ARGIA.eus

2021eko urriaren 27a

Nazioartea > Estaturik gabeko nazioak > Herri indigenak

Edgar de León

Guatemalatik Euskal Herrirako bidaia egin du Edgar de León abokatu maiak, Mugarik Gabe Gobernuz Kanpoko Erakundearen “Bizitza jokoan” kanpainaren harira. Sorterriko errealitatearen berri emateko hitzorduz jositako agendan tokia egin digu, eta lurraren eta herri indigenen eskubideen defendatzaileen kriminalizazioaz mintzatu gara, bereziki berak defendatzen duen Bernardo Caal Xol-en kasuaz.

Herri indigenak kanaleko multimediak
N|uu hizkuntza zahar eta paregabea ez du harekin eraman nahi Katrina Esauk

Hegoafrikan sustraituriko San komunitatekoa da Katrina Esau; okupazioak, kolonizazioak, Apartheid zein neokolonizazioa pairaturik, bidean anitz utzi behar izan duen komunitatekoa. Tartean, N|uu haien ama-hizkuntza.  88 urterekin N|uu mintzo duen azken hiztuna da eta baliabiderik gabe, ahal bezala dabil transmisio lanetan, hiltzen den egunean munduko hizkuntza zaharrenetarikoa harekin ez eramateko gisan. Esauren laguntzarekin, orain arte ahoz-aho transmitituriko hizkuntza idatzian jarri... [+]


2021-07-06 | ARGIA
Hondurasko Auzitegiak ebatzi du Desa enpresako lehendakari exekutiboak agindu zuela Berta Cáceres hiltzea

Roberto David Castillo Mejía jo du auzitegiak Berta Cáceres ekintzaile lencarraren hilketaren arduradunetakotzat. Castillo lehendakari exekutiboa zen Desa enpresan eta berau Lenca herriarentzat sakratua den Gualcarque ibaian presak eraikitzen ari zen: eraikuntza hauen aurka ari zen borrokan Cáceres, 45 urterekin hil zutenean, 2016an.


751 hilobi aurkitu dituzte Kanadan, ume indigenentzako barnetegi batean

Cowessess herriko Marieval barnetegian aurkitu dituzte hobiak. Eskola hauek Elizak eta Kanadako Estatuak kudeatzen zituen 1831tik 1997ra artean, haur indigenak “zibilizatzeko”.


Milaka indigenaren antzutze behartuen epaiketa hasi dute Fujimoriren aurka

Alberto Fujimori Peruko presidente ohia epaituko dute bere gobernu pean egin ziren milaka esterilizazio behartuengatik –biktima gehienak emakumeak, nekazariak, pobreak eta kitxuak izan ziren–.


Baina nor da Yaku Pérez, Ekuadorreko lider indigenista?

Ekuadorren igande honetan egindako hauteskundeetako emaitzak ezagututa, bigarren itzulia egin beharko da, inork ez baitu lehen itzulian lehendakaritza bereganatzeko adina boto lortu.


2020-12-04 | ARGIA
Hamaika kontakizun hamaika hizkuntzatan, herri indigenak hurbilago izan ditzagun

“Hizkuntza indigenak. Ama Lurra zaintzen” du izenburu liburuak. Ipuinek, poemek, marrazkiek eta kontakizunek osatzen dute lana. Bi helburu ditu, batetik, kooperazio linguistikoak dituen balioak azaltzea, eta bestetik, herri indigenak gurera hurbiltzea.


2020-08-10 | Mikel Eizagirre
Bolivian protestak areagotu dira Añezen erregimenak negoziazioak bertan behera utzi ostean

Evo Moralesen aurkako kolpea jo zuen Jeanine Añezen gobernuak elkarrizketak hasi ditu hauteskundeen data adosteko. Blokeo politikoak aurrera darrai ordea, inolako akordiorik gabe.


Beste genozidio bat Amazonian: Covid-19ak bi aldiz gehiago hiltzen du indigenen artean

Brasilgo jatorrizko herrien defentsarako erakunde batek egindako txostenaren arabera, “larritzeko moduko” heriotza kopurua izaten ari da Amazonia barrualdeko jendeen artean koronabirusagatik. “Urteetako utzikeria publikoaren” ondorioa dela nabarmendu dute.


2020-04-16 | Redfish Stream
Ameriketako herri indigenek ere erronka onartu dute
MULTIMEDIA - bideo herrikoia

Ameriketako herri indigenek mendeetako kolonizazioa, esklabutza eta genozidioa jasan behar izan dute, eta oraindik jasaten ari dira egun ere. Horren aurrean, gazte indigenek sarean dabilen #Dontrushchallenge-ari buelta eman eta honako bideo hau zabaldu dute, euren identitatea, kultura eta borroka historia aldarrikatu eta defendatzeko.

Erronka honen oinarria bat-bateko itxura aldaketa ematea da, hau da, barruko arropan egotetik, bi segunduan, jantzita egotera pasatzea. AEBtako kirolari... [+]


Ekintzaile ekologisten bisita
Popocatépetl sumendiko gasbidea: Mexikotik Europara, erantzukizun eta elkartasun bila

Mexikoko sumendi ezagunetik gertu energia sortzeko azpiegitura erraldoia eraiki nahi dute Espainiako eta Italiako multinazionalek. Morelos, Puebla eta Tlaxcalako ekintzaileak Euskal Herrian dira, haien egoera azaldu eta “heriotza dakarren proiektu honetaz” solasteko.