ARGIA.eus

2019ko abenduaren 13a

Nazioartea > Estaturik gabeko nazioak > Herri indigenak

Kanal guztiak
  x Itxi
Politika
Ingurumena
Feminismoa
Euskara
Nazioartea
Ekonomia
Gizartea
Herri mugimenduak
Hezkuntza
Kultura
Historia
Zientzia
Iritzia
English

Pentsatzen jarrita –hilabetea da Ameriketatik itzuli nintzenetik–, kontinente bat, edozein dela eta, handiegia, zabalegia, besarka ezina da edonorentzat, lur osoaren dimentsioa izan baitu beti. Lur horretatik harago zabaltzen dira ozeanoak eta zeruak, eta infinituaren nahiz transzendentzia ororen sinboloa den ortzi-muga.

Herri indigenak kanaleko multimediak
'Native Land' mapa interaktiboa
Norenak ziren ni bizi naizen lur hauek?

Kanadarrak ‘Native Land’ mapa interaktiboan etxeko helbidea sartu du eta tresnak esan dio Musqueam, Squamish eta Tsleil-Waututh komunitateak bizi zirela han. Victor Temprano programatzaileak ez du bitxikeria moduan abiatu halako mapa bat, munduko edozein biztanlek bere buruari galdera hau egitea nahiko luke: norena zen lur hau?


Ekuadorreko istiluetan atxiloturiko herritarrak askatzeko eskatu du Nazionalitate Indigenen Konfederazioak

Kaleetan borroka eginez 883. dekretua indargabetzea lortu zutenei eskerrak eman nahi die Konfederazioak. Ekuadorreko Gobernua, bestalde, "benetako elkarrizketa bat" izatera gonbidatu du.


2019-10-14 | Axier Lopez
Gurea da garaipena

Neurri neoliberalak inposatu nahi izan ditu Nazioarteko Diru Funtsak Ekuadorren. Lenin Moreno agintari txotxongiloak azkar bete zuen agindutakoa. Oraingoan, baina, alfonbra gorriaren partez, jatorrizko herrien bultzadaz, mugimendu sozialen, laborarien eta langileen arteko batasunarekin topo egin dute neurriek eta atzera egitera behartu dituzte.


2019-10-11 | Axier Lopez
Emakume indigena batzuek okupatu dute Argentinako Barne Ministeritzaren egoitza

Asteazkenean abiatu zuten hainbat emakume indigenak Buenos Airesko Barne Ministeritzaren egoitzaren "okupazio baketsua". Maputxe, Maputxe-Tehueltxe, Qom, Moqoit, Mbya-Guarani eta Tapiete herrietako kideak ari dira parte-hartzen. Haien salaketa, eskaera eta proposamenak arduradunek lehen eskutik entzun arte han geratuko direla adierazi dute.


2019-10-09 | ARGIA
Mugimendu sozialek Ekuadorreko Asanblada okupatu eta "Herrien parlamentua" sortu dute

Zazpigarren egunez, Ekuadorren protesta handiak izaten ari dira Lenin Moreno presidenteak ezarri nahi izan dituen erreforma ekonomikoen kontra. Gobernuak hiriburua utzi eta Guayaquilera aldatu behar izan du protesten eraginez eta Asanblada mugimendu sozialen esku dago orain.


Maien urdinak ez du misteriorik

Maientzat kolore urdina garrantzitsua zen; besteak beste, sakrifizioarekin lotuta zegoen, eta biktimak goitik behera urdinez estaltzen zituzten hil baino lehen.


2019-08-22 | ARGIA
Genozidio aurreko munduko mapa interaktibo batek herri indigenen lurralde eta hizkuntzak agerian utzi ditu

Amerikako eta Ozeaniako herri indigena ugariren eremuak zein diren adierazten ditu mapak. Europarrek eragindako genozidioaren aurreko lurralde eta hizkuntzak zein ziren ikus daiteke bertan.


2019-07-18 | Esti Redondo
Argentinako sojazko lursail erraldoien erdian, komunitate indigenentzako nekazal unibertsitatea sortzen ari dira

Santiago de Estero probintzian, komunitate indigenak agro-enpresari baten erasoei aurre egin eta beraiek bizi izan diren lurra lantzeaz gain, "Unicam Suri" nekazal unibertsitatea sortzen ari dira.


Uharteen izena eta izana

Callao (Peru), 1772ko irailaren 26a. Aguila fragata espainiarra portutik abiatu zen Tahitira bidean, Domingo Bonetxea kapitain getariarra (1713-1775) buru zuen espedizioan.


2019-05-26 | Jabi Zabala
Daniel Pascual. Guatemalako buruzagi indigena
"Indigenok ez gara arazoa, zibilizazioa gara"

Nekazarien eta indigenen Comité de Unidad Campesina (CUC) erakundeko buruzagia da Daniel Pascual (Zacualpa, Guatemala, 1971). Maia Koordinakunde eta Elkargune Nazionaleko arduraduna eta Via Campesinako Guatemalako koordinatzaile ere bada. Transnazionalen ustiaketa proiektuen aurkako borrokan nabarmendu da azken urteotan, eta gobernu neoliberalistaren bilakaera autoritarioa salatzera etorri da gurera.