ARGIA.eus

Egin ARGIAkoa
Oparitu ARGIA
Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia
asteazkena 2026ko abuztuaren 19an
Historia > Efemerideen kanala

Gipuzkoako Falangearen burua eta erreferente errepublikano bat hil zituzten Donostian, atentatu banatan

Duela
92
urte
Manuel Andres Casaus kazetari eta politikari errepublikanoaren segizioa. Falangista batzuek hil zuten Colon pasealekuan. Pascual Marin / Kutxateka

1934ko irailaren 9an,

Manuel Carrion Damborenea Donostiako falangisten burua tiroz hil zuten Prim kalean. Ezcurra hoteleko gerentea eta Gipuzkoako Ostalarien Elkarteko presidentea, enpresari ezaguna zen. Bi egun lehenago Ondarreta hondartzan borrokaldi handiak izan ziren falangisten eta sozialisten artean. Gipuzkoan ehun kide eskas baino ez izan arren, istilu ugari eragin zituen alderdi ultraeskuindarrak. 

Manuel Carrion Damborenea

Ilunabar hartan, mendeku gisa, falangistek Manuel Andrés Casaus sozialista hil zuten Peña y Goñi kalean, Acción Republicanako politikari eta La Prensa egunkariko zuzendaria zena –inprentara bidali berri zuen Carriónen heriotza kritikatu zuen artikulua–. Militante errepublikanoaren hilketak izugarrizko zirrara eragin zuen eta haren ehorzketa garai hartako Donostian izandako masa mugimendu handiena izan zen. Manuel Azaña bera joan zen hiletara.

Dozenaka milaka pertsona atera ziren kalera politikari eta kazetari ezkertiarraren hilketa arbuiatzera.  Pascual Marin / Kutxateka

1934ko Urriko Iraultza iristear zen, eta tentsio-giroa pil-pilean zen.

Iturria:

Wikipedia - 1934ko Iraultza Euskal Herrian + Xalba Ramirez, Tranbia irauliak, odola eta dinamita: Donostiako greben historia bat (Irutxuloko Hitza)

Egun hau historian
1512Tutera Gaztelako Armadaren aitzinean errenditu zen
1934Britainiako alderdi faxistaren manifestazioa eragotzi zuten milaka lagunek Londresen
1971Attica kartzelako matxinada hasi zen AEBetan, 1.300 presok guardiak bahitu zituztenean
1976Basaurin 11 emakume atxilotu zituzten abortatzea egotzita
1976Basaurin 11 emakume atxilotu zituzten: bederatzi abortatzeagatik, eta beste biak laguntzeagatik

Urte hau historian: < >
Berrienetik Zaharrenetik

1934-01-10
Naziek Herbehereetako Marinus van der Lubbe exekutatu zuten, Reichstagari su ematea egotzita
1934-01-18
Portugalen greba orokorra deitu zuten Salazar diktadorearen aurka
1934-02-12
Austriako Guda Zibila gisa ere ezagutzen den sozialisten eta faxisten arteko borrokak hasi ziren
1934-07-05
San Frantziskoko Poliziak bi langile hil zituen, AEBetan
1934-08-07
Irungo pospologileek, guztiak emakumeak, grebara jo eta lantegia okupatu zuten
1934-09-09
Gipuzkoako Falangearen burua eta erreferente errepublikano bat hil zituzten Donostian, atentatu banatan
1934-09-09
Britainiako alderdi faxistaren manifestazioa eragotzi zuten milaka lagunek Londresen
1934-10-05
Urriko Iraultza hasi zen, eta bereziki eragin zuen Eibar, Arrasate eta Bizkaiko Ezkerraldean
1934-10-05
Arrasateko grebalariek herria hartu zuten Urriko Iraultzan eta autoritateak atxilotu zituzten
1934-10-06
Kataluniako Errepublika aldarrikatu zuen Companys presidenteak, 34ko Urriko iraultza betean
1934-10-06
Tiroketak Bizkaian, Meatzaldeko grebalarien eta Espainiako armadaren artean, Urriko Iraultzan
1934-10-08
Emilio Iguzkiza altsasuarra hil zuen tiroz Guardia Zibilak, 34ko Urriko iraultzaren harira deitutako greban
1934-10-09
Pasaiako portuan Guardia Zibilak sei langile hil zituen, 34ko Urriko greban izandako tiroketan
1934-10-19
Espainiako armadak Asturiasko Iraultza txikitu zuen izugarrizko errepresioa baliatuta
1934-12-27
Mari Cruz Guruzeta hil zen, Aramaion jaiotako emagina eta Areatzako Emakume Abertzale Batzaren sortzailea

Hilabete honetako urteurrenak:
|
Berrienetik Zaharrenetik

Duela
15
urte
2011-09-21
Kukutza III gaztetxea indarrez desalojatu zuen Ertzaintzak Bilboko Errekalde auzoan
Duela
15
urte
2011-09-20
Kukutza III gaztetxea indarrez hustu zuen Ertzaintzak Bilbon, istilu handiak eraginez
Duela
20
urte
2006-09-20
“Hemen sufre usaina dago”, Hugo Chavezek AEBen inperialismoa salatu zuen NBEren egoitzan
Duela
20
urte
2006-09-19
Hamaika Telebista sortu zuten
Duela
25
urte
2001-09-20
George W. Bush AEBetako presidenteak “terrorearen aurkako gerra” deklaratu zuen
Duela
25
urte
2001-09-11
Bi hegazkinek New Yorkeko World Trade Centerreko 'Dorre Bikien' aurka jo zuten atentatuan
Duela
25
urte
2001-09-06
Espainiako Guardia Zibilak Unai Romano gasteiztarra atxilotu zuen
Duela
25
urte
2001-09-01
Zuzen Ekintza Taldeak Euskal Herrian autodeterminazio erreferenduma egiten ari zela irudikatu zuten Tuterako autobideko ordainlekuan
Duela
30
urte
1996-09-15
Gose grebak egiteko euskal presoen aldeko karabana Europara abiatu zen
Duela
30
urte
1996-09-08
26 emakume soto batetik atera eta Hondarribiko alardean sartu ziren
Duela
40
urte
1986-09-22
Damaso Intza hil zen, Zeruko Argia aldizkariaren sortzailea, Iruñeko Arrotxapeako komentuan
Duela
40
urte
1986-09-16
EAJ eta EAren arteko “batzokien gerra” hasi zen
Duela
40
urte
1986-09-10
ETAk Yoyes hil zuen Ordizian, ETA m-ko buruzagia izandakoa
Duela
40
urte
1986-09-07
Pinochet Txileko diktadorearen aurkako atentatua egin zuen FPMR talde armatuak
Duela
45
urte
1981-09-10
Picassoren Guernica New Yorkeko MoMa museotik Madrilera eraman zuten
Duela
45
urte
1981-09-07
Nafarroan Otsagabiko dantzariek militarren aurrean dantzatzeari uko egin zioten
Duela
50
urte
1976-09-28
Manifestazioa egin zuten Gernikan bezperako greba orokorrean atxilotutakoak askatzeko eskatzeko
Duela
50
urte
1976-09-25
Txiki eta Otaegiren fusilatzeen urteurrenerako deitutako greba debekatu zuten
Duela
50
urte
1976-09-09
Basaurin 11 emakume atxilotu zituzten: bederatzi abortatzeagatik, eta beste biak laguntzeagatik
Duela
50
urte
1976-09-09
Basaurin 11 emakume atxilotu zituzten abortatzea egotzita
Duela
50
urte
1976-09-08
Josu Zabala hil zuen Hondarribian Guardia Zibilak
Duela
50
urte
1976-09-05
Espainiako Poliziak balak egin zituen tiro Donostian, Kontxako estropaden ondorengo manifestazioaren aurka
Duela
50
urte
1976-09-02
Eskuin muturrak lehergailu bat zartarazi zuen Baionako Zabal liburu-dendaren aurka
Duela
55
urte
1971-09-15
Greenpeace sortu zuten Vancouver hirian, Kanadan
Duela
55
urte
1971-09-09
Attica kartzelako matxinada hasi zen AEBetan, 1.300 presok guardiak bahitu zituztenean
Duela
55
urte
1971-09-06
106 gerrillari eta bost preso sozialek egin zuten ihes Punta de Carretas espetxetik, Uruguain
Duela
60
urte
1966-09-15
Gamizko abadeak meza emateari uko egin zion agintariek zeramatzaten Espainiako banderengatik
Duela
70
urte
1956-09-28
Valentziara iritsi ziren 1936ko gerratik ihes Sobietar Batasunera joandako 532 haur
Duela
70
urte
1956-09-23
Erbesteko Euzko Jaurlaritzak Nazioarteko Lehen Euskal Biltzarra antolatu zuen Parisen
Duela
85
urte
1941-09-08
878 egunez luzatuko zen Leningraden setioa hasi zuten naziek
Duela
90
urte
1936-09-29
Lizarrako alkate abertzale Fortunato Agirre fusilatu zuten Taxoaren erreketeek
Duela
90
urte
1936-09-27
Eibarko gudua hasi zen
Duela
90
urte
1936-09-26
Abiazio frankistak Bilbo bonbardatu zuen
Duela
90
urte
1936-09-26
Frankistak sartu ziren Arrasaten
Duela
90
urte
1936-09-25
Eusko Gudarostea osatu zuten armada frankistaren aurka borrokatzeko
Duela
90
urte
1936-09-25
'Agur' hitza eta euskal kulturarekin loturiko edozein objektu debekatu zituen Lizarrako komandante militarrak
Duela
90
urte
1936-09-24
Eusko gudariak kantua abestu zuen lehen aldiz Euzko Gudarosteak
Duela
90
urte
1936-09-22
Bergara eta Deba erori ziren armada frankistaren eskuetan
Duela
90
urte
1936-09-21
Oñati, Elgoibar eta Zumaia frankisten eskuetan erori ziren, Gipuzkoan
Duela
90
urte
1936-09-18
Abiazio errepublikanoak Gasteizko lantegi eta artilleria kuartelak bonbardatu zituen
Duela
90
urte
1936-09-13
Elorrioko Felix Urtubi hegazkin pilotua hil zen, frankisten aeroplano bati propio jota
Duela
90
urte
1936-09-13
Donostia hartu zuten frankistek
Duela
90
urte
1936-09-07
Tasmaniako azken tigrea edo otso marsupiala hil zen, Benjamin
Duela
90
urte
1936-09-05
Robert Capak Miliziano baten heriotza argazkia egin zuen
Duela
90
urte
1936-09-04
Irun ebakuatu zuten, tropa frankistak hiria hartzear zeudelako
Duela
95
urte
1931-09-17
Euskal Herriko historiako lehen gose greba egin zuten preso zeuden Bilboko Eusko Gaztediko kideek
Duela
100
urte
1926-09-15
Lazkao Txiki jaio zen, bertsolari mitikoa
Duela
115
urte
1911-09-14
Eskoziako milaka ikaslek greba hasi zuten zigor fisikoen aurka eta opor gehiago eskatzeko
Duela
115
urte
1911-09-01
Japoniako lehen literatur aldizkari feminista argitaratu zuten
Duela
125
urte
1901-09-06
AEBetako McKinley presidentea hil zuen tiroz Czolgosz anarkistak
Duela
125
urte
1901-09-02
Nafarroako gobernadore zibilaren euskaldunen aurkako zirkularra argitaratu zuen
Duela
140
urte
1886-09-04
Apatxeen buruzagi Geronimo errenditu egin zen
Duela
165
urte
1861-09-19
La Unión euskal itsasontzi esklabista hondoratu zen Mexikoko golkoan
Duela
235
urte
1791-09-21
Herritartasuna aitortu zien askeak ziren herritar beltz eta mulatoei Saint-Domingueko Batzar Kolonialak
Duela
250
urte
1776-09-29
Euskaldunak tarteko esklabo bahitutako zazpi emakume eta haurtxo bat aurkitu zituzten Tromelin irlan
Duela
250
urte
1776-09-07
Historiako lehen urpekari-erasoa egin zuen Turtle urpekari estatubatuarrak
Duela
265
urte
1761-09-07
Bautista Landa 'Tretatxu' bidelapurra hil zen, Valladolideko ziega batean preso
Badator udako 'Gakoak' zenbaki berezia
Euskal drag mugimendua
Euskal drag mugimenduari buruzko argazki-erreportajea, espetxean 30 urte egin zituen preso politiko kurdu batekin elkarrizketa, Elena Uriz eta Itziar Aizpuru aktore beteranoak elkartuta solasaldia, Atxarteko harrobiaren aurkako borroka ekologistaz erreportajea, kultur gomendioak, izarrak ikusteko ibilaldiak...
Etxean jaso nahi dut