ARGIA.eus

2021eko apirilaren 18a

Nazioartea > Estaturik gabeko nazioak > Herri indigenak

Herri indigenak kanaleko multimediak
2020-04-16 | Redfish Stream
Ameriketako herri indigenek ere erronka onartu dute
MULTIMEDIA - bideo herrikoia

Ameriketako herri indigenek mendeetako kolonizazioa, esklabutza eta genozidioa jasan behar izan dute, eta oraindik jasaten ari dira egun ere. Horren aurrean, gazte indigenek sarean dabilen #Dontrushchallenge-ari buelta eman eta honako bideo hau zabaldu dute, euren identitatea, kultura eta borroka historia aldarrikatu eta defendatzeko.

Erronka honen oinarria bat-bateko itxura aldaketa ematea da, hau da, barruko arropan egotetik, bi segunduan, jantzita egotera pasatzea. AEBtako kirolari... [+]


Ekintzaile ekologisten bisita
Popocatépetl sumendiko gasbidea: Mexikotik Europara, erantzukizun eta elkartasun bila

Mexikoko sumendi ezagunetik gertu energia sortzeko azpiegitura erraldoia eraiki nahi dute Espainiako eta Italiako multinazionalek. Morelos, Puebla eta Tlaxcalako ekintzaileak Euskal Herrian dira, haien egoera azaldu eta “heriotza dakarren proiektu honetaz” solasteko.


Kanadako autoktonoak barrikadetan, haien lurren eta denon biziaren defentsan

Geroz eta blokeatuagoa du Kanadak ekonomia. Barrikadak montaturik, otsailaren 6az geroztik dabiltza Wet´Suwet´En Lehen Nazioko herritarrak mendebaldetik ekialdera doan trenbidea blokeatzen. Egunez egun, beste Lehen Nazioetakoak zein ekologistak lotu dira borrokari eta gaurko egunean portu, autobide zein trenbide, hamarnaka blokeo egiten ari dira herri guztian zehar. Oinarrian, haien lurretatik pasa nahi dieten oliobide bat. Baina, askoz zabalagoa da jokoan dagoena.


Jatorrizko herrien lurretan sortu nahi duten petrolio-hodiari aurka egin diote Kanadan

Kanadako Wet’suwet’en (British Columbiako probintzia, herrialdearen mendebaldean) jatorrizko herria eraiki nahi duten 645 kilometro bueltako petrolio-hodiaren aurka egiten ari da. Azken albisteen arabera, polizia oldartu eta gutxienez 21 pertsona atxilotu dituzte ostegunetik, otsailaren 6a, Democracy Now-k azaldu bezala.


2020-02-06 | ARGIA
Tupinambá herriaren deia nazioarteari

Jair Bolsonarok herri indigenen kontra hasitako erasoaldiaren erdian, Brasilgo ekialdeko itsaldean dagoen Olivençako Tupinamba nazioko herritarrek erresistentziarako deia egin dute, gobernu federala beste behin trabak jartzen ari delako euren lurrak aitortzeko prozesuari. Segidan manifestu osoa.


Sei buruzagi indigena hil eta hamar bahitu dituzte Nikaraguan

Nikaragua iparraldeko Mayagna Sauni As komunitateak sei buruzagi indigenen hilketa eta hamarren bahiketa salatu zuen urtarrilaren amaileran. Komunitateko gainontzeko biztanleek alde egin behar izan dute, erasotzaileek –80 pertsona armatutik gora, komunitateak azaldu duenez–  hainbat etxola ere erre baitzituzten, Democracy Now-k kaleratu duenez.


TioBad hil dute Veracruzen frackingari eta agintari ustelei aurre egiten zien koblakaria

Rapero ezaguna zen TíoBad gaztea Sayula de Aleman (Veracruz, Mexiko) herrian eta haren oihartzuna askoz urrunago ere heldu zen, Mexikon Barrena AEBetaraino. Bertsotan salatzen zituen narkotrafikatzaileekin elkar hartzen duten agintariak, kazetari eta ekintzaileen hiltzaileak eta lurraldea izorratzen dien frackinga. Abenduaren 27an aurkitu zuten haren gorpua, torturapean isilarazia. 24 urte baizik ez zituen.


Bettina Cruz Velázquez. Giza eskubideen defendatzailea
"Energiaren produkzioa irabaziak beste ezer ikusten ez duten enpresen esku baldin badago, ez da energia garbirik izanen"

Oaxacakoa (Mexiko) da Bettina Cruz Velázquez, giza eskubideen defendatzailea. Lurra eta Lurraldearen aldeko Tehuantepec-eko Istmoko Herri Indigenen Asanbladako kidea da. Bere bizilekuan kokaturik dauden megaproiektu eolikoen aurka borrokan, enpresa multinazionalen praktika suntsitzaileak salatu ditu, tartean Iberdrolarenak. Bere jardunagatik heriotza mehatxuak ere jasotakoa da.


Indigenen olatu berria

Pentsatzen jarrita –hilabetea da Ameriketatik itzuli nintzenetik–, kontinente bat, edozein dela eta, handiegia, zabalegia, besarka ezina da edonorentzat, lur osoaren dimentsioa izan baitu beti. Lur horretatik harago zabaltzen dira ozeanoak eta zeruak, eta infinituaren nahiz transzendentzia ororen sinboloa den ortzi-muga.


2019-11-24
Orduko konkista, gaurko arpilatzea

Orain 500 bat urte Europan gertatu zena –Aro Modernoaren agerpena eta bilakaera– zenbait osagaien gurutzaketatik eta sinergiatik konpreni liteke. Ez zen orduko hemengoa lurralderik aberatsena edo jendetsuena –Txinak hirukoizten zuen orduko Europaren populazioa, eta teknikoki nahiz militarki askoz ere indartsuagoa zen–, baina elkartu ziren hainbat gertakarik ekarri zuten gerora globalizazioa hitzarekin ezagutu dugun bilakaera.