zuten New Yorken

Duela

105

urte

1921-03-08

Emakume Langilearen Eguna ofizialki ezarri zuten Sobietar Batasunean

Duela

110

urte

1916-03-20

New Yorkeko zooan orangutan batekin kaiolan izan zuten Ota Bengak bere buruaz beste egin zuen

Duela

110

urte

1916-03-09

Pancho Villak eraso egin zien AEBei, Latinoamerikatik inbasio bat jasan duten aldi bakarra

Duela

115

urte

1911-03-25

New Yorkeko oihalgintza lantegi bateko suteak 146 langile hil zituen

Duela

120

urte

1906-03-05

Filipinetako Mairuen Matxinadan AEBetako armadak sarraskia eragin zuen

Duela

125

urte

1901-03-13

Euskaraz mintzatzen zen diputaturik ez zegoela lehen aldiz Nafarroako Parlamentuan salatu zuen “Lesakako andre batek”

Duela

130

urte

1896-03-19

Ikurrina jarri zuten lehen aldiz EAJren egoitza batetik kanpo, Bermeon

Duela

130

urte

1896-03-18

Aitzol jaio zen Tolosan, Euskal Pizkundearen bultzatzaile nagusietakoa

Duela

145

urte

1881-03-01

Alexandro II.a Errusiako tsarra hil zuten lehergailuak jaurtita

Duela

150

urte

1876-03-17

Sioux gerrak hasi ziren, AEBetako armadak Txeiene eta Oglala Sioux herritarrei eraso egin ostean

Duela

150

urte

1876-03-07

Alexander Graham Bellek telefonoa patentatu zuen

Duela

155

urte

1871-03-23

Marseillako Komuna aldarrikatu zuten, giro iraultzaile betean

Duela

155

urte

1871-03-18

Parisko Komuna abiatu zuten, historiako lehen langileen gobernua

Duela

165

urte

1861-03-18

Britainiar armadaren eta maorien arteko lehen gatazka amaitu zen Taranakin, Zeelanda Berrian

Duela

180

urte

1846-03-17

Lehen errefuxiatu-ontzia irten zen Dublingo portutik, Irlandako Gosete Handiaren garaian

Duela

185

urte

1841-03-22

Fabriketan eta tailerretan lan egiteko gutxienez 8 urte izan behar zirela finkatu zuen legez Frantziak

Duela

225

urte

1801-03-11

Euskarazko antzerkia debekatu zuen Espainiako Gobernuak

Duela

280

urte

1746-03-02

Euskal herritarrik altuena hil zen Erratzun: Jose Apeztegia de Rada baztandarra

Duela

410

urte

1616-03-05

Eliza Katolikoak debekatu egin zuen Kopernikoren liburua, non esaten zen Lurra ez zela unibertsoaren zentroa

Duela

510

urte

1516-03-25

Nafarroako Pedro Mariskala entregatu zen Erronkarin, erreinua berreskuratzeko altxaldian

Duela

510

urte

1516-03-17

Nafarroako Erresuma berreskuratzeko bigarren saiakera hasi zuten gaztelarren aurka nafar legitimistek