Sorgin-ehizaren historiaz I. topaketa feministak Iruñean

  • Sorginak, kapitalismoa eta emakumeen aurkako indarkeria landuko dute Iruñean martxoaren 22tik 24a. Sorgin-ehizaren historiari buruz eztabaidatuko dute eta emakume-talde ugarik lan-sare bat eratzea da antolatzaileen asmoa, aurrera begira, gainontzeko herri eta hirietan antzeko ekintzak antolatzen hasi asmoz. Izen ematea eta informazio gehiago hemen


2019ko martxoaren 21ean - 10:02
Zure babesik gabe independetzia ezinezkoa zaigu

Ondorengo oharraren bidez iragarri dituzte topaketak:

Ez dugu sekula jakingo zenbat pertsona exekutatu zituzten espainiar estatuan sorginkeria egotzita, gertakari haiek jaso zituzten dokumentu asko suntsituak izan direlako. Halere, gaur egunera arte iritsi diren dokumentuen argitan, badakigu mende bakarrean, 1535-1650 urteen bitartean, 300 pertsona baino gehiago atxilotu zituztela Euskal Herrian, Katalunian eta Aragoin, gehienak emakumeak. Gainera, haietako asko bortizki torturatu zituzten, eta jendaurrean urkatu edo bizirik erre. Europan, orotara, hamarna mila pertsona izan ziren erailak.

Sorgin-ehiza, botere zibilek eta Elizak sustaturiko emakumeen hilketa izugarri hura, ikusezina izan da orain arte. Silvia Federici historialari eta ekintzaile feminista ezagunak erakutsi zuen, Caliban eta sorgina liburuan, sorgin-ehiza funtsezko prozesu bat izan zela garai modernoaren eta gizarte kapitalistaren bilakaeran, harreman komunalak desegin zituelako eta emakumeak diziplinatu zituelako gizartean leku berri bat onar zezaten (hau da, lan-indarra produzitu eta zaintzen duten langile ikusezinak izan zitezen).

Gaur egun, ikusten dugu ezen emakumeak erailak izan ziren toki askotan mitologiaren eta folklorearen bidez oroitzen dituztela jazoera haiek, batzuetan baita modu jostagarrian ere, eta, askotan, jazarleengandik jasotako ikonografia erabiliz. Hala, emakumeek jasandako indarkeria hutsaldu eta haren arrazoi historikoak ezkutatzen dituzte. Iaz, “Sorginkeria egotzita hil zituzten emakumeen memoriaren alde” izeneko kanpaina abiatu genuen. Geroztik, hainbat emakume-talde elkartu dira, Espainiako sorgin-ehizaren inguruko materiala irakurri eta haren gainean eztabaidatzeko, halaber gertaera haiek gaur egungo egoerarekin duten lotura aztertzeko.

Eztabaida horretan sakontzeko, eta emakume-talde haien artean lan-sare bat eratzeko, sorgin-ehizaren historiari buruzko lehen topaketa feminista hau antolatu dugu. Iruñean egingo dugu, martxoaren 22-24 bitartean. Beraz, zuen denbora, gorputz, bihotz eta buruaren zati bat ikerketa-prozesu honi eskaini nahi badiozue, jardunaldi honetan parte hartzeko deia egiten dizuegu. Gero, antzeko ekintzak antolatu ahal izango dituzue zuen herri eta hirietan, sare horretan parte hartuko duten lan-taldeak martxan jartzeko.

Egitaraua egunez egun

Martxoaren 22an, ostirala, hasierako hitzaldia izango da, Silvia Federiciren eskutik. Sarrera dohainik izango da, aretoa bete arte (600 lagun).

Martxoaren 23an, larunbata, lan-saioak eta trebakuntza-saioak egingo ditugu. Helburua da espainiar estatuko sorgin-ehiza eta haren memoriaren irudikapena ikertzea; beraz, arlo horretan interesa duten pertsona eta taldeei zuzenduta dago. Izena eman behar da (150 lagun).

Martxoaren 24an, igandea, Zugarramurdira eta Sarara joango gara, hango museoa eta leizeak ikustera. Sorgin-ehizaren memoriaren irudikapena aztertuko dugu, eta, “Sorginkeria egotzita eraildako emakumeen memoriaren aldeko manifestua” aintzat harturik, instituzioak interpelatuko ditugu. Hurrengo egunetan, irteera horretan parte hartzeko deialdi publikoa egingo dugu; izena ematen dutenek, joan-etorria autobusez egiteko aukera izango dute.

Izen ematea eta informazio gehiago hemen


Kanal honetatik interesatuko zaizu: Feminismoa
2025-08-29 | Euskal Irratiak
Maitena Chohobigarat
“Beharbada menopausia gehiago aipatu beharko genuke, aterabideak badirelako”

Baionako ospitalean unitate berritzaile bat ideki da: kardio-ginekologia unitatea, menopausian diren emazteei zuzendua. Gai hau, askotan tabu edo bazterrean utzia, osasun arazoak eragin ditzake bizitzako etapa horretan.


Festetako egitarauaren argazkia matxista dela salatu du Cascanteko emakumeen elkarteak

Candela emakumeen elkarteak eta PSNk eskatu dute argazkia kentzea eta udalak argitaratutako materialetan kontrol handiagoa egotea, ez egoteko estereotipo sexistarik.


2025-07-25 | Ana Morales
Esan barik ez doalako

Sasijakintsua, jakineza eta franco txikia: horiexek dira aurrekoan Gotzon Lobera jaunak, Bilboko kale batzuen izenak aldatzeko ekimenaren kariaz, Deia egunkarian zuzendu dizkidan epitetoak. Ez du nire izena aipatu, egia, baina neu izan naizenez urte eta erdi luzeko borrokan... [+]


Gizon heterosexualak eta literatura feminista: hausnarketa bat

Hasieratik argi utzi nahiko nuke ez naizela inolaz ere feminismoan, sexu- eta genero-teorietan ezta LGTBIQ+ komunitatearekin lotutako gaietan aditua. Gizon txuri heterosexual bat naiz, ezkertiarra esan dezagun, bere burua feministatzat hartzen duena (edo feministen aliatua,... [+]


Gorputz hotsak
“Angustia handia sortzen dit ezer ez ikustera iritsi ahal izateak”

Euskal dantzak, pilates, bilobekin egon, gurutzegramak egin eta beste zaletasun asko ditu Grego Idiakez Kortak (Ezkio-Itsaso, Gipuzkoa, 1950). 62 urterekin iktus bat izan zuen, eta ordutik, ezin ditu nahi beste gauza egin. Iktusaren ondorioz, begi baten ikusmena galdu du, eta... [+]


Musikaren analisi feministak
Orbain bizien oinordeko, lerroarteak zabaltzeko

Bizi-biziak dira oraindik musikan dabiltzan emakume eta genero disidenteen azalean bizi izandako indarkeriaren orbainak. Ugaritu dira, halaber, orbain horiei buruzko ahotsak komunikabideetan, ikerketetan zein hainbat ekimenetan. “Asko dago egiteko oraindik”, diote... [+]


2025-07-23 | June Fernández
Meloi saltzailea
Duintasuna

Langabezian geratu nintzen 24 urterekin, eta ezagun batek lan xelebrea eskaini zidan: ezkondu aurreko despedidak antolatzea. Logroñoko bere enpresa hedatu nahi zuen beste hiriburuetara, tartean Bilbora. Ezkongaien lagunen deiak jasotzen nituen, eta askotariko jarduerak... [+]


Laura Macaya
“Indarkerian esku hartzeko marko hegemonikoek ez diete onik egiten emakumeak suspertzeko prozesuei”

Urte luzeak daramatza Laura Macayak indarkeria jasan duten emakumeei lagun egiten, arlo instituzionalean, militantzian, bai eta beste justizia-eredu batzuetatik abiatuta ere. Horri guztiari buruzko liburu bat kaleratu berri du: Gatazka eta abusua ez dira gauza bera (Katakrak,... [+]


Iñaki Mujika ('Handbike' txirrindularia)
“Uste dena baino askoz hobeto bizi zaitezke gurpildun aulkian”

Motorrez gainezka dago Iñaki Mujikak Altsasun duen tailerra. Ilaran daude denak, baina bada barreneko gelaxka batean aparte gordetako bat. Mujikak beretzat egokitu nahi duen motorra da. 2021ean igo zen azkenekoz motor gainera; istripu larria izan zuen moto-kros zirkuitu... [+]


Emakume sexualizatuak oholtzan eta Arrigorriagako polemika: askatasunaren eta eredu patriarkalaren artean

Norbere gorputzaren gaineko erabakiez, estetika heteropatriarkalaren morrontzaz, kontraesanez eta musikaren industriaz solastatzeko baliatu dugu Arrigorriagako polemika: herri horretako jai batzordeak Vulkano orkestra festa-egitarautik kentzea erabaki du, ikuskizuneko... [+]


ZERO CHOU
“Pertsona homosexualak eta tradizioa adiskidetzea nahi dut”

30 urte baino gehiago daramatza Zero Chou zinemagile taiwandarrak istorioak kameraren atzetik kontatzen, bai zinemarako, bai telebistarako. Aurten, Zinegoak jaialdiaren 22. edizioko ohorezko saria jaso du.


Kriminalizazioaren gainetik Lurrezko herria

Euskal Herrian zein munduan, gero eta ugariagoak dira lurraren defentsan sortzen diren mugimenduak, bizitzari eusteko ezinbestekoa den lurraren balioa aldarrikatzen dutenak. Borroka hauek ez dira soilik erresistentzia; itxaropenaren eta konplizitatearen oinarri ere bihurtu dira... [+]


Gorputz hotsak
“Drag-ari esker deskubritu nuen pertsona trans bat nintzela”

“Bohemioa”, “poeta”, “mozkorra” eta “amodioaz maiteminduta” dagoen drag bat da Travis Tea (2024, Travistonia planetakoa). Autopertzepzio bat dela dio, eta kanpotik “talenturik gabeko eta antigoaleko poetatzat” dutela... [+]


2025-07-09 | June Fernández
Meloi saltzailea
Jimenez Escudero

1925. urtea izango balitz, akaso emakume erraketistak izango lirateke Zeruko Argiako aktualitate orrialdeetako protagonistak. Agian haien kirolari merituak goraipatzeko, agian feminitate arauak desobeditzeagatik seinalatzeko. Nire buruari agindu diot haien izenak memorizatzeko... [+]


Hizkuntza inklusiboak “ikuspegi berdinzaleagoa” garatzen laguntzen du, ikerketa baten arabera

Emakundek babestutako Hizkuntza aldaketa sozialerako tresna: hizkuntza inklusiboaren erabileraren ondorio batzuen azterketa teorikoa eta enpirikoa ikerketak ondorioztatu du hizkuntza inklusiboa erabiltzea garrantzitsua dela genero ezberdintasunak ez areagotzeko.


Eguneraketa berriak daude