ARGIA.eus

Itzulpen automatikoa / Machine translation

Vesuviopeko dieta aberatsa

  • Orain arte bagenekien Ponpeia eta Herkulanoko biztanleek itsaski eta oliba olio asko kontsumitzen zutela, eta gizonen eta emakumeen dietak ez zirela berdinak. Unibertsitate-ikerketa batek datu gehiago eman ditu erromatar hiri haietako elikaduraz.

2021ean Yorkeko Unibertsitateko adituek ikerketa berritzailea abiatu zuten: Herkulanoko 17 indibiduoren hezurretako aminoazidoak isolatu zituzten. Eta horri esker, batetik, oliba olioak dietan zeukan pisua kalkulatu dute: kontsumitzen zituzten kalorien %12 iturri horretatik jasotzen zuten.

Eta, bestetik, menua askoz gehiago zehaztu dute: garia, artatxikia, dilistak, babak, gereziak, mertxikak, olibak… eta Napoliko badiako 70etik gora arrain eta itsaski mota jan ohi zituzten. Teknika hori beste toki eta garai batzuetan aplikatzea eta, hala, antzinako dieta gehiago ezagutzea izango da hurrengo pausoa.


Kanal honetatik interesatuko zaizu: Denboraren makina
10.000 urteko harresia

Mecklenburgeko golkoan, Baltikoko uretan, ia kilometro bateko harrizko egitura bat identifikatu zuten arkeologoek 2021ean. Orain diziplinarteko ikerlari talde batek harresiari buruzko ikerketa argitaratu du PNAS aldizkarian.

Egiturak 10.000 urte inguru ditu eta gizakiak egina... [+]


Ahanzturaren gaixotasuna

Frankfurt (Alemania), 1901. Alois Alzheimer psikiatra eta neurologoak Auguste Deter pazientea ikusi zuen lehen aldiz. 51 urteko etxekoandre alemaniarra kasu arraroa zen. "Pazientea eserita dago eta babesgabe dirudi" jaso zuen Alzheimerrek idatziz: "Nola duzu... [+]


Ogi-apurrak Afrika espoliatuarentzat

Ghana, 1823. Ashanti Inperioaren eta britainiarren arteko lehen gerra hasi zen. Guztira lau gerra izan ziren bien artean, eta gatazka 1901 arte luzatu zen. Lehenago, europarrek herrialdeko Urrezko Kosta kontrolatzen zuten. Baina 1807ko esklabotzaren abolizioaren ondorioz,... [+]


Artea suntsitzeko arrazoiak

Londres, 1914ko martxoaren 10a. Mary Raleigh Rochardson (1889-1961) sufragista eta WSPUko kidea National Galleryra sartu zen, soinekoan laban bat gordeta zuela. Diego Velazquezen Ispiluko venus ezagunaren parera iritsi zenean, mihisea zazpi aldiz sastakatu zuen, guardiek... [+]


Mizerinok eztabaida piztu du

Mostafa Waziri Egiptoko Antzinaroko Kontseilu Goreneko idazkari nagusiak Mizerinoren piramidea zaharberritzeko proiektu erraldoia aurkeztu du berriki: Gizako piramiderik txikiena granitozko blokez estaliko dute, jatorrizko itxura berreskuratu dezan. Wazirik proiektua gogo biziz... [+]


Eguneraketa berriak daude