ARGIA.eus

2020ko azaroaren 29a

Nazioartea > Hizkuntza gutxituak

1941eko urriaren 31n, Mount Rushmore kolosala inauguratu zuten AEBetako Hego Dakotan, Black Hills mendien bihotzean. Washington, Jefferson, Roosvelt eta Lincoln presidenteak irudikatu zituen granitozko horma itzel batean, nazio baten sorrera eta garapenari gorazarre egin asmoz. Zazpi urte geroago, 20 kilometrora beste gogo bati erantzunez, Crazy Horse memoriala eraikitzeko lanei hasiera eman zieten, Thunderhead mendia aurrenekoz eztandaraziz. Erreserbetara indarrez mugiarazi arte, muino haien... [+]

Hizkuntza gutxituak kanaleko multimediak
Pirinioetako aragoieraren webgunea martxan da

Alto Galligo eskualdeko hizkuntzari buruzko datuak eta informazioa eskaintzen dute www.aragonesaltogalligo.com webgunean. UNESCOk desagertzeko zorian dagoen hizkuntza gutxitu gisa katalogatu du aragoiera eta hura berreskuratzeko ekimenak abian jartzen ari dira tokiko administrazio eta eragileak.


Generoa eta sexualitatea dekolonizatu, Lakota herria altxatu

AEBetako Hego Dakotako Pine Ridge erreserbako Lakota Sioux Tribe tribu-gobernuak bi lege historiko onartu zituen 2019ko legealdian. Sexu berekoen arteko ezkontza eta LGTBIQ pertsonen aurkako erasoak gorroto delituen barruan sartzea. Lorpen hauen atzean dauden ekintzaileak generoaren eta sexualitatearen dekolonizazioaren bidean egiten ari diren urratsak, baina, beren eragin-esparruaz harago doaz; Lakota herriaren susperraldiaren abangoardia dira.


Aitor Esteban
"Euskara hizkuntza gutxitua da, eta lakota askoz gutxituagoa"

Lakota hizkuntzaz hitzaldia egitekoa zen Aitor Esteban (Bilbo, 1962) iragan martxoan Gasteizen, Hitz Adina Mintzo ikastaroaren barnean. COVID 19-ak eragindako konfinamenduak bertan behera utzarazi zituen martxoaz geroko saioak eta, hainbestean, postaz jakinarazi dizkigu lakota hizkuntzari buruzkoak EAJko diputatuak.


2020-04-21 | ARGIA
Osasun krisian ere pazientea bere hizkuntzan artatzea eskatu du nazioarteko hainbat eragilek

Eskaera nazioarteko zenbait langilek, erakundek, ikertzailek eta irakaslek egin diete Osasunaren Mundu Erakundeari eta tokian tokiko gobernuei. Jabetzen dira osasun eta gizarte langileak aurrekaririk gabeko presioa jasaten ari direla, hala ere, uste dute osasun eta gizarte zerbitzuetan gaixoaren hizkuntza errespetatzeak berebiziko garrantzia duela.


Joaquim Dolz. Katalana, Genevan, euskararen konprometitua
"Hemengo gizartea lasaitu egin da euskararekin, eta berraktibatu beharra dago"

Eskolan irakasten diren hizkuntza guztietan ikasleak trebe izan daitezen lan egiten du Joaquim Dolzek. Genevan (Suitza) da beti lanean, baina noiznahi da gurean, bateko ikastaro, besteko jardunaldi edota biltzar. Orain hurrena, UEUk eta Elebilab-ek Gasteizen antolatutako ikastaroan izan ginen berarekin.


2020-03-27 | Garabide
Mai da bai (eta ezetzik ez dago)
MULTIMEDIA - dokumentala

Garabideren erronka da elkarlanean urtero hizkuntza lankidetzari buruzko ikus-entzunezko bat jorratzea eta, hain zuzen ere, lan honek maputxeen mapuzugun hizkuntzaren biziberritzea biltzen du.

Aurre-estreinaldia 2018ko udan egin zen Gasteizen, Hizkuntza Gutxituetako Hiztun Gazteen Topaketan (HIGA), eta estreinaldia Biarritzen egin zen irailean, Festival de Biarritz Amérique Latine zinema jaialdiaren baitan. 2019 hasieran Eusko Ikaskuntzak eta Baionako hiriak saritu zuten lan hau eta,... [+]


Johana Acosta, Cauca Iparraldeko Kabildo Indigenen Elkarteko (ACIN) kidea
"Ama Lurraren askapena da gure borroka nagusia, konkistan kendu zizkiguten lurrak berreskuratzen ari gara"

Johana Acosta Kolonbiatik dator eta nasa indigena da. Cauca Iparraldeko emakume indigenen eskubideen alde borrokatzen du, “baina, batez ere, Moises Acosta Zapata eta Ana Tulia Zapataren alaba naiz”, argitzen du Acostak. Egunotan, Mundubat Fundazioak luzatutako gonbidapena onartu eta Euskal Herrira etorri da bere erakundeak, Cauca Iparraldeko Kabildo Indigenen Elkarteak (ACIN), egiten duen lana azaltzera. “Hemen egonda, konturatu naiz nasa indigenok borroka... [+]


2020-02-14 | Sustatu
Hizkuntza oso bat debekatu zuen urtarrilean Facebook-ek 24 orduz

Urtarrilaren 16an, Birmaniako (Myanmarko) Katxin gutxiengoko kideek beraien hizkuntzan idazten saiatzen ziren bakoitzean, blokeatu egiten zitzaien Facebook. Ez zegoen modurik post bat egiteko hizkuntza horretan. "Zure eskaera ezin da prozesatu", erantzuten zuen Facebook-eko sistemak. Hurrengo egunerako konpondu zuten, eta Facebook-ek aitzakia hau eman zuen: "Bug bat (errore informatikoa) izan da gure hizkuntza-azpiegituran".


2020-02-02 | Gerald Roche
Hizkuntz indarberritzea eta politika erradikalak

Artikulu honetan, Gerald Rochek esango digu hizkuntzen indarberritzea prozesu edo ekintza erradikala dela, statu quo globalari erronka egiten diolako. Kontua ez da hizkuntzak indarberritu ahal izateko munduan azaleko aldaketak egitea, baizik eta mundu berria sortzea. Politika erradikalen hainbat elementu aztertu ditu, besteak beste, ekintza politiko zuzena. Hizkuntza zapalkuntza beste zapalkuntza mota batzuk ikertzen diren antzera aztertzea proposatzen du.
Gerald Roche La Trobe Unibertsitateko... [+]