LIDAR (Laser Imaging Detection and Ranging) teknologiaz aritu ginen atal honetan duela hiruzpalau urte, hari esker Guatemalako oihanean ezusteko aztarna arkeologikoak aurkitu zirela azaltzeko.

Bada, orduz geroztik teknologia horrek emaitza harrigarriak eman ditu. Usumacinta proiektu arkeologikoan bilduta, nazioarteko ikerlari talde batek 85.000 km koadro aztertu du LIDAR bidez, eta orain arte ezkutuan zeuden 478 aztarnategi aurkitu dituzte, besteak beste 2020ko ekainean Mexikon aurkitutako Aguada Fénix-ekoa, orain arteko handiena eta zaharrena. Takeshi Inomata ikerlariaren hitzetan, “maien eta olmeken zibilizazioen arteko harremanaz genekiena aldatzen du” LIDARaren uztak.