Clemente Bernard

"Mola eta Sanjurjoren aurrean otoitz egiten dutenak dira gure kontra jo dutenak"

  • Iruñeko Erorien Monumentuak eta haren kriptan jeneral frankistei eskainitako hileroko mezek eztabaida sortzen jarraitzen dute. Oraingoan, gaiari buruz 2017an  “A sus muertos” dokumentalaren egileak, Clemente Bernard eta Carolina Martinez, espetxera sartu nahi dituzte ikus-entzunezkoan erabilitako irudi batzuen harira. Azaroaren 14an hasiko da epaiketa Nafarroako 3. zigor-epaitegian. Bernardekin hitz egin dugu kasuaz.

Axier Lopez @axierL
2018ko urriaren 11
Iruñeko Erorien Monumentuko kripta

Zergatik egin zenuten “A sus muertos” dokumentala?

Urte askoan jorratu dugu Erorien Monumentuaren gaia eta 2017ko urtarrilean Zer egingo dugu Erorien Monumentuarekin? izeneko jardunaldiak antolatu genituen Iruñeko Zer kolektiboaren eskutik. Eztabaida zabaldu eta pedagogia egitea zen helburua. Guk, ikus-entzunezkoak jorratzen ditugunez, gaiari buruzko dokumentala sortu genuen. Hirian zer eragina duen azaldu nahi genuen, artxibategiko irudiak eta herritarrei elkarrizketak uztartuz. Dokumentala jardunaldien irekieran proiektatu genuen eta ekaina aldera salaketa jaso genuen.

Fiskalak bi urte eta erdiko espetxe zigorra eskatu du zuentzat.

Bai, agerkari espainiar batek filtratu zuen prentsara. Leporatzen digute Mola eta Sanjurjo frankisten gorpuak zeuden kriptan kamera batzuk jarri eta baimenik gabe irudiak grabatu izana. 197.1 artikuluan oinarrituz, intimitatea urratu eta sekretuak argitaratu ditugulakoan, fiskalak bi urteko espetxe zigorra eta 12.000 euroko isuna eskatu ditu guretzat eta akusazio partikularrak bi urte eta erdiko espetxealdia.

“La Hermandad de Caballeros Voluntarios de la Cruz” talde polemikoa da akusazio partikularra.

Errekete soldadu ohien talde bat da. 1939an Iruñeko Apezpikua zen Marcelino Olaetxeak sortu zuen. Haien estatutuetan argi adierazten dute zein den taldearen helburua: beharrezko dena eginez, Espainia eta Jainkoaren aldeko gurutzadara Nafarroa eraman zuen izpiritua bizirik mantentzea. Esan dezakegu, 1939tik aurrera izan direla Erorien Monumentuko guardia pretoriarra. Haiek sustatu zuten monumentua egitea eta ondoren berau zaintzeaz arduratu dira. Han zuten egoitza, han egiten dituzte beren mezak. 1998an Udalak eraikin Nagusia bere gain hartu aurretik, mezak aldare nagusian egiten zituzten, ordutik monumentuko kriptan egiten dituzte. Emilio Molak estatu-kolpea abiatu zuela, Nafarroan uztailaren 19an zabaldu zen, eta horregatik erreketeentzat 19 egun handia da eta ermandadekoek hilabetero 19an egiten dute meza. Eta noski, uztailaren 19koan indar guztiak jartzen dituzte, jende gehiago joan dadin. Jende hau da salatu gaituena.

Iruñean memoriaren inguruko talde guztiek eta milaka pertsonak salatu dugu frankismoarekiko lotura hori.

Erakunde publikoek ere hala adierazi izan dute, ezta?

2015ean Nafarroako Parlamentuak Nafarroako Gobernuari eskatu zion saiatu zedin ermandade horrek mezak kriptan egiteari utz ziezaion.

Baina jeneral frankista horien aldeko mezak egiten jarraitu dute.

Bai, beren pentsamenduan burugogor eta erradikalak dira. Pentsa. Mola eta Sanjurjoren gorpuzkinak kriptatik atera badituzte ere, mezak han egiten jarraitzen dute. Kontua da, artzapezpikutzaren ardura dela. Haiena da kripta eta haren kudeaketaren ardura. Salatu gaituen ermandadea kanonikoa da, Eliza Katolikoaren parte dira, Iruñeko Artzapezpikuaren menpekoa. Baina, noski, Artzapezpikuak anbiguetatez jokatzen du; meza horietan otoitz baino ez dutela egiten diote. Eta bai, otoitz egin egiten dute, baina bando jakin bateko hildako batzuen alde, Mola eta Sanjurjo frankisten hobien aurrean. Artzapezpikuak badu zer esana eta egina kontu honetan. Apezpiku batek sortu zuen ermandadea eta Artzapezpiku batek amaiera eman ahalko lioke, horretarako borondaterik balego, noski.

Nola bideratuko duzue zuen kasua?

Gure aldeko manifestu bat sortu dute eta hori mugitzen ari da egunotan. Eta hortik aurrera, epaiketa ondo lantzen zentratuta gaude. Epaiketaren ostean informazio eta iritzi gehiago zabalduko ditugu, baina momentuz defentsa ondo osatzeari ekin diogu.

Ez da lehen aldia adierazpen askatasunarekin lotutako gatazka baten erdian zaudena.

Bai, kasu potoloa izan zen 2007an Guggenheim museoan jarritako nire argazki-erakusketa baten harira. Kale borrokarekin lotutako argazki batzuk zirela eta, AVT eta PPkoek zarata sortu nahi izan zuten, nire argazkiak museotik ken zitzaten. Parlamenturaino ere iritsi zen, baina zorionez museoaren aldetik babes osoa lortu nuen eta erakusketa zegoen lekuan geratu zen. PPn Santiago Abascal izan zen sustatzaile nagusia, orain VOX alderdiko burua dena. Baina oraingo kasua urrunago heldu da, epaitegira eraman gaituzte eta.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Oroimen historikoa kanaletik interesatuko zaizu...
2019-02-20 | Uztarria
Kandido Saseta Eusko Gudarosteko komandantea oroituko dute haren senideek larunbatean Loiolan

Loiolan eratutako Eusko Gudarosteko buru izan zen Kandido Saseta, eta zapatuan 82 urte beteko dira hura hil zela. Haren senideek lore eskaintza egingo dute komandantearen oroimenez, eta Azpeitiko Udalari memoria berreskuratzeko egin duen lana aitortuko diote. Udalak 2017an Saseta oroitzeko irudia jarri zuen Arrupe Hotelaren aurreko zelaian. Leku horretan egingo dute zapatuko lore eskaintza, 12:00etan.


German Agirreren hilketa, argitu gabeko krimena

Aurreko artikuluan aztertu genuen Araban gertatutako gerra zikinaren lehenengo atentatua, orain, aldiz, urte berean gertatutako beste ekintza lazgarriago bat gogoratuko dugu, German Agirre Irasuegi taxilari arrasatearraren hilketa Legution. Barne Ministerioa eta Biktimen Elkarteen zerrendetan ETAko biktimatzat hartzen badute ere, errealitatea bestelakoa da, eta Guardia Zibilaren itzala bere hilketaren atzean omen da.


2019-02-10 | Josu Chueca
1939ko 'Erretirada'
Azkena ote?

Duela 80 urte, 1939ko urtarrilaren 28an, frantziar agintariek Kataluniako Pirinioetako mugak irekitzea agindu zuten eta hurrengo egunetan milaka lagun igaro ziren frankistengandik ihesi. “Erretirada” deitu izan zaio migrazio erraldoi horri. Ez zen lehen erretirada izan ordea… eta azkena ote?


2019-02-06 | Hala Bedi
"Martin Villa epaitu!" kanpaina abian da
MULTIMEDIA - erreportajea

Rodolfo Martin Villa ministro ohi frankistaren inpunitatea salatzeko kanpaina abiatu dute. Frankismo garaian Barne ministro izandakoa epaitu dezatela eskatu dute Espainiako Estatuko 30 talde memorialistak, tartean Euskal Herrikoak. Gurean, kanpainari hasiera emateko bideo hau kaleratu dute.


Zer da gerra?
MULTIMEDIA - dokumentala

1936ko gerrako ume-gaztetxoak eta gaur egungoak agertzen dira ikus-entzunezkoan, beraientzat gerra zer den kontatzen.

Oraingo ume eta gazteei aspaldiko kontua iruditzen zaie gerra. Munduko beste toki batzuetan gertatzen den zerbait. Urrunekoa. Alabaina, ez dira hainbeste urte igaro 1936ko gerratetik. Gerra hura bizi izan zutenen ehunka testigantza dituzte bilduta Ahotsak.eus proiektuan. "Zer da gerra?" dokumental laburraren asmoa gaztetxoei gertatu zena ezagutaraztea da... [+]


Estatuaren indarkeria
"Martín Villa epaitu!", ministro ohi frankistaren inpunitatea salatzeko kanpaina abiatu dute

Rodolfo Martin Villa, frankismo garaian Barne ministro izandakoa epaitu dezatela eskatu dute Espainiako Estatuko 30 talde memorialistak, tartean Euskal Herrikoak.


2019-01-23 | Kanaldude.tv
"Jainkoak barkatuko ez zizkion gauza asko egin zuen Lezo Urreiztieta kontrabandistak"
MULTIMEDIA - elkarrizketa
"Jainkoak ez dit barkatzen" da Josu Martinezen azken dokumentala eta Lezo Urreiztieta abertzale kontrabandistaren bizitza harrigarria kontatzen du. 2018an Donostiako Zinemaldian estreinatu ondoren, Hazparneko Zinegin festibalean ekin zion Lezoren "azken bidaia" deitutako birari, herriz herri filma erakusteko asmoz.

Josu Martinez
"Urreiztieta ez zuten gogoratu beharrekoen zakuan sartu"

Martin Ugalde kazetariak Lezo Urreiztietari egindako 35 orduko elkarrizketa ardatz hartuta, Jainkoak ez dit barkatzen dokumentala prestatu du Josu Martinez zinegileak.


2019-01-18 | Berria egunkaria
Gartxot Eguna egingo dute asteburuan Itzaltzun

Gartxoten kondaira birizirik da haren sorterrian, eta aurten ere gurtuko dute Itzaltzuko (Nafarroa) bardoa, larunbatean eta igandean.


2019-01-17 | Berria egunkaria
Frankismoaren sei biktimen tortura salaketak
MULTIMEDIA - erreportajea

1975ean eta 1976an Jesus Muñecas Aguilar kapitainak eta beste guardia zibil batzuek egindako torturen sei testigantza aurkeztu dituzte Tolosako epaitegian. Amparo Arangoa zenaren testigantza izan da horietako bat, bere nebak aurkeztu du. Elixabete Nosellas, Jokin Sarasola, Martín José Zabaleta, Juan Goñi eta José Begiristain ere han izan dira euren lekukotza aurkezten, Frankismoaren krimenen aurkako Kereilaren plataformak babestuta.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude