ARGIA.eus

2020ko uztailaren 13a

Nazioartea > Hizkuntza gutxituak

AEBetako Hego Dakotako Pine Ridge erreserbako Lakota Sioux Tribe tribu-gobernuak bi lege historiko onartu zituen 2019ko legealdian. Sexu berekoen arteko ezkontza eta LGTBIQ pertsonen aurkako erasoak gorroto delituen barruan sartzea. Lorpen hauen atzean dauden ekintzaileak generoaren eta sexualitatearen dekolonizazioaren bidean egiten ari diren urratsak, baina, beren eragin-esparruaz harago doaz; Lakota herriaren susperraldiaren abangoardia dira.

Hizkuntza gutxituak kanaleko multimediak
Johana Acosta, Cauca Iparraldeko Kabildo Indigenen Elkarteko (ACIN) kidea
"Ama Lurraren askapena da gure borroka nagusia, konkistan kendu zizkiguten lurrak berreskuratzen ari gara"

Johana Acosta Kolonbiatik dator eta nasa indigena da. Cauca Iparraldeko emakume indigenen eskubideen alde borrokatzen du, “baina, batez ere, Moises Acosta Zapata eta Ana Tulia Zapataren alaba naiz”, argitzen du Acostak. Egunotan, Mundubat Fundazioak luzatutako gonbidapena onartu eta Euskal Herrira etorri da bere erakundeak, Cauca Iparraldeko Kabildo Indigenen Elkarteak (ACIN), egiten duen lana azaltzera. “Hemen egonda, konturatu naiz nasa indigenok borroka... [+]


2020-02-14 | Sustatu
Hizkuntza oso bat debekatu zuen urtarrilean Facebook-ek 24 orduz

Urtarrilaren 16an, Birmaniako (Myanmarko) Katxin gutxiengoko kideek beraien hizkuntzan idazten saiatzen ziren bakoitzean, blokeatu egiten zitzaien Facebook. Ez zegoen modurik post bat egiteko hizkuntza horretan. "Zure eskaera ezin da prozesatu", erantzuten zuen Facebook-eko sistemak. Hurrengo egunerako konpondu zuten, eta Facebook-ek aitzakia hau eman zuen: "Bug bat (errore informatikoa) izan da gure hizkuntza-azpiegituran".


2020-02-02 | Gerald Roche
Hizkuntz indarberritzea eta politika erradikalak

Artikulu honetan, Gerald Rochek esango digu hizkuntzen indarberritzea prozesu edo ekintza erradikala dela, statu quo globalari erronka egiten diolako. Kontua ez da hizkuntzak indarberritu ahal izateko munduan azaleko aldaketak egitea, baizik eta mundu berria sortzea. Politika erradikalen hainbat elementu aztertu ditu, besteak beste, ekintza politiko zuzena. Hizkuntza zapalkuntza beste zapalkuntza mota batzuk ikertzen diren antzera aztertzea proposatzen du.
Gerald Roche La Trobe Unibertsitateko... [+]


Europako Batzordeak Galiziako Xunta kritikatu du, "galizierarekin duen hizkuntz politakarengatik"

Erakundearen txostenaren arabera, Eskualdeetako Hizkuntzen Europako Gutunaren aplikazioa "ez da nabarmen hobetu" Galizian. Aurretik abisua eman zion Alberto Núñez Feijóo buru duen gorbernuari.


2019-12-06 | Kanaldude.tv
Hizkuntza gutxituen aldeko mobilizazioa Parisen
MULTIMEDIA - erreportajea

“Gure Hizkuntzak Bizi Daitezen” dinamikan biltzen diren Alsazia, Korsika, Katalunia, Okzitania eta Euskal Herriko eragileek elkarretaratzea egin zuten azaroaren 30ean Parisen. Frantziako Hezkuntza Ministerioaren eta bereziki Jean-Michel Blanquer ministroaren politika “lingizida” salatu zuten.


Jean-Paul Bronckart, hizkuntzaren filosofoa
"Mundua ez da konplikatu, hari begira bizi den zientziak konplikatu ditu gauzak"

Euskal Herrian izan zen urrian Jean-Paul Bronckart psikologo eta hizkuntzalaria, UEUk eta Elebilab ikerketa-taldeak antolaturiko “Euskara oinarri eta eleaniztasuna helburu” ikastaroan. Gure ikasleek darabiltzaten hizkuntza material askoren atzean dagoen espiritua Bronckartena da, eta espiritu horrixe darion su-lamaren bila joan gatzaizkio galdezka.


Frantziak eraman "linguizidioa" salatuko dute larunbatean Parisen

Gure Hizkuntzak Bizi Daitezen kolektiboak mobilizazioa antolatu du larunbaterako Parisen, Hezkuntza Ministerioaren aitzinean. Frantziaren menpe diren hizkuntza gutxituen alde borrokan dabiltzan egiturek osatzen dute kolektiboa. Besteak beste, sail elebiduna arriskuan jartzen duen Frantziako Estatuaren lizeoetako erreforma deitoratuko dute.


Asturiasko Parlamentuan galizieraz hitz egiten ari zen parlamentari bat gazteleraz egitera behartu dute

Asturiasko zonalde batean galiziera hitz egiten da. Hango parlamentari bat galizieraz, bere hizkuntzan, ari zela VOXeko kide baten kexagatik mintzaldia gazteleraz egitera behartu dute.


2019-11-22 | Jon Artano Izeta
Diego Yatacue, nasa herriaren ordezkaria
"Ez dugu lehengo FARCik, baina egoera lehen baino kritikoagoa da"

Igandean beteko dira hiru urte Kolonbiako estatuak eta FARC gerrillak bake akordioa sinatu zutenetik. Mende erdi pasako gerra amaitzeko esperantzak goia jo zuen. Geroztik arrastaka egin du aurrera bake prozesuak, eta eskuin erradikala gobernura iritsi zenetik okerrera egin du egoerak. Cauca departamentuan, herrialdeko hego-mendebaldean, bortxakeria neurri gabe hazi da azken hilabeteetan.  Beren lurren defentsan, eta bake akordioa bete dadin ari diren nasa indigenak talde armatuen jopuntuan... [+]