Okzitania (II): haragia eta odola


2023ko azaroaren 20an - 06:58
Carcassonako herritarren kanporatzea, 1209. Irudia: Wikipedia
Zarata mediatikoz beteriko garai nahasiotan, merkatu logiketatik urrun eta irakurleengandik gertu dagoen kazetaritza beharrezkoa dela uste baduzu, ARGIA bultzatzera animatu nahi zaitugu. Geroz eta gehiago gara, jarrai dezagun txikitik eragiten.

Duela bi aste okzitaniarrak bere herria gerrarako prestatzen utzi genituen. Ez zen edozein gerra. Setio gupidagabeak izan ziren Okzitaniako lurraldean XIII. mendean, eta bortizkeria ahaztezina jasan behar izan zuten.

Esan genuenez, Gurutzada, berez, hereje kataroen aurkakoa zen. Kataroen mundua historikoki oso gaizki tratatua izan da, tamalez. Euren berri historikoak mitologiaren eta gida turistikoen testu zakar batzuen bidez iritsi ohi zaizkigu, neurri batean, sorginkeriarekin gertatzen den antzera. Guztiarekin ere, kataroen heresiari dagokionez, agian gehien kezkatzen nauena, kataroaren desitxuratzearekin batera, haren oinarrian zegoen kultura okzitaniarraren inguruko memoriaren galera da. Lehenengo testuan esan bezala, niretzat kultura okzitaniarraren hondamendiaren memoria zulo beltz bat da gaur egungo Europaren eraikuntzaren historian. Horregatik, nahiz eta jazoera historiko oso jakingarria izan, nahiago dut kataroen heresiari buruz ez hitz egin. Ez behintzat, termino teologikoetan. XIII. mendean egon zen gerraren helburua askoz prosaikoa izan zen: Frantziako erregearen lurraldeak, eta honekin bere eragina zabaldu nahi zen Pirinioetara. Eta hori lortzeko biolentzia guztia erabili zuten.

"Garbitu guztiak. Jakingo du Jainkoak zein diren bereak". Han zeuden kristau, judu eta hereje guztiak hil zituzten

Helburu prosaikoen artean, beldurra zabaltzea zegoen, errendizio etsia lortzeko. Horregatik hil zituzten, setioaren ondoren, Beziers hirian bizi ziren guztiak. Ordukoa da sententzia ezagun hori: setiatzaileak hiriaren ateak zeharkatu eta, ezpatak eta aihotzak eskuan, kaleetan barrena zihoazela, Arnaud Amalric artzapezpiku gerlariari galdetu zioten ea nola egin behar zen kataroak beste hiritar kristauengandik bereizteko. Jainkoaren zerbitzari hura ez zen konplikatu. "Garbitu guztiak. Jakingo du Jainkoak zein diren bereak". Han zeuden kristau, judu eta hereje guztiak hil zituzten. Eta, biztanle guztiak hil ondoren, etxe guztiak erre zituzten. Setiatzaileon helburua ez zen heresia. Landako jendeak gero eta garbiago zeukan haiek okupazio indarrak zirela. Herriaren memorian le gran masel (sarraski handia) izenarekin ezagutzen da Beziersen gertatutakoa. Handik hilabete batera, Carcassona-k egin behar izan zion aurre setioari. Frantsesek abuztu gogor hartan ur gabe utzi zuten hiria, eta errenditu egin behar. Kasu hartan, zorionez, ez zuten inor hil, baina hiritar guztiei beren etxeak eta ondasun guztiak kendu zizkieten, eta herritik larrugorritan irtetera behartu zituzten.

Gurutzadaren abestian hondamena ere kontatzen da, garai baten amaiera, nolakoa izan zen lorategietan abesti leunak kantatzera biltzeko garaiaren amaiera:

 

Eta Montoliuko zelaian lorategi bat landatu dute.

Egunero ernamuindu eta ernetzen dena, lirioz landatuta,

baina hazi eta loratzen den zuria eta gorria

haragia eta odola dira, ezpatak eta muin zabalduak.

 

Guda ez zen Carcassonan bukatu, bataila gehiago ere izan ziren, galdutako borroka gehiago, erreta kiskalitako kataroak eta hildako biztanle gehiago. Ihes egitea erabaki eta lortu zutenak ere izan ziren. Asko joan ziren erbestera; poetak, besteak beste. Eta hori guztia gertatu eta gero, Frantziako erregeak, Okzitaniak zeukan ahalmen kultural txundigarriari aurre egiteko zer, eta Tolosan unibertsitate bat eraiki zuen. Eta, jakina, lurralde garrantzitsuenak jauntxo frantziarren eskuetara pasa ziren. Izan ere, hau baita kolonizazio baten oinarria: besteri lurrak kentzea. Eta lur horren jabe zirenen harreman-sarea ahultzea, batzen dituen kulturari eraso eginez. Ez zen Okzitania bukatu, ?oraindik badago okzitanieraz hitz egiten duen jendea?, ez ziren trobadore guztiak hil ?bere eragina oraindik ikusiko zen Europako poesian?, baina kulturalki etorkizun duin bat izateko esperantza ito zen.

"XIII. mendetik aurrera, Europa bere baitan bildu zen, eta harrezkero bere kontinentetik ingurukoak suntsitzeko baino ez zen atera” (Simone Weil)

Hala dio Simon Weil-ek Okzitaniaren hondamendiari buruz: "XIII. mendetik aurrera, Europa bere baitan bildu zen, eta harrezkero bere kontinentetik ingurukoak suntsitzeko baino ez zen atera”. Historialariok ez dugu baieztapen borobilegiak idaztea maite; beraz, Simon Weilek eta bestek egindakoak hartzen ditugu mailegutan. Nire aburuz, behintzat, Europarren eraikuntzari buruz pentsatzeko, baita Europatik esportatu zen ideologia kolonialistari buruz hausnartzeko ere, baliagarri zaigu Langedocen adibide goibela.


Kanal honetatik interesatuko zaizu: Estaturik gabeko nazioak
Urriaren 7ko gertakariak ikertzeari uko egin dio Israelgo parlamentuak

Oposizioko taldeek proposatutako ikerketa batzorde ofiziala ez da aurrera atera, boz gutxiren aldearekin. Arrazoi ugari daude gobernuko kideek gertaerak ikertu nahi ez izateko.


Israelek zortzi zibil hil ditu Libanon azken bi egunetan

Horietatik hiru haur siriarrak ziren, eta haien etxearen kanpoaldean jolasean zeudela hil dituzte, NBEak gaitzetsi duenez. Hezbollahk mehatxu egin du Israelgo zonalde berriei eraso egingo diela, Israelek azken egunetan Libanon egindako hilketen ondoren.


2024-07-17 | David Bou
Agur esaten ikastea

Zerbaiti edo norbaiti agur esatea abandonuarekin, amaierarekin eta, azken batean, dolu-prozesuarekin lotutako ekintza izan ohi da. Seguru noizbait esango zenutela –edo norbaiti entzungo zeniotela– “ez zaizkit agurrak gustatzen” esaldi tipiko eta topikoa... [+]


Palestinarrez betetako NBEren beste eskola bat bonbardatu du Israelek asteartean, astebetean bosgarrena

Gutxienez 23 palestinar hil dituzte Nuseirat errefuxiatu kanpalekuko eskola batean. Genozidioa hasi zenetik “aste odoltsuenetakoa” izan da azken hau, UNRWAren arabera.


Gutxienez 141 palestinar hil ditu Israelek asteburuan, desplazatuen gune eta UNRWAren eskola bana bonbardatuta

Bonbardaketarik tragikoena larunbatean burutu zuen Israelgo Armadak, desplazatuen ehunka dendaren aurka, Al Mawasin, Gazako hegoaldean. Israelgo Armadak "eremu humanitario seguru" izendatu zuen eremu hori. Gutxienez 90 pertsona hil eta 300 zauritu zituen bost misil eta... [+]


Kataluniara itzuli dira Tsunami auziko erbesteratuak

Ostiral goizean ekitaldi politiko bateratua egingo dute Gironan, Herrialde Katalanetan. Puigdemont faltako da, ezin baitu itzuli.


Anibal direktiba
Urriaren 7an Israelgo Armadak bere soldaduak eta zibilak ere hil zituen, ‘Haaretz’-en arabera

Israelgo egunkari Haaretz-ek hilabeteetako ikerketa egin du Israelgo Armadak iragan urriaren 7an Hamaseko erasoari nola erantzun zion aztertzeko. Armadako soldadu eta ofizial ugarirekin hitz egin du eta ondorioa argia da: Israelek Anibal direktiba indarrean jarri zuen, aurretik... [+]


Kanak gazte bat hil du Frantziako Poliziak, maiatzaz geroztik protestetan hildako zortzigarrena

Frantziako Estatuaren aurkako protestak aitzina doaz Kanaky irlan eta errepresioak ere ez dauka etenik. Uztailaren 10ean tiroz hil du errepide blokeoan zegoen Rock Victorin Wamytan gaztea. Independentisten artean ezaguna den familia batekoa da gaztea: 1998ko Noumeako Bake... [+]


Meta multinazionalak “sionista” hitza gorroto diskurtso gisa hartu du

Sionista hitza daukaten argitalpenak ezabatuko ditu, juduei edo israeldarrei erreferentzia egiten dieten kasuetan. Orain arte baino modu zabalagoan hartuko dute erreferentziak aztertzeko irizpidea, eta sionisten aurkako mugimenduei eragin diezaieke.


“Asperdurari aurre egiteko ere", zibil palestinarrei tiro egin izan dietela aitortu dute soldadu israeldarrek

Gazatik itzulitako soldaduek aitortu dute bertan ez dagoela tiro egiteko irizpiderik. Armada sionistak nahieran egiten du tiro, etxeak erre eta gorpuak lurrean botata utzi, guztia komandanteen onespenarekin.


‘The Lancet’ aldizkariak Gazan Israelek hildakoak zenbat izan daitezkeen kalkulatu du: ia 200.000 pertsona

"Zaila da, baina beharrezkoa". Hala azaldu du The Lancet zientzia aldizkariak Gazako hildakoak kontatzeko hartu duen lanaren berri. Hildakoen kopurua, gaixotasunak eta bestelako zeharkako faktoreak kontuan hartuta, gutxienez 186.000 pertsona hil dituztela kalkulatu... [+]


Su-eten negoziaketak martxan dira berriz, Netanyahuk oztopo berriak jarrita

Netanyahuk baldintza bezala jarri du Israelek ofentsiba berrabiarazi ahal izatea “gerraren helburuak bete arte”. Iturri batzuen arabera, Hamasek onartu du su-eten iraunkorra negoziaketen lehen fasean adostea, aurrebaldintza izan beharrean.


Tsunami auzia artxibatu du Espainiako Auzitegi Gorenak ere

Espainiako Auzitegi Nazionaleko apelazio aretoak astelehen arratsean esan du baliogabetu egin behar direla Tsunami auzi judizialaren ikerketako azken hiru urteak, "ilegalki" luzatu zelako. Erabaki hori behin betiko bihurtzean Carles Puigdemont eta Marta Rovira kasutik... [+]


Hamalau egun atxikita egon den saharar ekintzaile politikoa libre utzi dute

Ostiral arratsaldean deportatu behar zuten, baina hegaldiaren komandanteak ez zuen sahararraren bidaia ahalbidetu, hegaldia segurua ez zela izango argudiatu zuelako, EFEk jaso duenez. Bilboko Guardia Epaitegiak larunbat goizaldean gaztearen “askatasun-gabezia... [+]


ChatGPT-k hau ere badaki: datu zentroek milioika litro ur lapurtuko digute

Adimen artifiziala denen eskueran jartzearekin, multinazional teknologikoek cloud datu zentro erraldoiak eraikitzeko planak ugaritu dituzte. Ekipamendu informatikoz betetako mega-fabrikon aztarna ekologikoa ikaragarria da: elektrizitateaz gain, milioika litro ur behar dute euren... [+]


Eguneraketa berriak daude